Diyarbakır (Rûdaw) – Rûdaw’a demeç veren siyasetbilimci Dr. Cuma Çiçek, HDP’nin yerine seçime giren Yeşil Sol Parti’nin oy kaybı için 4 neden sıraladı. Çiçek ayrıca HDP’nin esasında fiilen olarak 8 yıldır kapatıldığını, altyapısının da çökertildiğini belirtti.
Akademisyen ve siyasetbilimci Cuma Çiçek, 14 Mayıs seçimleri sonrası ortaya çıkan tabloyu ve ikinci turda olası senaryoları Rûdaw’a değerlendirdi.
Seçim sonuçlarına ilişkin konuşan Çiçek, şunları dile getirdi:
“Kemal Kılıçdaroğlu’nun kazanma beklentisi vardı. Tüm araştırma şirketleri bu yönde sonuca ulaşıyordu. Ama öyle olmadı, Erdoğan ve partisi birinci oldu.
En belirgin sonuç Türk milliyetçiliği çizgisinde siyaset yapan partiler güçlendi. İYİ Parti, MHP, BBP, Zafer Partisi yüzde 23’ü aştı. Bu Türkiye siyasi tarihinde bir ilktir.
Bir diğer sonuç da Kürtlerin partisi oylarının dörtte birini kaybetti.
Bu seçimin kazananı kimdir derseniz, birincisi Erdoğan’dır diğeri de Türk milliyetçisi partilerdir. 21 sene sonra bile birinci parti siz olduysanız, en fazla sandalyeyi siz aldıysanız bu bir başarıdır.”
“İnsanlar muhalefete güvenemedi”
AK Parti’nin 2018’de aldığı yüzde 42’lik oyun bu sene yüzde 33’e düşmesine ilişkin soruyu cevaplayan Çiçek, şunları söyledi:
“21 yıldır iktidarda. 21 yılda hatalar birikir, insanları yorar. Ayrıca Türkiye 7 yıldır hak ve özgürlükleri kısıtlıyor. Siyasi ve sosyal alan daraldı. Ayrıca pandemi yaşandı ve binlerce insan öldü. Deprem oldu ve anca 3-4. gününde devlet gidebildi.
Bu kadar hata ve krize rağmen insanlar muhalefete güvenemedi ve gidip onlara oy vermedi. Tüm eleştirileri bir yana bırakırsak yine de AK Partililer liderinin arkasında durdu. Burada Erdoğan faktörü var.”
“Kılıçdaroğlu’nun başarılı olabilmesi için 4 şey yapması lazım”
İkinci turda sonucun ne olacağına yönelik soruya siyasetbilimci Çiçek, şu yanıtı verdi:
“Erdoğan’ın şansı daha yüksek görünüyor. Birinci aday o oldu, partisi birinci parti oldu. Dolayısıyla şansı daha yüksek.
Öte yandan her ne kadar az olsa da halen Kemal Kılıçdaroğlu’nun şansı da var. Erdoğan bir değşime gitmeyecektir. Kampanyasını sürdürecektir. Biraz daha milliyetçiliğe yönelebilir.
Kılıçdaroğlu ise biraz yönünü çevirdi gibi çektiği videolara baktığımızda. Başarılı olabilmesi için 4 şey yapması lazım.
Birincisi HDP’lilerin daha çok sandığa gitmesi gerekir. Oranın 9-10’a ulaşması gerekir. İkincisi sandığa gitmeyen CHP’liler daha çok sandığa gitmeli. Üçüncüsü ultra-nasyonalist olarak tabir edeceğimiz ve Sinan Oğan’a oy verenler ikna edilmeli. Dördüncüsü ise Erdoğan’a giden oylardan 2-3 puanlık kısmı ikna edilmelidir.”
HDP/Yeşil Sol Parti’nin oylarındaki düşüşü de yorumlayan Çiçek, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Legal Kürt siyasi partilere bakınca ilk defa bir parti bu kadar oy kaybediyor. Oylarının dörtte biri gitti.
“Halkın Kürt siyasetine olan inancı azaldı”
Ben bunun gerekçesi olarak 4 sebep görüyorum:
Birincisi zaten 2016’dan beri, Çözüm süreci çöktükten sonra kentlerde çatışmalar başlayınca, bu husus halkın Kürt siyasetine olan inancını zayıflattı.
Hendekler döneminde HDP’nin savaşın önünü alması ve barış projesini sahiplenmesi beklentisi vardı. HDP ikisini de yapamadı. Halkın siyasete inancı zayıfladı.
“HDP’nin altyapısı çökertilmiş durumda”
İkincisi HDP zaten 8 yıldır de facto olarak fiilen kapatılmış durumda. Eşbakanları, parlamenterleri içeride. Yaklaşık 10 bine yakın kadrosu zindanda. Belediyelerine kayyum atandı. Partinin altyapısı çökertilmiş durumda.
Üçüncüsü de CHP’yi ve Kılıçdaroğlu’nu destekleme kararı yanlıştı. Bu karar, bağımsız bir yapıdan ziyade HDP’yi bir parça haline getirdi. HDP’nin siyasi kimliğini zayıflattı. Ankara’dan herhangi bir talebi olmadı.
“HDP’nin adayları halkı demoralize etti”
Dördüncüsü de adaylar. Çoğu aday dışarıdan tayin edildi. Muşlu olmayan Muş’tan aday gösterildi. Aynı şey Diyarbakır’da da yapıldı.
Gösterilen adaylardan 15-16’sı Kürt değil. İstanbul’daki 8 vekilden sadece 2’si Kürt sanırım. Solun HDP içindeki temsiliyeti üçte bir oranına çıktı. Bu da halkı demoralize etti.”
