دۆناڵد ترەمپ: ئێران گەیشتووەتە کۆتایی رێگەکە و ئێمە بردمانەوە

رۆژی پێنجشەممە 12-03-2026، دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا جارێکی دیکە جەختی کردەوە، ئێران "گەیشتووەتە کۆتایی رێگەکە" و هێرشەکانی ئەمریکا تارانیان ئیفلیج کردووە. ترەمپ لە گوتارێکدا بۆ لایەنگرانی گوتی: "ئێمە بردمانەوە، هەر لە کاژێری یەکەمی دەستپێکردنی جەنگەوە هەموو شتێک کۆتایی هات."

 

وەزارەتی تەندروستیی لوبنان رایگەیاند، لە ئەنجامی هێرشێکی ئیسرائیل بۆ سەر ناوچەی کەناراوەکانی بەیرووت (کە شوێنی حەوانەوەی ئاوارەکان بووە)، 7 کەس کوژراون و 21ـی دیکەش بریندار بوون. ئاماری گشتیی زیانە گیانییەکان لە لوبنان لە 10 رۆژدا 630 کوژراوی تێپەڕاندووە و زیاتر لە 800,000 کەسیش ئاوارە بوون.

 

بەرپرسانی حکومەتی عێراق رایانگەیاند، دوو کەشتیی نەوتهەڵگر لە نزیک کەناراوەکانی عێراق هێرشیان کراوەتە سەر. میدیای فەرمی دیمەنی کەشتییەکی بڵاوکردەوە کە ئاگری لێ بەرزدەبێتەوە. لانیکەم کارمەندێکی کەشتییەکە کوژراوە و چەند کەسێکی دیکە بێسەروشوێنن، لە کاتێکدا 38 کەس رزگارکراون.

 

 

یەدەگی ستراتیژی: ئەمریکا رایگەیاند، 172 ملیۆن بەرمیل نەوت لە یەدەگی ستراتیژیی خۆی بەردەست دەخات، وەک بەشێک لە رێککەوتنی ئاژانسی نێودەوڵەتیی وزە (IEA) کە بڕیارە بە کۆی گشتی 400 ملیۆن بەرمیل نەوت بخەنە بازاڕەوە بۆ جێگیرکردنی نرخەکان. ئەم پڕۆسەیە 120 رۆژ دەخایەنێت.

 

تێچووی جەنگ: راپۆرتێکی نیویۆرک تایمز ئاشکرای کردووە، تەنیا لە هەفتەی یەکەمی جەنگی دژی ئێران، سوپای ئەمریکا زیاتر لە 11.3 ملیار دۆلاری خەرج کردووە.

 

لەلایەکی دیکە، سوپای پاسدارانی ئێران رایگەیاند، ئۆپەراسیۆنێکی مووشەکیی هاوبەشیان لەگەڵ حیزبوڵڵای لوبنان بۆ سەر چەندین ئامانج لە ناو ئیسرائیل دەستپێکردووە. هاوکات درۆنەکانی ئیسرائیل بۆ یەکەمجار لە دەستپێکردنی جەنگەوە، چەندین بازگەی هێزە ئەمنییەکانی ئێرانیان لە ناو جەرگەی تاران پێکاوە و چەندین کەسیان لێ کوشتوون.

 

ئەنجوومەنی ئاسایشی نەتەوە یەکگرتووەکان بە دەنگی 13-0 بڕیارنامەیەکی پەسند کرد کە تێیدا داوا لە ئێران دەکات هێرشەکانی بۆ سەر وڵاتانی کەنداو رابگرێت (رووسیا و چین دەنگیان نەدا). لە بەرامبەردا، یەحیا رەحیم سەفەوی، راوێژکاری سەربازیی موجتەبا خامنەیی، هێرشی تووندی کردە سەر ترەمپ و گوتی: "ترەمپ گەمژەترین سەرۆکی مێژووی ئەمریکایە و ئەو خودی شەیتانە."

 

بەهۆی هەڕەشەکانی ئێران، چەندین کۆمپانیای زەبەلاحی وەک (Citi, Deloitte, PwC) نووسینگەکانیان لە دوبەی، سعودیە، قەتەر و کوێت داخستووە یان چۆڵیان کردووە. لە لایەکی دیکەوە، ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆکی فەرەنسا رایگەیاند، هێشتا پشتڕاست نەکراوەتەوە کە ئێران مینی لە تەنگەی هورمز چاندبێت.

 

 

قوتابخانەی میناب: نیویۆرک تایمز، پشتڕاستی کردەوە بەهۆی هەڵەی هەواڵگرییەوە، ئەمریکا بەرپرس بووە لە پێکانی قوتابخانەیەکی سەرەتایی لە ئێران بە مووشەکی تۆماهۆک.

 

مۆندیال: کۆشکی سپی رایگەیاند، سەرەڕای جەنگ، ترەمپ "پێشوازی" لە بەشداریی هەڵبژاردەی ئێران دەکات لە مۆندیالی داهاتوو لە ئەمریکای باکوور.