Haber Merkezi - ABD hükümeti, 2026 yılı için hazırladığı denizcilik değerlendirme raporunda ticari gemiler ve denizciler için acil bir uyarı yayınladı. Raporda, İran’ın seyrüsefer serbestisine yönelik tehditleri ve bölgede yeniden tırmanışa geçen korsanlık faaliyetleri nedeniyle Hürmüz Boğazı, Umman Körfezi ve Arap Denizi'nin ticari geçişler için riskli olduğu vurgulandı.
ABD Denizcilik İdaresi tarafından yayımlanan güncel rapora göre, bölgedeki güvenlik tehditleri küresel ticaret ağını ciddi şekilde tehlikeye atıyor.
İran’ın askeri müdahaleleri ve engellemeler
Raporda, söz konusu tehditlerin sadece bir varsayımdan ibaret olmadığı, sahada somut karşılıklarının bulunduğu ifade edildi.
Washington, ticari gemilerin İran deniz güçleri tarafından durdurulma, aranma, el konulma veya kaçırılma riskiyle karşı karşıya olduğunu belirtti.
Özellikle 3 Şubat 2026 tarihinde İran güçlerinin ticari bir gemiyi zor kullanarak kendi kara sularına yönlendirmeye çalıştığı bilgisi paylaşıldı.
İran’ın gemilere baskın düzenlemek için sürat tekneleri ve helikopterler kullandığına dikkat çekilen değerlendirmede, bu rertarların uluslararası hukukun ve Birleşmiş Milletler Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin açık bir ihlali olduğu kaydedildi.
Denizciler için ‘kritik’ talimatlar
ABD, bölgedeki gemiler için bir dizi güvenlik talimatı yayımlayarak riskin minimize edilmesini istedi. Talimatlara göre, İran güçleri bir gemiyi sorguladığında mürettebatın sadece isim ve bayrak devletini açıklaması, uluslararası hukuka uygun hareket edildiğini vurgulaması gerekiyor.
İranlı güçlerin gemiye çıkmaya çalışması durumunda kaptanın buna engel olması; ancak güç kullanımıyla gemiye girilirse can güvenliğini korumak için fiziksel direnişten kaçınılması tavsiye edildi.
Ayrıca, gemilerin Hürmüz Boğazı geçişinde İran sularından mümkün olduğunca uzak durması ve Otomatik Tanımlama Sistemi’ni (AIS) asla kapatmaması gerektiği, zira İran'ın bu sistemin kapalı olmasını gemilere el koymak için yasal bir gerekçe olarak kullandığı hatırlatıldı.
Aden Körfezi’nde korsanlık riski artıyor
Raporda, İran tehdidinin yanı sıra bölgedeki eski bir sorunun, deniz korsanlığının yeniden canlandığı uyarısı yapıldı.
2025 yılından bu yana 3 gemi kaçırma ve 6 gemiye baskın vakasının kaydedildiği bildirildi. Özellikle Temmuz-Kasım 2025 döneminde korsanların gerçekleştirdiği 7 silahlı saldırı, güvenlik endişelerini artırdı.
Washington, vatandaşlarına özel yat ve teknelerle bölgede seyahat etmemeleri yönünde çağrı yaparak, kaçırılma ve fidye talebi riskinin çok yüksek olduğunu belirtti.
Gemilerde silahlı koruma bulundurulmasının birçok saldırıyı engellediği ancak bu konudaki nihai kararın şirketlerde olduğu ifade edildi.
Uluslararası koordinasyon ve NAVCENT teyakkuzu
Washington, bölgeye girecek tüm gemilerin Hint Okyanusu’na ulaşmadan 24 saat önce Birleşik Krallık Deniz Ticareti Operasyonları (UKMTO) ofisine kayıt yaptırmasını istedi.
Bu koordinasyonun, olası bir saldırı anında müttefik deniz güçlerinin hızlı müdahalesine olanak tanıyacağı belirtildi.
Ayrıca, bölgede görev yapan ABD Deniz Kuvvetleri Merkez Komutanlığı’nın (NAVCENT) 24 saat esasına göre teyakkuzda olduğu; ticari gemilerin müttefik savaş gemilerinden gelen telsiz ve telefon çağrılarına mutlaka yanıt vermesi gerektiği vurgulandı.
Hürmüz Boğazı’ndaki seyrüsefer özgürlüğünün Washington için en üst düzey önceliklerden biri olduğu mesajı yinelendi.