Erbil (Rûdaw) – Eski ABD’li diplomat Zalmay Halilzad, ABD yeni başkanına Irak ve Suriye hakkında önemli uyarılarda bulundu.
The National Interest dergisine verdiği röportaj’da Zalmay Khalilzad, yeni Başkan Donald Trump’a, “En büyük tehlike Ortadoğu’da, özellikle de Irak ve Suriye’de yaşanıyor. Bu ülkeler gittikçe zayıflıyor ve nerdeyse sınırlarında kopukluklar yaşancak” dedi.
Halilzad, “Dünya Soğuk Savaşın sona ermesinden sonra yaşananlardan daha korkunç bir süreçle karşı karşı kalmamıştır. Güçlüler özelikle de Çin ve Rusya dünyaya hakimiyet kurma peşinde, bu şekilde kendi plan ve hayallerine doğru gitmeyi hedefliyorlar. Bu nedenle de şu anda güçlülerin savaşma ihtimali ortada” ifadelerini kullandı.
Çin’in dünya lideri olma peşinde olduğunu söyleyen eski ABD Bağdat Büyükelçisi Halilzad, “ABD’nin geri adımlarını hesaplıyor ve bunu fırsata dönüştürüyorlar. Dünyanın önemli ülkelerinde de bu iktidarı ele geçirmek için Ortadoğu’daki bu ülkeleri parçalanmaya doğru itiyorlar” değerlendirmesinde bulundu.
“En büyük tehlike” olarak nitelendirdiği terör konusunda Halilzad, “Irak ve Suriye, dış güçlerin müdahaleleriyle terörün kaynağı haline geldi ve bu ülkelerde ateşin daha da harlanması için çalışıyorlar” vurgusunda bulundu.
İran’ın müdahaleleri nedeniyle bu ülkelerde ulus üzerine kurulan devletlerin yok olmaya gittiğini kaydeden ABD’li eski diplomat, özellikle Irak, Suriye ve Yemen’de desteklenen silahlı gruplarla bunu sağlamak istediklerinin altını çizdi.
Zalmay Halilzad, teknolojiden de yararlanıldığını dile getirerek, “Nükleer gibi teknoloji alanlarının bazı ülkelerde büyümesi, güçlerini artırıp bazı ülkelerde ABD’nin çıkarlarını tehlikeye atıyor. İktisadi kalkınmaları sayesinde de terörist gruplara destek veriyor ve az bir masrafla düşüncelerini halka aşılamayı başarıyorlar” dedi.
Trump’a tavsiyeler
ABD’nin, yeni siyasetini bu doğrultuda geliştirmesi gerektiğini söyleyen Zalmay Halilzad, “Evet ABD hala en güçlü ülkedir ancak değişen bir şey var o da bazı ülkeler güçlenirken ne yazık ki ABD’de böyle bir ilerleme görünmüyor” diye belirtti.
Halilzad, Donald Trump’ın elinde fazla bir seçenek olmadığını, şeffaf bir siyaset yürüterek bunun üstünden gelebileceğini dile getirdi.
Eski diplomat ABD’nin başarılı olabilmesi için 5 noktadan söz ediyor:
1- ABD’nin ekonomisini kalkındırmak için çalışılması. Böylelikle silahlı güçlerin de güçlenmesi sağlanacak.
2- Güçlü ülkeler arasında barışın bir temele oturtulmasını sağlamak. Bunun için uzman diplomatlar devreye sokulmalı, aynı zamanda askeri engeller oluşturulmalı. Bu büyüklerin savaşını engellemekle kalmayacak bütün dünyaya istikrar getirecek.
3- Düşmanca tavırlar içerisinde olanların, ülkeler üzerinde hakimiyet sağlamasının engellemek. Özellikle de Asya ve Ortadoğu ülkelerinde.
4- Açık bir biçimde şiddet yanlılarına ve terörizme karşı tavır almak. Bunun nedenlerinin bir kısmı İslamiyet içerisindeki iç sıkıntılardan meydana geliyor. Bu nedenle de bu sıkıntılar uzun soluklu olabilir.
5- ABD dünyada demokrasinin gelişmesi için iyi bir uğraş ortaya koymalı. Bunu en iyi, değerlerin büyümesiyle sağlayabilir. Çıkarların korunmasıyla da pareler olması gerekiyor.
Yeni ABD yönetiminin bu sorunların üstesinden gelmesi için ayrıca İran’ı gözönünde bulundurması gerektiğine dikkat çekiliyor.
Zalmay Halilzad , ABD’nin ilk önce bölgedeki müttefikleriyle arasını düzeltmesi gerektiğini söylüyor: “Obama döneminde bazı müttefiklerimizin güvenini sarstık bunu düzeltmek gerekir.”
Suudi Arabistan’ın da büyük önem taşıdığını kaydeden Halilzad, “Bu ülkede çok sayıda kişinin, silahlı gruplara katıldığı kendi ağızlarından duyurulmuştu. Bunu önlemek için ABD bu ülkeyi hem siyaseten hem zihnen değiştirmelidir. Örneğin eğitim alanında orada üniversiteler ve eğitim merkezleri kurulmalıdır” dedi.
Röportajın sonunda Halilzad, “Uzun soluklu bir siyasetin başarılı olması için ABD’de her iki parti (Cumhuriyetçiler ve Demokratlar) aynı düşüncede buluşup bu şekilde bir siyaset ortaya koylmalıdır. İşte o zaman yeni Başkan Trump eski başkanlardan Ronald Regn ile aynı kefeye konulabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın