Dünya
Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair, savaş sonrası Gazze Şeridi'nin geleceğinde kilit bir rol üstlenmeye hazırlanıyor.
Erbil (Rudaw) – Eski İngiltere Başbakanı Tony Blair, savaş sonrası Gazze Şeridi'nin geleceğinde kilit bir rol üstlenmeye hazırlanıyor. ABD'nin desteğiyle hazırlanan ve 21 maddeden oluşan yol haritası, Gazze'de "uluslararası bir geçiş otoritesi" kurulmasını öngörürken, bu yapının BM, Körfez ülkeleri ve Filistinli temsilcilerden oluşması planlanıyor. Ancak Blair'in geçmişteki Orta Doğu rolü ve İsrail'e yakınlığı, Filistinliler arasında ciddi soru işaretleri yaratıyor.
2007 yılında başbakanlık görevinden ayrılan Tony Blair, ülkesinin politikası dışında, Ortadoğu'nun en sıcak gündem maddelerinden biri olan Gazze Şeridi'nin geleceğini şekillendirmek üzere yeniden sahneye çıktı.
Washington Post gazetesinin haberine göre, Blair, Gazze'nin kaderine ilişkin uluslararası tartışmalarda merkezi bir figür haline geldi ve önerileri, ABD ile müttefiklerinin bölgeye yönelik gelecekteki planları üzerinde önemli bir etki yaratıyor.
Gazze için uluslararası geçiş otoritesi: Blair liderliğinde yeni bir yapı
Blair'in 21 maddelik planının temelini, ateşkes sonrası Gazze Şeridi'nin yönetim sorumluluğunu üstlenecek "Gazze Uluslararası Geçiş Otoritesi (GITA)"nin kurulması oluşturuyor.
BM Güvenlik Konseyi kararıyla oluşturulması öngörülen bu yapı, geçiş döneminde Gazze'nin en yüksek siyasi ve hukuki otoritesi olacak.
GITA'nın, 7-10 kişilik bir kurul ve bir sekretaryadan oluşması planlanıyor. Kurulda Filistinli temsilciler, üst düzey bir BM yetkilisi ve Müslüman üyelerin yer alması öngörülüyor.
Otoritenin görevi, Gazze'deki "yönetim boşluğunu doldurmak", Hamas'ın yeniden güçlenmesini önlemek ve Filistin Yönetimi'ne (PA) yetki devrine giden yolu hazırlamak olarak tanımlanıyor. Plan, bu devir için Filistin Yönetimi'nin reform yapmasını şart koşuyor.
Blair'in planı, Gazzelilerin zorla yerinden edilmesini içermiyor; aksine mülkiyet haklarını koruyacak mekanizmalar içeriyor. Bu yönüyle, ABD Başkanı Donald Trump'ın daha önce dile getirdiği "Gazze nüfusunun başka ülkelere taşınması" fikrinden ayrılıyor.
Blair'e yakın kaynaklar, eski başbakanın savaşın ilk aylarında bu öneriyi geliştirmeye başladığını ve son aylarda bunu sadece savaş sonrası değil, aynı zamanda ateşkes ve esir anlaşmasını mümkün kılacak bir yol haritasına dönüştürdüğünü belirtiyor. İddiaya göre, Trump'ın damadı Jared Kushner de sürece aktif şekilde dahil olurken, ABD özellikle Suudi Arabistan'ı ve Körfez ülkelerini bu plana destek vermeye ikna etmeye çalışıyor.
Blair, Filistinliler için kırmızı çizgi mi?
Tony Blair'in bu girişimleri, Filistinliler arasında büyük bir şüphe ve eleştiriyle karşılanıyor. Birçok Filistinli, Blair'i İsrail'in yakın bir müttefiki olarak görüyor ve 2003 Irak Savaşı'ndaki rolü nedeniyle kendisine güvenmiyor.
Siyasi gözlemciler, Blair gibi bir figürün Gazze Şeridi'ni yönetmesinin Filistinlilerin muhalefetini artırabileceği ve herhangi bir geçiş otoritesinin meşruiyetini zayıflatabileceği konusunda uyarıda bulunuyorlar.
Filistin Yönetimi'nin rolü de planın uygulanmasında başka bir büyük sorun teşkil ediyor. İsrail liderleri, özellikle Başbakan Netanyahu, Fetih ve Mahmud Abbas'ın yeniden güçleneceği bahanesiyle Filistin Yönetimi'nin Gazze'ye geri dönmesine sürekli karşı çıkıyorlar.
Buna karşılık, Abbas ve müttefikleri, Filistin topraklarının egemenliğini zayıflatacağı düşüncesiyle Filistinli olmayan bir otoritenin şeridi yönetmesini reddediyorlar. Blair'in planı bu noktada, geçiş otoritesinin nihayetinde kendini reforme etmiş ve güçlü bir Filistin Yönetimi'ne iktidarı devretmesiyle bir uzlaşma sağlamayı hedefliyor.
Hamas faktörü ve gelecek zorluklar
Planın önündeki büyük zorluklardan biri de Hamas faktörü. Filistin içinde hala önemli bir desteğe sahip olan Hamas, görüşmelerin dışında tutuluyor ve Gazze'de yabancı bir otoriteyi reddediyor.
ABD yönetiminin, Hamas'ın yerine geçecek yapıya dair uzlaşı olmadan kalıcı bir ateşkesin sağlanamayacağı görüşünde olduğu biliniyor.
Blair'in girişimi, İsrail'in askeri yöntemleriyle Hamas'ı tasfiye etme stratejisinden farklı olarak, uluslararası bir güvenlik gücü ve yeni bir yönetim yapısıyla Hamas'ın etkisiz hale getirilmesini öngörüyor.
Gazze'nin yönetimi konusu, İsrail ile Hamas arasındaki yaklaşık iki yıl süren yıkıcı savaşın, şeridin büyük bir kısmını harabeye çevirdiği, yaklaşık iki milyon sakinini yerinden ettiği ve dünya çapında büyük bir insani kriz yarattığı bir dönemde ortaya çıkıyor.
Siyasi uzmanlar, Blair'in dönüşünün, uluslararası toplumun Gazze'de istikrarlı bir gelecek inşa etmek için deneyimli ve önde gelen arabulucuları nasıl aradığının bir işareti olduğunu düşünüyor.
Ancak Blair'in itibarı ve geçmiş deneyimleri göz önüne alındığında, bu rolü etkili ve başarılı bir şekilde yerine getirip getiremeyeceği büyük bir soru işareti olarak kalmaya devam ediyor.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın