Erbil (Rûdaw) - Kürt Araştırmaları Derneği (Komeleya Lêkolînên Kurdî) Eş Başkanı Remziye Alparslan, Kürtçenin bugün karşı karşıya olduğu en büyük riskin "statüsüzlük" olduğunu vurguladı. Rûdaw’a konuşan Alparslan, "Bir dil eğitim sistemine girmez ve resmiyet kazanmazsa, o dilin nihai olarak yok olması kaçınılmazdır" dedi.
İstanbul merkezli Kürt Araştırmaları Derneği Eş Başkanı Remziye Alparslan, 21 Şubat Dünya Anadili Günü vesilesiyle Rûdaw TV’de Nalin Hasan’ın sunduğu bültene katılarak Kürtçenin (Kurmancî ve Zazaca) Türkiye’deki durumunu değerlendirdi.
Alparslan, dilin korunması için bireysel çabaların ötesinde yasal ve siyasi bir güvencenin şart olduğunu belirtti.
"Kürtçe üzerindeki tehlike her geçen gün artıyor"
Kürtçenin yaşamın her alanında yer alması gerektiğini vurgulayan Alparslan, mevcut risklerin ciddiyetini koruduğunu ifade etti.
Alparslan şunları söyledi:
"Kürtçe üzerinde hâlâ çok büyük bir tehlike var. Bir dilin sadece evde konuşulması, o dilin ebediyen kurtulduğu anlamına gelmez. Eğer bir dil eğitim sistemine dahil edilmezse, kamusal alanda yer bulamazsa ve resmi bir statü kazanmazsa o dilin kurtuluşu yoktur. Kürtçe bugün tam olarak bu tehlike hattındadır. Statü kazanmak, dilin geleceğini garanti altına almaktır."
Zazaca (Kirmanckî) için “acil durum” çağrısı
Alparslan, özellikle Zazaca lehçesinin durumuna dikkat çekerek UNESCO’nun uyarılarını hatırlattı.
"Zazaca (Kirmanckî) üzerindeki tehlike çok daha belirgin ve yakındır” diyen Alparslan, “Ne eğitimde ne de resmiyette hiçbir statüsü yok. Kurmancî ve Zazaca üzerinde genel bir baskı olsa da, Zazaca bugün yok olma riskiyle doğrudan yüz yüzedir. Kürtlerin tüm lehçeleriyle birlikte bu statü mücadelesini vermesi hayati bir zorunluluktur” şeklinde konuştu.
"Metropollerde dil kırılması yaşanıyor"
Büyükşehirlerde yaşayan Kürt nüfus arasındaki dil değişimine de değinen Alparslan, nesiller arasındaki uçurumun derinleştiğini belirtti.
Alparslan, "Eski nesiller anadillerini daha güçlü bir şekilde koruyordu ancak bugün Bakur’un şehirlerinde ve metropollerde ciddi bir 'dil kırılması' yaşanıyor. Genç nesiller maalesef anadillerinden uzaklaşıyor. Biz dernek olarak kitaplar ve kurslarla bu dili yaşatmaya çalışıyoruz ancak dilin asıl motoru siyasi ve yasal statüdür. Dilin bir hobi değil, bir 'yaşam dili' haline gelmesi gerekir” dedi.
Ailelere ve kurumlara çağrı
Alparslan, ailelerin çocuklarıyla anadillerinde konuşmalarının önemini vurgulayarak sözlerini şöyle tamamladı:
"Aileler çocuklarıyla ilk günden itibaren Kürtçe konuşmalı, anadili evde ikincil bir dil haline getirilmemelidir. Ancak bireysel çabalar bir yere kadar yeterli olur. Kürt kurumları, siyasi partiler, barolar ve tüm sivil toplum örgütleri ortak bir dil politikası belirlemeli ve Kürtçenin anayasal güvenceye kavuşması için baskı kurmalıdır."
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın