ARAŞTIRMA: Hakkari kırsalında yetişen mantar türlerinden 36'sı zehirli
Haber Merkezi - Hakkari'de akademisyenlerin laboratuvarda incelediği yaklaşık 2 bin mantar türünden 36'sının zehirli olduğu belirlendi.
Hakkari Üniversitesi Yüksekova Meslek Yüksekokulu Dr. Öğr. Üyesi Sedat Kesici, Van Yüzüncü Yıl ile Şırnak üniversitelerinden 5 öğretim üyesiyle kentin mantar çeşitliliğinin belirlenmesi için 2012'den bu yana çalışma yürütüyor.
Akademisyenler, kent merkezi ve ilçelerde yaptığı saha araştırmalarında numune aldıkları yaklaşık 2 bin mantarı laboratuvarda inceledi.
Mantarlardan 100'ünün Türkiye'de ilk kez tespit edildiğini, 630'unun da Hakkari'de yeni görüldüğünü kayıt altına alan akademisyenler, bu türlerinden 36'sının zehirli olduğunu belirledi.
Araştırmalarında zehirli türlerden 10'unun öldürücü etkiye sahip olduğunu ortaya koyan akademisyenler, mantar türlerini Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi bünyesindeki fungaryumda koruma altına aldı.
Dr. Öğr. Üyesi Kesici, uzmanlık alanının mantar olduğunu, bu konuda yüksek lisans ve doktora yaptığını söyledi.
Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yusuf Uzun'un 2008'de kentte mantarlarla ilgili çalışma yürüttüğünü belirten Kesici, "Hocamız o dönemde arazi çalışmaları sonucunda 48 takson (tür) toplayıp projesini bu şekilde tamamladı. Hakkari'deki mantarları ilk defa Türkiye'ye tanıtmış oldu. Hakkari bilimsel çalışma alanı olarak bakir bir yer. Hocalar burada önemli çalışmalara imza atabiliyor. Bu, mantar alanı için de geçerli. Hakkari Üniversitesi olarak Van ve Şırnak'taki üniversitelerden akademisyenlerin de katılımıyla çalışma yaptık. Sürekli arazideyiz. Bu şekilde mantarları tespit ediyoruz" diye konuştu.
Mantarları doğal ortamlarında fotoğrafladıktan sonra yeteri kadar numune alarak laboratuvar ortamına getirdiklerini ifade eden Kesici, şunları kaydetti:
"Bunları bir süre kurumaya bırakıyoruz. Kuruduktan sonra mikroskop altında inceleyip tür tayinlerini yapıyoruz. Yaptığımız çalışmalar neticesinde Türkiye'de farklı yerlerde de tespit edilmiş ama Hakkari'de yeni tespit ettiğimiz 630 mantar türüne ulaştık. İlk defa Hakkari'de tespit ettiğimiz Türkiye mikobiyotasına eklediğimiz 100'e yakın mantarımız da var. Onların da makalelerini yayınladık. Bunlardan 100'den fazlası yenilebilen mantar türü olarak nitelendirdiğimiz besin değeri yüksek mantarlardan oluşmaktadır. 36 tür de oldukça zehirli türlerden oluşmaktadır. Bunlardan da 10'u direkt öldürücü zehirli mantarlardır."
"Mantarın zehirli olup olmadığını görsel olarak tespit edemiyoruz"
Tüketilebilen türler ile zehirli türleri birbirinden ayırt etme konusunda vatandaşlara yardımcı olmak için çalışma yürüttüklerini anlatan Kesici, doğada toplanan her mantarın yenilemeyeceği uyarısında bulundu.
Kesici, "Doğadan topladığımız mantarın zehirli olup olmadığını görsel olarak ne yazık ki tespit edemiyoruz. Dolayısıyla bunun uzmanlarına danışılmadan tüketilmesini kesinlikle tavsiye etmiyoruz. İnsanlar rastgele topladıkları mantarları tüketmesinler. Bazı mantarlar çok güzel görünmesine rağmen oldukça zehirli ve öldürücü olabiliyorlar" değerlendirmesinde bulundu.