کوردیKURDÎENGLISHTÜRKÇEعربي
Rudaw Logo
Zindî
KURDISTAN
ROJHILATA NAVÎN
DiasporaCÎHANABORÎHEVPEYVÎNNÊRÎNÇAND Û HUNERWERZIŞTENDURISTÎMULTÎMEDYABERNAMEBELGEFÎLM
Zindî
Rudaw

Sepana Rûdawê daxe

App StoreGoogle Play
Polîtîkaya Nepenîtiyê•Şertên Bikaranînê

© 2026 Hemû maf tên parastin.

Rudaw

Sepana Rûdawê daxe

App StoreGoogle Play
Polîtîkaya NepenîtiyêŞertên Bikaranînê

© 2026 Hemû maf tên parastin.

Wêneyekî temsîlî / Bi hişê çêkirî hatiye amadekirin

Wêneyekî temsîlî / Bi hişê çêkirî hatiye amadekirin

Cîhan

Salane 3,6 trilyon dolarên cîhanê ji ber gendeliyê li ber avê diçin

RÛDAW

RÛDAW

29-06-2026
Guhdarî bike
0:00
0:00
Mezinahiya Nivîsê
RÛDAW
RÛDAW29-06-2026

Nûçeyên Têkildar

Nûnerê Îmaratê yê NYyê ji Rûdawê re got: Me ji bo Konferansa Avê ya Cîhanê bangî Îranê kir
Cîhan18-11-2026

Nûnerê Îmaratê yê NYyê ji Rûdawê re got: Me ji bo Konferansa Avê ya Cîhanê bangî Îranê kir

Chatham Houseyê li ser pêvajoya çareseriyê raporek belav kir
Cîhan18-11-2026

Chatham Houseyê li ser pêvajoya çareseriyê raporek belav kir

Dîmenên dîrokî: Xi Jinping, Trump û Putin li Çînê hatin ba hev
Cîhan18-11-2026

Dîmenên dîrokî: Xi Jinping, Trump û Putin li Çînê hatin ba hev

Hewlêr (Rûdaw) - Li gorî amarên Neteweyên Yekbûyî, gendeliya darayî salane derbeke giran li aboriya cîhanê dixe.

Tê texmînkirin ku salane li seranserê cîhanê 2,6 trilyon dolar tê dizîn ku ev mêjer bi qasî ji sedî 5ê berhema navxweyî ya cîhanî ye.

Rêxistina Neteweyên Yekbûyî eşkere dike ku eger mêjera pereyên giştî yên hatine dizîn li gel bertîl û hemû darayiyên neyasayî werin komkirin, mêjera giştî ya gendeliyê li cîhanê salane digihe nêzîkî 3,6 trilyon dolaran.

Rewşa şefafiyetê li cîhanê xerabtir bûye

Li gorî Pêşniyara Cîhanî ya Têgihîştina Gendeliyê ya sala 2025an a ku Sibata 2026an ji aliyê Rêxistina Şefafiyeta Navneteweyî ve hat weşandin, rewşa şefafiyetê li cîhanê ber bi xerabbûnê ve çûye.

Navîniya puanên cîhanî ji 100î daketiye 42yan ku ev di 10 salên dawî de asta herî nizm e.

Rapor amaje bi têkçûna welatan a berfireh dike.

Ji sisêyan didoyên welatan (ji 180 welatan 122 welat) di binê 50 puanî de sitandiye.

Ev yek nîşan dide ku piraniya welatan di kontrolkirina gendeliyê de bi bin ketine.

Li welatên demokratîk jî bipaşketin heye

Yek ji xalên girîng ên rapora sala 2025an ew e ku gendelî li wan welatên demokratîk ên ku berê wekî welatên "parastî" dihatin dîtin jî zêde bûye.

Dewletên Yekbûyî yên Amerîkayê di dîroka xwe de puana herî nizm (64 puan) sitandiye.

Her wiha welatên wekî Brîtanya û Zelandaya Nû jî di asta şefafiyetê de bi paş ve çûne.

Sînordarkirina azadiyan gendeliyê geş dike

Rêxistin sedema vê daketinê bi kêmbûna azadiyên sivîl ve girê dide.

Ji ber ku gelek hikûmetan dest bi sînordarkirina karên rojnamegeran, rêxistinên nefermî û wan kesên ku gendeliyan eşkere dikin kiriye.

Vê yekê wiha kiriye ku lêpirsîn kêm bibe û gendelî geş bibe.

Sala 2025an pêleke mezin a xwenîşandanan a li dijî gendeliyê piraniya wan welatan girt ku di rêzên dawî yên pêşniyarê de bûn.

Piraniya wan xwenîşandanan ji aliyê "Nifşê Z"yê (Generation Z) ve hatin birêvebirin û ciwanan ji serkirdeyan daxwaza reformên rast û jidil kir.

Nûçeyên Têkildar

Nûnerê Îmaratê yê NYyê ji Rûdawê re got: Me ji bo Konferansa Avê ya Cîhanê bangî Îranê kir
Cîhan18-11-2026

Nûnerê Îmaratê yê NYyê ji Rûdawê re got: Me ji bo Konferansa Avê ya Cîhanê bangî Îranê kir

Chatham Houseyê li ser pêvajoya çareseriyê raporek belav kir
Cîhan18-11-2026

Chatham Houseyê li ser pêvajoya çareseriyê raporek belav kir

Dîmenên dîrokî: Xi Jinping, Trump û Putin li Çînê hatin ba hev
Cîhan18-11-2026

Dîmenên dîrokî: Xi Jinping, Trump û Putin li Çînê hatin ba hev

Pirsên