Washington (Rûdaw) - ABD ve İran arasındaki ateşkes süresinin dolmasına sayılı saatler kala Washington yönetiminden bölgedeki gerilimi tırmandıracak yeni bir hamle geldi. ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), ABD güçlerinin Asya sularında İran'a ait ham petrol taşıyan yaptırımlı bir tankere operasyon düzenlediğini ve gemiye el koyduğunu duyurdu.
Pentagon'dan salı günü (21 Nisan 2026) yapılan açıklamaya göre, ABD güçleri "Tiffany" isimli petrol tankerine "deniz önleme denetimi" kapsamında çıktı ve operasyon herhangi bir çatışma yaşanmadan tamamlandı.
Rûdaw'ın ABD Savunma Bakanlığı kaynaklarından edindiği bilgilere göre, Tiffany adlı gemi Hindistan ile Güneydoğu Asya arasındaki Bengal Körfezi'nde alıkonuldu. İran petrolü taşıdığı tespit edilen geminin akıbetine ABD ordusu karar verecek. Bir Pentagon yetkilisi, "Ordumuz önümüzdeki 4 gün içinde geminin ABD karasularına mı çekileceğine yoksa başka bir ülkeye mi teslim edileceğine karar verecek" bilgisini paylaştı.
Ambargo çemberi daralıyor
Washington yönetimi, İran'a silah, petrol veya teknolojik cihaz taşıyan şüpheli gemileri uluslararası sularda durduracağını daha önce ilan etmişti. Bu gelişme, Pakistan'ın tarafları ikinci tur müzakereler için İslamabad'da masaya oturtmaya çalıştığı hassas bir döneme denk geldi.
ABD ordusunun müdahalesi sadece Tiffany ile sınırlı değil. Pazar günü de ABD Donanması, İran bayrağı taşıyan "Tosca" adlı bir kargo gemisine müdahale etmiş, ABD Başkanı Donald Trump operasyonda bir Amerikan savaş gemisinin İran gemisinin motorunu etkisiz hale getirdiğini açıklamıştı.
"Uluslararası sular sığınak değil"
Botsvana bayrağı taşımasına rağmen Pentagon'un "vatansız" olarak tanımladığı Tiffany gemisi hakkında konuşan ABD'li askeri yetkililer kararlılık mesajı veriyor. Pentagon açıklamasında, "İran'a destek sağlayan ağları nerede olurlarsa olsunlar çökerteceğiz. Uluslararası sular, yaptırımlı gemiler için bir sığınak olamaz." ifadelerine yer verildi.
Geçtiğimiz hafta bir brifing veren ABD'li komutan General Dan Cain de operasyonların sadece ABD Merkez Komutanlığı (CENTCOM) bölgesiyle sınırlı kalmayacağını, Pasifik de dahil olmak üzere küresel çapta İran gemilerinin peşine düşeceklerini söylemişti.
Uzmanlar ikiye bölündü: Ateşkes ihlal edildi mi?
ABD'nin uluslararası sulardaki bu gemi baskınları, "Washington 14 günlük geçici ateşkesi ihlal mi ediyor?" sorusunu da beraberinde getirdi. Uluslararası hukuk ve savunma uzmanları ise bu konuda ikiye bölünmüş durumda.
Londra Şehir Üniversitesi Hukuk Profesörü Jason Chuah, taraflar arasında "karmaşık bir boşluk" olduğuna dikkat çekerek, "Uluslararası hukuk burada net bir yanıt veremiyor. ABD yönetimi silahlı çatışma durumunun teknik olarak sürdüğünü ve bu tür abluka eylemlerinin yasal olduğunu savunuyor. İran tarafı ise Tosca gemisine yapılan baskını korsanlık ve açık bir ateşkes ihlali sayıyor." değerlendirmesinde bulundu.
"Yazılı bir metin yok"
Stratejik ve Uluslararası Çalışmalar Merkezi'nden (CSIS) Mark Cancian ise sorunun diplomatik bir belirsizlikten kaynaklandığını vurguluyor: "Ortada sadece Trump'ın duyurduğu ve İran'ın sözlü olarak kabul ettiği bir durum var. Yazılı hiçbir resmi metin ve şart yok. Dolayısıyla ihlal olup olmadığı tamamen sizin nereden baktığınıza bağlı."
Brookings Enstitüsü Analisti Michael O'Hanlon'a göre ise ortada bir ihlal yok. O'Hanlon, "Ateşkesin temel amacı İran topraklarına yönelik bombardımanı durdurmaktı ve ABD bunu yaptı. Ancak uygulanan geniş çaplı ambargonun bir anlam ifade etmesi için ABD'nin denizde bu denetimleri sürdürmesi zorunludur." görüşünü savunuyor.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın