Haber Merkezi - ABD’nin İran’a yönelik saldırılarının maliyeti konusunda Washington’da rakamlar birbirini tutmuyor. Pentagon’un açıkladığı 25 milyar dolarlık maliyet ile basına yansıyan 50 milyar dolar iddiası arasındaki fark, tartışmayı büyütürken ekonomistler çok daha çarpıcı bir tabloya işaret ediyor: Gerçek bedel 1 trilyon dolara kadar çıkabilir.
CBS iddiası: Gerçek rakam 50 milyar dolara yakın
Amerikan medyasında yer alan haberlere göre, Pentagon’un açıkladığı maliyet gerçeğin yalnızca bir kısmını gösteriyor. Konuya yakın bir yetkili, kamuoyuna açıklanan rakamın eksik olduğunu belirterek gerçek maliyetin yaklaşık 50 milyar dolar civarında olduğunu öne sürdü.
Bu farkın temel nedeni ise kritik kalemlerin hesap dışında bırakılması. Özellikle hasar gören veya kaybedilen askeri ekipmanlar, operasyon sonrası bakım ve onarım giderleri resmi maliyet hesabına dahil edilmiyor.
Pentagon: Maliyet 25 milyar dolar
Oysa ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), Kongre’de verdiği ifadelerde İran’a yönelik operasyonların maliyetini yaklaşık 25 milyar dolar olarak açıkladı. Yetkililere göre bu rakam, kullanılan mühimmat ve doğrudan operasyonel harcamaları kapsıyor.
Ancak bu hesaplama, daha ilk aşamada eleştirilerin hedefi oldu. Kongre üyeleri ve bazı uzmanlar, bu rakamın savaşın gerçek ekonomik yükünü yansıtmadığını savunuyor.
Asıl tartışma: 1 trilyon dolarlık yük mü geliyor?
Tartışmayı büyüten asıl unsur ise ekonomistlerin uyarıları oldu. Uzmanlara göre savaşın maliyeti yalnızca askeri harcamalarla sınırlı değil.
Artan enerji ve gıda fiyatları, küresel ticarette yaşanan aksaklıklar ve ekonomik dalgalanmalar dikkate alındığında toplam maliyetin 1 trilyon dolara ulaşabileceği belirtiliyor.
ABD’de özellikle benzin fiyatlarının galon başına 4,23 dolara yükselmesi, hane halkına yıllık ortalama 5 bin dolar ek yük binmesi, savaşın doğrudan hissedilen ekonomik etkileri arasında gösteriliyor.
Görünmeyen maliyetler: Üsler, hasar ve onarımlar
Savaşın bilançosu yalnızca sahadaki operasyonlarla sınırlı değil. İran’ın misilleme saldırıları sonucu Körfez bölgesindeki ABD askeri üslerinde ciddi hasar oluştu.
Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, Suudi Arabistan ve Ürdün’deki üslerdeki zarar henüz netleşmezken, yalnızca Bahreyn’deki 5. Filo karargâhının onarım maliyetinin 200 milyon doları bulabileceği tahmin ediliyor.
Pentagon ise bu hasarın toplam boyutuna ilişkin kesin bir rakam vermekten kaçınıyor.
“Buzdağının sadece görünen kısmı”
Uzmanlar, mevcut tartışmanın henüz savaşın gerçek maliyetini yansıtmadığını vurguluyor. Harvardlı ekonomist Linda Bilmes gibi isimler, Irak Savaşı örneğini hatırlatarak asıl yükün çatışmalar sona erdikten sonra ortaya çıkacağını belirtiyor.
Bu kapsamda gelecekteki maliyet kalemleri arasında gazilere yönelik sağlık ve bakım harcamaları, azalan askeri stokların yenilenmesi, müttefik ülkelere yapılacak katkılar öne çıkıyor.
Günlük maliyet: 2 milyar dolar
Mevcut tahminlere göre savaşın kısa vadeli günlük maliyeti yaklaşık 2 milyar dolar seviyesinde. Bu da çatışmanın uzaması halinde toplam faturanın katlanarak artacağı anlamına geliyor.
Rakamlar değil, gerçek maliyet tartışılıyor
Pentagon’un 25 milyar dolarlık hesabı ile medyaya yansıyan 50 milyar dolarlık tahmin arasındaki fark, yalnızca bir muhasebe tartışması değil. Asıl soru şu: ABD’nin İran’a yönelik operasyonlarının gerçek maliyeti ne kadar ve bu bedeli kim ödeyecek?
Washington’da tartışma giderek büyürken, görünen o ki savaşın faturası sadece bütçe kalemleriyle sınırlı kalmayacak.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın