Erbil (Rûdaw) - Geçen hafta Birleşmiş Milletler, milyonlarca çocuğun, özellikle kızların okula gitmediği ve öğretmenlerin yüzde 70'inin maaşlarını alamadığı Afganistan'daki durum hakkında uyardı. Yoksulluk ve kötü ekonomik durum nedeniyle insanlar çocuklarını satmak zorunda kalıyor. Rûdaw bu konuda özel bir haber hazırladı.
Afganistan’da küçük kızlar, ebeveynlerini yoksulluk ve açlıktan kurtarmak için küçük bir miktar para karşılığında satılıyor.
Satılan küçük kızlardan Aşo aha 8 yaşında ve annesi onu 23 yaşındaki bir adama 300 bin Afganiye sattı, bu da yaklaşık 3 bin dolar ediyor.
Aşo Gulbini’nin annesi, “Kızım 8 yaşında ve onu 300 bin Afganiye sattım. Çünkü aç ve borçluyuz. Bugünlerde onu satın alan adam gelecek ve yanında götürecek. Başka seçeneğimiz yoktu. Kızımı satmak iyi bir şey değil. Allah ve Peygamber bile böyle bir şey yap demedi” diye konuşuyor.
Muhammed Hasan da iki kızını sattı. Bununla borcunu ödemek, ailesinin diğer üyelerine bir gelecek sağlamak ve karınlarını doyurmak istiyor.
Birleşmiş Milletler, Afganların yüzde 95'inin gıdaya yeterli erişimi olmadığını bildiriyor.
Afganistanlı Muhammed Hasan da, “İki kızımı sattım. Biri 10 diğeri 9 yaşındaydı. Biri Edi Gul, diğeri Siyana idi. Gul şimdi Ebu Kemer'de, Siyana da Oba'da yaşıyor. Bunu kampta yaşadığımız umutsuzluk ve açlıktan dolayı yaptım” dedi.
7 yaşındaki Necibe ise babası tarafından sadece 500 dolara satıldı. Müstakbel eşi ilk taksidi ödeyebilmiş, ancak ikinci taksidi ödeyinceye kadar Necibe’yi götüremeyecek.
Necibe’nin babası Kaylan, "Necibe benim kızım ve onu 50 bin Afganiye sattım. Kocası 25 bin Afganiyi verdi, 25 bin Afgani kaldı. Kalan parayı öderse kızımı alabilir. Benim bir kızım daha var. Onu da 100 bin Afganiye sattım. İki yıl önce kocası onu yanına aldı. Şimdi kocası fakir ve bizim evimize geliyorlar, onları burada besliyoruz” diye durumu anlattı.
Böbreklerini satıyorlar
Herat ilinin küçük bir köyünde yaşayan Afganlar, geçimlerini sağlamak için böbreklerini satmış. Afganistan'da böbrek satmak yeni değil. Ancak açlığın artmasıyla durum daha da kötüleşti.
Burada yaşayanlar aç ve yoksul. Bu nedenle yaşamları risk altında.
Ölüm korkusu olmazsa ikinci böbreklerini de satmaya hazırlar ancak bunu yapamayacakları için küçücük çocuklarını düşük bir ücret karşılığında satıyorlar.
Afgan kadınlar da böbreklerini satıyor. Kadınların her biri böbreğini 1.500 dolara satmış. Paraları yetmeyince çocuklarını da satmak zorunda kalmışlar.
Herat yakınlarında yaşayan bir kadın, "Kimse beni çocuklarımı satmaya zorlayamazdı. Ancak hayatın gereksinimlerini karşılayacak güce sahip değiliz artık. O yüzden satmayı düşünüyorum. Bu onlar için daha iyi olabilir ve başkaları için yiyecek sağlayabilirler” diyor.
Orada insanlar trajik bir durumda yaşıyorlar... Yapılan yardım gerekenden çok daha az. Her biri bir böbreğini satan bu ebeveynler çok sayıdaki çocuklarına bakmak zorunda.
“En azından sattığım kişi onu besleyecek”
Başka bir kadın şöyle diyor: “Bir çocuğumu kaybettim. Hepsinin öldüğünü görmek istemiyorum. En azından sattığım kişi onu besleyecek."
Afganistan'ın Herat kenti yakınlarındaki Şeda mülteci kampının sakinleri de zor durumda. İnsani yardım ve iş fırsatları çok yetersiz. Yoksulluk, birçok aileyi kızlarını satmaya zorlamış.
Qendi Gul 10 yaşında bir çocuk. Babası onu 100 bin Afganiye sattı, bu da yaklaşık 1000 ABD doları ediyor. Satışın amacı da diğer 5 çocuğuna yiyecek sağlamak.
Qendi Gul’un annesi Ezize Gul şöyle diyor: “Evimizde yemek yoktu. Eşimden yiyecek bulmasını istedim. Yemek getirdi. 'Parayı nereden buldun' diye sordum, dedi ki; ‘Kızımızı yiyecek almak için sattım.’"
Bu bölgede 12-18 yaş arası kızların evlenmesine onay verilmiş. Damadın ailesi, kızların babalarına ödeme yapıyor. Kızlar 12 yaşına girinceye kadar ailelerinin yanında kalıyor, ardından da satın alan kişiye veriliyor.
Hamid Abdullah da, diğer çocuklara yiyecek ve hasta eşine ilaç alabilmek için 7 yaşındaki kızını satmış. Abdullah, "Yiyecek ve ilaç alabilmek için kızımı sattım. Bir kızım daha var. Ben de yoksulluk ve ilaç olmadığı için satıyorum. Yoksa çocuklarıma yemek, eşime ilaç alamam” diyor.
İnsani yardım kuruluşları ülkeyi terk etti
Geçen yaz Afganistan'da Taliban'ın iktidarı ele geçirmesinin ardından uluslararası insani yardım kuruluşları ülkeyi terk ederek insani durumu daha da kötüleştirdi.
Afganistan'daki World Vision’ın direktörü Asunta Charlis, "Ülkedeki durum, özellikle çocuklar için kötüye gidiyor. Bir ailenin diğer üyelere yiyecek sağlamak için çocuğunu satması endişe verici. Uluslararası kuruluşlar Afganistan halkına ulaşmalı” dedi.
Ağustos 2021'de Taliban Afganistan'ın kontrolünü ele geçirdi.
Uluslararası toplum, ülkenin parasını bloke etti. Burada insani ve ekonomik durum her geçen gün daha da kötüleşiyor.
Birleşmiş Milletler’in açıkladığı rakamlara göre, Afganistan'da 5 yaş altı ve daha küçük yaklaşık 3,2 milyon çocuk yetersiz besleniyor.
