کەشناسی: خۆڵبارین هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە و لە هەولێر و دهۆک ئەگەری نمەباران هەیە
رووداو دیجیتاڵ
لە شەوی رابردووەوە شەپۆلێکی خۆڵبارین و تۆز و با ژمارەیەک پارێزگای عێراق و هەرێمی کوردستانی گرتووەتەوە، لە بەشێک لە پارێزگاکانی عێراق مەودای بینین بەشێویەکی بەرچاو کەمبووەتەوە و لە نەینەوا پشوو راگەیێندراوە. کەشناسیی هەرێمی کوردستان رایگەیاند، خۆڵبارین شار و شارۆچکەکانی هەرێمی کوردستان دەگرێتەوە و لە هەندێک شوێن ئەگەری نمەباران هەیە.
بەپێی راگەیێندراوی کەشناسیی هەرێمی کوردستان، خۆڵبارینێکی چڕ پارێزگای کەرکووک دەگرێتەوە، لە پارێزگاکانی دهۆک، هەولێر و سلێمانییش خۆڵبارین هەیە و لە هەولێر و دهۆک ئەگەری نمەباران هەیە.
خۆڵبارین لە پارێزگاکانی عێراق
بەهۆی خۆڵبارینەوە مەودای بینین لە پارێزگاکانی بەغدا و ئەنبار بە شێوەیەکی بەرچاو کەم بووەتەوە؛ هەروەها ئەو خۆڵبارینە پارێزگاکانی ناوەڕاست و باشووری عێراق و هەرێمی کوردستانیشی گرتووەتەوە.
رەفعەت سمۆ، یاریدەدەری پارێزگای نەینەوا بە تۆڕی میدیایی رووداوی راگەیاند، "بەهۆی خراپیی کەشوهەوا لە تەواوی دامودەزگا فەرمییەکانی پارێزگای نەینەوا ئەمڕۆ پێنجشەممە کرایە پشوو، جگە لە فەرمانگە تەندروستی و خزمەتگوزارییەکان".
عیسا فەییاز، بەڕێوەبەری گشتیی فەرمانگەی تەکنیکی لە وەزارەتی ژینگەی عێراق بە میدیای فەرمیی عێراقی راگەیاند، دوو هۆکاری سەرەکی وایانکردووە پلانی دروستکردنی پشتێنەی سەوز بە دەوری شارەکاندا جێبەجێ نەکرێت، ئەوانیش بریتین لە:
یەکەم: نەبوونی پارەی تەرخانکراوی پێویست.
دووەم: کەمئاوی، لە کاتێکدا ئەو رووبەرە فراوانە و پێویستی بە ئاودانە و وڵاتیش بەدەست کەمئاوییەوە دەناڵێنێت.
بەڕێوەبەری گشتیی فەرمانگەی تەکنیکی لە وەزارەتی ژینگەی عێراق ئاماژەی بەوە کردووە، "گۆڕانی کەشوهەوا فاکتەرێکی سەرەکییە لە زیادبوونی شەپۆلی خۆڵبارین. بەپێی ئەو ئامارانەی لەلایەن دەستەی گشتیی تۆمارکردنی کەشوهەواوە تۆمارکراون، لە ماوەی دوو دەیەی رابردوودا خۆڵبارینی رۆژانە لە ناوچە جیاوازەکان تێکڕا لە 243 رۆژەوە بۆ 272 رۆژ لە ساڵێکدا زیادیکردووە و پێشبینی دەکرێت تاوەکو ساڵی 2025 بگاتە 300 رۆژ لە ساڵێکدا".
عیسا فەییاز دەشڵێت، "بەهۆی گۆڕانکاریی کەشوهەواوە نزیکەی 70%ی زەوییە کشتوکاڵییەکان تێکچوون یان لەژێر هەڕەشەی تێکچووندان. شەپۆلی خۆڵبارینیش کاریگەریی بۆ سەر تەندروستیی مرۆڤ هەیە، لەوانەش کۆئەندامی هەناسەدان و دروستکردنی تەنگەنەفەسی".
جاسم عەبدولعەزیز، وەزیری ژینگەی حکومەتی عێراق هەفتەی رابردوو لە هەڤپەیڤینێکدا لەگەڵ تۆڕی میدیایی رووداو رایگەیاند، "رووبەری ئەو زەوییانەی ئێستا بۆ کشتوکاڵ گونجاون بەراورد بە ساڵانی رابردوو 58% کەمبووەتەوە، ئەوەش بەهۆی نەبوونی بەشە ئاوی پێویست. ئەمە بابەتێکی سەرەکییە و پەیوەندیی راستەوخۆی بە ژیانی خەڵک و ئابووریی عێراق و ئاسایشی خۆراکەوە هەیە".
وەزیری ژینگەی حکومەتی عێراق راشیگەیاند، "ئەگەر ئاسایشی ئاو نەبێت، کەواتە ئاسایشی خۆراک نابێت. زۆرینەی یەک لەسەر سێی گەلی عێراق بۆ ژیانی رۆژانەیان پشت بە کشتوکاڵ و ئاژەڵداری دەبەستن. ئەگەر بەشە ئاوی پێویست نەبێت، ئەوا ئەو ناوچانە دەبنە بیابان، هەربۆیە شوێنەکانی خۆیان چۆڵ دەکەن و بۆ ناوچەی دیکە کۆچ دەکەن؛ زۆربەیان روودەکەنە شارەکان و خانووی زێدەڕۆ دروستدەکەن، بێگومان ئەمەش لێکەوتەی کۆمەڵایەتی، تەندروستی و ئابووریی دەبێت. هەوڵی جیددی دەدەین بۆ دابینکردنی بەشە ئاو بە شێوەیەکی دادپەروەرانە، لەگەڵ بەڕێوەبردنێکی راست و دروستی سامانی ئاو لە نێوخۆی عێراقدا".