ئەڵڵاکەرەم؛ ئەو کاکەییەی لێدانێکی عەجاج کردیە یەکەم شەهیدی هەڵەبجەییە ئەنفالکراوەکان
رووداو دیجیتاڵ
عەجاج بە دەنگە بەرزەکەی و کێبڵەکەی دەستییەوە لە گۆڕەپانی نێوەڕاستی گرتووخانەی نوگرە سەلمان، کەوتبووە گیانی ئەو گەنجانەی بەپێوە وەستابوون، پیاوێکی 66 ساڵان لێی هاتە دەنگ: "بۆ لێیان دەدەیت؟ تاوانیان چییە؟"
ئەو کەسە ئەڵڵا کەرەم میر ئەحمەد، یەکێک لە گیراوانی نوگرەسەلمان بوو. دەنگەکەی، عەجاج و دارودەستەکەی بە پڕتاو بە ئاراستەی خۆیدا برد، بە کێبڵ بەربوونە گیانی و بووە یەکەم شەهیدی دەستی جەللادەکەی نوگرەسەلمان.
ئەڵڵا کەرەم لەگەڵ دوو کوڕ و کچێکی لە 9ی ئابی 1988 لە ئۆردوگاکانی ئێرانەوە بە فێڵێک گەڕانەوە دیوی باشووری کوردستان، لەوێوە سەربازانی سوپای پێشوو دەستگیریان دەکەن و لە 16ی هەمان مانگ دەیانبەنە گرتووخانەی نوگرە سەلمان.
سەلمان ئەڵڵاکەرەم تەمەنی 23 ساڵ بووە ئەو کاتەی لەگەڵ باوکی راپێچی نوگرەسەلمان کراوە، ئەو بە رووداوی گوت: "کە عەجاج لە باوکمی دا، لەهۆش خۆی چوو، دوای 24 کاژێر گیانی لەدەستدا و بردمە دەرەوەی گرتووخانە بە خاکم سپارد، بەڵام بیرم نەماوە ئێستا شوێنەکە کوێیە".
چیرۆکی ئەڵڵا کەرەم لە یەکەم دانیشتنی دادگاییکردنی عەجاج تکریتی لە 5ی ئایار، هۆڵی دادگاییکردنەکەی هەژاند، ئەیاد کاکەیی، پارێزەرى دۆسیەکە بە رووداوى گوت:" ئەڵڵا کەرەم یەکەم شەهیدى دەستى عەجاج بووە لەنێو هەڵەبجەییەکان"
لە دانیشتنەکەدا عەلی عارف دانیشتووی هەڵەبجە، وەک شایەتحاڵێکی رووداوەکە لەبەردەم دادوەر گوتی: "لەبەرچاوی هەمووان عەجاج لە ئەڵڵا کەرەمی دا و بەهۆیەوە گیانی لەدەستدا".
عەلی عارف، ئەو کاتە تەمەنی 17 ساڵ بووە، کە لەگەڵ چەند خێزانێکى دیکەى هەڵەبجەییەکان بۆ نوگرە سەلمان راگوێزراوە، بە رووداوی گوت: "عەجاج بە کێبڵەکەی ئەڵڵا کەرەمى شەهید کرد".
ئەڵڵاکەرەم لە کاتی کیمیابارانی هەڵەبجەوە لە 16ى ئادارى 1988 ئاوارەی کۆمارى ئیسلامى ئێران بووە، لە دوای وەستانی جەنگى عێراق- ئێران لە 8ی ئابى هەمان ساڵ ئەوە بڵاوکرایەوە کە ئەگەر ئاوارەکان بگەڕێنەوە، لێبووردنیان بۆ دەردەچێت.
عەلی عارف دەڵێت: "تێیانگەیاندبوون کە بگەڕێنەوە و هەڵەبجە ئاوەدان دەکرێتەوە، بەڵام فێڵ بوو، هەر لە تەوێڵە خرانە پاسەوە و دوای چەند رۆژێک مانەوە لە سلێمانی، گواسترانەوە بۆ نوگرە سەلمان".
ئەوە یەکەم کەوتنی هەڵەبجەییان بووە کە ئەنفال بکرێن و ببرێنە نوگرە سەلمان، پێش ئەوان ئەو هاونیشتمانیانەی لێ بووە کە لە گەرمیان و قەرەداخەوە ئەنفالکرابوون.
ئەڵڵا کەرەم لەیەکەم وێستگەى مانەوەى هەڵەبجەییەکان لە نوگرە سەلمان بەر لێدانى عەجاج کەوت، بەر لەوەى لە دەرگایەکى یەک مەترییەوە ببرێنە نێو ئەو هۆڵەى بۆ مانەوەیان دیاری کرابوو.
عەلی عارف گوتی: "ئێمە بەر لێبووردنێک کەوتین کە لە 6ی ئەیلوول دەرکرا، بەڵام دوایین هەڵەبجەیی کە ئازاد کرا لە 19ی کانوونی یەکەمی هەمان ساڵدا بوو".
14ی ئایار دووەم دانیشتنی دادگاییکردنی عەجاجە لە بەغدا کە دانی بە بەشێک لەو تاوانانەدا ناوە کە لە دژی ئەنفالکراوان کردوونی، ئەو کاتەی بەرپرسی ئەمنیی گرتووخانەی نوگرە سەلمان بووە.