Haber Merkezi - Kürt mühendis Erdeşir Raşidi Kalhor, NASA'nın Artemis roketini Ay yolunda rotasında tutan kritik bir emniyet valfi tasarlayarak Kürt bilim insanlarının uzay keşiflerinde hayati rol oynabileceğini gözler önüne serdi.
NASA tarafından 1 Nisan'da fırlatılan Artemis II, Ay ile gelecekteki Mars görevleri için teknolojileri test etme amaçlı programın bir parçası. Kalhor da Artemis II için bir valf tasarladı.
Erdeşir Raşidi Kalhor, Haziran 2023'te Rûdaw'a verdiği demeçte, "Bu valf güvenlik için tasarlandı. Normal koşullar altında aktif değildir. Ancak uzay aracı basınç dalgalanmaları nedeniyle belirlenen rotasından saparsa, valf sistemi aracı rotasına geri döndürmek için devreye girer" demişti.
Havacılık ve uzay mühendisliği alanında 40 yılı aşkın deneyime sahip olan Kalhor, Artemis programının temel bir bileşeni olan roketin Orion kapsülünü stabilize eden kontrol sistemine katkıda bulundu.
Rûdaw, Haziran 2023'te, NASA'nın daha önce Keşif Görevi-1 (Exploration Mission-1) olarak bilinen Artemis I'i fırlatmasından kısa bir süre sonra, Kalhor'un California Upland'deki laboratuvarını ziyaret etmişti. Bu mürettebatsız Ay yörüngesi görevi 16 Kasım 2022'de gerçekleştirilmişti. Bu görev, valfin arkasındaki hassas mühendisliğe ve Kürt mühendisin bu ileri teknolojide oynadığı hayati role dair eşsiz bir örnek sundu.
Aslen Rojhılatlı olan Kalhor, yükseköğrenim görmek amacıyla 1970'lerde Amerika Birleşik Devletleri'ne gitti. Illinois Urbana-Champaign Üniversitesi'nde fizik ve makine mühendisliği eğitimi aldı ve havacılık sektöründe NASA, JAXA ve Artemis programının ana yüklenicilerinden biri olan Lockheed Martin ile çalışarak onlarca yıllık bir kariyer inşa etti.
“Sadece uzay aracı rotasından saparsa devreye giriyor”
Kalhor’un şirketi RDI Engineering tarafından üretilen valf, roketin reaksiyon kontrol sisteminde kritik bir güvenlik rolü oynuyor. Valf basıncı düzenliyor ve Orion uzay aracının amaçlanan yörüngede kalmasını sağlıyor. Küçük olmasına rağmen bu bileşen oldukça karmaşıktır ve sadece uzay aracı rotasından saparsa devreye giriyor.
Lockheed Martin'in desteğiyle 2015 yılında kurulan şirket, halihazırda birden fazla Artemis görevi için valf tedarik etti ve gelecekteki fırlatmaları desteklemeye devam etmeyi planlıyor.
Kalhor, "Lockheed Martin benimle iletişime geçti ve bu valfi yapmamı istediklerini söyledi. O zamanlar kendi şirketim yoktu, sadece danışmandım" diyerek şunları ekledi:
"NASA ve Lockheed Martin, ihtiyaç duydukları ekipman için bir prototip oluşturabilmemiz için bizi destekledi."
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın