WSJ: Trump, İran’ın uranyumuna askeri operasyonla el koymayı planlıyor
Haber Merkezi - ABD Başkanı Donald Trump’ın, İran’daki 400 kilogramdan fazla zenginleştirilmiş uranyuma el koymak için gizli bir askeri operasyon seçeneğini değerlendirdiği ileri sürüldü. Wall Street Journal (WSJ) gazetesi, bu operasyonun Amerikan askerlerini günlerce İran topraklarında kalmaya zorlayacak yüksek riskli bir görev olacağını yazdı.
Wall Street Journal gazetesinin ismini açıklanmayan üst düzey ABD’li yetkililere dayandırdığı habere göre; Trump yönetimi, İran’ın nükleer silah üretme kapasitesini kalıcı olarak ortadan kaldırmak için radikal bir adım atmaya hazırlanıyor.
Haberde, Trump’ın yaklaşık 1.000 pound (450 kg) ağırlığındaki uranyum stokunun operasyonla İran dışına çıkarılması fikrine sıcak baktığı ancak ABD askerlerinin karşı karşıya kalacağı hayati tehlikeyi de göz önünde bulundurduğu belirtildi.
Uranyum için kara harekatı seçeneği
Askeri yetkililer, Trump’a söz konusu uranyumu çıkarmanın karmaşıklığı hakkında kapsamlı brifingler verdi.
Yetkililere göre, operasyon emrinin verilmesi durumunda bölgede hazır bekletilen deniz piyadeleri (Marines) ve paraşütçü birliklerin (Airborne) kullanılması planlanıyor.
Pentagon’un bu ve benzeri operasyonel seçenekleri artırmak amacıyla bölgeye 10 bin ek kara askeri sevk etmeyi tartıştığı kaydedildi.
Operasyonun önündeki devasa engeller
Eski CENTCOM Komutanı Joseph Votel ve nükleer uzmanlar, böyle bir operasyonun çok zorlu geçeceği uyarısında bulunuyor.
Operasyonun zorlukları şöyle sıralanıyor:
Uranyum silindirler içinde gaz formunda depolanıyor. Bunların güvenli nakliyesi için özel koruyucu kazanlar ve çok sayıda kamyon gerekiyor.
Tesis çevresindeki patlayıcı tuzaklar, mayınlar ve "sahte silindirlerin" Amerikalı mühendislere büyük zarar verebileceği belirtiliyor.
Ağır ekipmanların taşınması için İran topraklarında, muhtemelen ateş altında kalınacak bir bölgede geçici bir hava pisti kurulması gerekecek.
Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) Başkanı Rafael Grossi de daha önce yaptığı açıklamada, nükleer materyallerin bu şekilde taşınmasının teknik açıdan "çok riskli" olduğunu ifade etmişti.
Trump: “Önce güzellikle istiyoruz”
Trump’ın danışmanlarına, İran’ı uranyumu gönüllü olarak teslim etmeye ikna etmeleri için talimat verdiği belirtildi.
Washington’un arabulucular üzerinden yürüttüğü müzakerelerde uranyumun teslimi "olmazsa olmaz" bir şart olarak sunuluyor.
Ancak Tahran’ın bu talebi reddetmesi durumunda, "zorla alma" seçeneğinin masada olduğu vurgulandı.
Bilanço: Silah seviyesine çok yakın stok
İran’ın elinde operasyonlar öncesinde; yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kg uranyum ve yüzde 20 oranında zenginleştirilmiş 200 kg fisil madde bulunduğu tahmin ediliyordu.
Uzmanlar, bu maddelerin çok kısa sürede nükleer silah yapımı için gereken yüzde 90 seviyesine çıkarılabileceğine dikkat çekiyor.
ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio geçtiğimiz günlerde hedeflere kara operasyonu olmadan ulaşılabileceğini söylese de, Savunma Bakanı Pete Hegseth askeri seçeneklerin her zaman hazır olduğunu yinelemişti.