بەنگین رێکانی: مووچەی مانگی یەک کێشەی نابێت

 

بەنگین رێکانی: زەحمەتە. ئەستەم نییە، بەڵام زەحمەتە.

 

 

بەنگین رێکانی: زۆر زەحمەتە، بەڵام ئەستەمیش نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: ئاخر لایەنەکانی دیکەی شیعە قبووڵی ناکەن.

 

 

بەنگین رێکانی: بۆ نموونە مالیکی قبووڵی ناکات، بۆ نموونە خەزعەلی قبووڵی ناکات.

 

 

بەنگین رێکانی: تاوەکو ئێستا من نازانم، ئەوەی دەیزانم تاوەکو ئێستا بنەمایان ئەوەیە کە دەڵێن کەس دووبارە نەبێتەوە، کەس.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوەی بزانم لەوانەیە تاوەکو ئێستا ئەو بێلایەن بێت.

 

 

بەنگین رێکانی: ئاخر لێرە لەسەر میکانیزم دەمێنێتەوە، چوارچێوەی هاوئاهەنگی چی میکانیزمێک بەکاردەهێنێت، ئایا کۆدەنگییە یان زۆرینەی دەنگ؟ ئەوەی تاوەکو ئێستا لەنێو چوارچێوەی هاوئاهەنگیدا هەیە، ئەوەیە کە دەبێت کۆدەنگی هەبێ، هەموو لایەنەکان رازی بن.

 

 

بەنگین رێکانی: زۆر هەیە. من ناتوانم ئەوە بڵیم، بەڵام ناو هەیە. 

 

 

بەنگین رێکانی: بەڵێ، لەوانەیە، هەژەند دەبێت، لەوانەیە ناوێک بێت کە پێتان دەڵێم هیچ بیرتان بۆی نەچی و لەوانەیە نەشیانناسن.

 

 

بەنگین رێکانی: نازانم لەوانەیە.

 

 

بەنگین رێکانی: بە رای من، بەڵێ.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەگەر سەرۆکوەزیرانیش دەستنیشان کرا، دەچینە شتێکی دیکە. ئەو شتە مومکینە، بەڵام ئەویش بەڕێوەدەچێت، چونکە دەزانی لە دەنگدان لەسەر حکومەت، دەبێتە زۆرینە و کەمینە. لەسەر حکومەت دەنگدان دیسان وەک پەرلەمانە، مەنهەجی حکومی ئەگەر 166کەس دەنگیان لەسەر دا، تەواوە. ئینجا دەکرێ پێکهێنانی حکومەت لەسەر بەرنامە بێت، چونکە بەرنامە ئێستا زۆر چاکسازیی پێویستە. چاکسازیی ئابووری زۆر زۆر پێویستە، چونکە کێشەیەکی راستەقینە هەیە لە داهات.

 

 

بەنگین رێکانی: خۆی پێشتر نەریتێک هەبووە. هەموو پۆستەکانی کورد لەنێوان پارتی و یەکێتی بوون، تەنیا یەکجار ئەگەر لەبیرت بێت پارتی خۆی پۆستی جێگری سەرۆکی پەرلەمانی دایە گۆڕان. ئەوانی دیکە تاوەکو ئێستا ئیرادەی بەشداربوونیان نەبووە، واتە ئۆپۆزیسیۆنی کورد. ئێستا [کورد] دوو جێگری هەیە؛ جێگری سەرۆکوەزیران و جێگری سەرۆکی پەرلەمان. نەریت بەو جۆرە بووە کە ئەوانە پشکی پارتی بن، کە سەرۆککۆمار هی یەکێتی بێ. لە هەمان کاتدا وەزارەتی سیادی هەن. هەموو جارێک وەزارەتی دەرەوە بووە و دووجار بووەتە وەزارەتی دارایی، ئەویش هی پارتی بوو. ئەو وەزارەتانەی دیکەی عێراق هەموویان بە خاڵن. لە عێراق چوار جۆر وەزارەت هەن؛ وەزارەتی سیادی، وەزارەتی خزمەتگوزاریی پلە یەک، وەزارەتی خزمەتگوزاریی پلە دوو و وەزارەتی خزمەتگوزاریی پلە سێ. سیادی 15 خاڵە، خزمەتگوزاریی پلە یەک 12 خاڵە، خزمەتگوزاریی پلە دوو 9 خاڵە و خزمەتگوزاریی پلە سێ 7 خاڵە. بەو شێوەیە دابەش دەکرێن.

 

 

بەنگین رێکانی: ژمارەی کورسییەکانن.

 

 

بەنگین رێکانی: زۆر کەس لەوێ لە بەغدا هەمووی ئەو لێکدانەوەیە دەکەن، لەبەر ئەوەش کە هاتن لەگەڵ پارتی دوای ئەوەی کە ئەو کێشە تاکە کەسییە چارەسەر بوو، زۆریان پشتگیریی پارتییان کرد، جگە لە هەندێک لایەنی سوننە و کەمینەی شیعە. ئەوەی دەنگیان دا بەو برادەرەی دیکە، کاک رێبوار، ئەوانە دەیانگوت دەنگ دەدەینە بەربژێری پارتی چونکە ئەوە ئاماژەیەکە کە پارتی سەرۆککۆمار دەداتە یەکێتی. ئێمەش دەمانگوت چی کاتێک ئێمە سەرۆککۆمارمان برد، لەو پۆستەدا سازش دەکەین.

 

 

بەنگین رێکانی: نازانم، رۆژی شەممە مەکتەبی سیاسی بڕیار دەدات، بڕیار لای من نییە. لای جەنابی سەرۆکە.

 

 

بەنگین رێکانی: مەنتق وایە، بە مەنتق دەبێت وا بێت.

 

 

بەنگین رێکانی: پۆستی سیادی ئەوەیە، جێگری سەرۆکوەزیران، ئینجا گەنگەشە هەیە لەسەر کامە وەزارەت. ئێستا هەندێک لایەنی شیعە سەرنجیان لەسەر ئەوەیە جارێکی دیکە وەزارەتی دەرەوە بۆ خۆیان ببەن، حەز دەکەن دارایی بدەنە کورد. دارایی هەندێک قورسە، ئەگەر چاکسازی بکەیت، لە دارایی دەستپێدەکات. لەوانەیە زۆر کەس هەبێت لە شیعە کە ئەو بارە هەڵنەگرێت.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەویش زەحمەتە. 

 

 

بەنگین رێکانی: قورسە، بەڵام ئێمە بەشێکین لە عێراق و ئێمەش زەرەر دەکەین. ئەگەر کێشەی دارایی بوو لە عێراق، ئێمەش زەرەر دەکەین، میللەتی خۆمان زەرەر دەکات. دەبێت بەشدار بین لە چاکسازی. دەبێت ئێمە بە جیدی دیدگای خۆمان هەبێت و بڕیاری خۆمان هەبێت و بەشداریی خۆمان لە چاکسازیدا هەبێت.

 

 

بەنگین رێکانی: نازانم، تاوەکو ئێستا لەنێوان خۆیاندا یەکلایی نەبوونەتەوە. دەزانی کێشەیەکی دیکەشیان هەیە؛ کێشەی هەڕەشەکانی ئەمریکا کە نابێت گرووپە چەکدارەکان بەشدار بن لە حکومەت.

 

بەنگین رێکانی: ئاخر جێگری سەرۆکی پەرلەمان جیاوازە لە حکومەت، چونکە ئەوان بەشدارن لە پەرلەماندا.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەو پەیامەی وەرگرتووە و بە جیدی مامەڵەی لەگەڵ دەکات.

 

 

بەنگین رێکانی: تەنانەت عەسائیب بە جیدی مامەڵەی لەگەڵ دەکات. من وەهای دەبینم کە پۆستی جێگری سەرۆکی پەرلەمان کە وەریان گرت، ئەوە ئاماژەیەک بوو کە بەشدار نابن لە حکومەت.

 

 

بەنگین رێکانی: نازانم و ناتوانم بڵێم بۆ کامە لایەن دەبێ، بەڵام بە بۆچوونی من، دەزانی شیعە ئێستا پێنج لایەنن، مەبەستم ئەوانەی لەنێو چوارچێوەی هاوئاهەنگیدان و بەهێزن. بێگومان بۆ خەزعەلی و بۆ عەسائیب نابێت. وابزانم بێگومان بۆ عامریش نابێت.

 

 

بەنگین رێکانی: لەوانەیە خۆیان پێیان خۆش نەبێ لەم قۆناخەدا. ئەوانی دیکە، ئەوەی بزانم..

 

 

بەنگین رێکانی: ئاخر سەرۆکوەزیران، دەزانی تاوەکو ئێستا لەسەر ئەوەش لەنێو خۆیاندا کێشەیان هەیە کە ئایا بە خاڵ بێت یان ئەگەر یەکێکی بێلایەن هات، لەوانەیە [وەزارەتی دەرەوە] بۆ هەر کام لەوانە بێت، بەڵام ئەوەی بزانم لەوانەیە فراکسیۆنی سەرۆکوەزیران، ویستی لە وەزارەتی دەرەوە هەبێ'.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوە چەند جارێکە نەریتێک هەیە لەناو شیعەکاندا کە بێلایەن بێت.

 

 

بەنگین رێکانی: وەزارەتی بەرگری بۆ سوننەیە. تاوەکو ئێستا رێککەوتنێک هەبوو بەر لەوەی حەلبووسی بگۆڕن، کە سوننەکان سەرۆکی پەرلەمانیان هەبێت بێ خاڵ، واتە سەرۆکی پەرلەمان هی هەموویان بێت. ئێستا سوننەکانی دیکە تێبینییان هەیە. ئەو رێککەوتنە تەنیا بۆ حەلبووسی و موسەننا سامەڕائی بوو. ئێستا ئیدی دەبێت بە خاڵ بێت. ئەگەر بووە خاڵ، هێشتا حەلبووسی ئەوەندە خاڵی هەیە کە بتوانێت وەزارەتێکی سیادیش ببات. سوننەکان دوو وەزارەتی سیادییان هەیە؛ بەرگری و پلاندانان.

 

 

بەنگین رێکانی: ئێستا لەسەر سیادی هەژمار دەکرێ. 

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوان حەز دەکەن، واتە سوننەکان، نەوەک هەموویان بەڵکو فراکسیۆنی حەلبووسی هەوڵ دەدەن پلاندانان بدەنە کورد و دارایی و بەرگری بۆ خۆیان ببەن.

 

بەنگین رێکانی: نازانم، لەوانەیە.

 

 

بەنگین رێکانی: دەزانی ئێستا یاسا نەماوە، یاسای بودجەی عێراق سێ ساڵی بوو و کۆتایی هات. ئێستا بۆچوونی جیاواز هەیە بۆ یاسای بودجەی ساڵی داهاتوو کە دەڵێن بگەڕێینەوە وەک پێشوو کە هەرێمی کوردستان پشکی خۆی وەربگرێت لە بودجە و خۆی مووچە بدات. بۆچوونێکی دیکەش هەیە کە ئێمە مووچەی هەموو عێراق بخەینە سەر خەرجیی حاکیمە، کە ئەوە پێش هەموو شتێک بدرێت و ئینجا بودجە دابەش بکرێ. تاوەکو ئێستا رێکنەکەوتوون. بەڵین وابوو مانگ و نیوێک لەمەوپێش ئێمە دابنیشین، تیمی تەکنیکیی حکومەتی هەرێمی کوردستان لەگەڵ تیمی تەکنیکیی بەغدا رێكبکەون لەسەر دیدگایەک لەسەر ئەو بابەتە، بەڵام دەزانی، هەڵبژاردن و ئەو کێشانەی دوای هەڵبژاردن دروست بوون وایانکردن نەتوانن دابنیشن. هەروەها تاوەکو ئێستا سەرۆکوەزیران دیارینەکراوە، تیمی سەرۆکوەزیران کە بودجە دەخاتە بواری جێبەجێکردنەوە، دەبێت ئامادە بێ. ئەگەر سەرۆکوەزیرانیان دەستنیشان کرد، ئەو گفتوگۆیە دەستپێدەکاتەوە. وەک جاری پێشوو کە بەر لە پێکهێنانی حکومەت، ئێمە ئەو گەنگەشەیەمان زۆر بە وردی کرد و هەردوو حکومەت رەشنووسێکی زۆر جوانیان بۆ بودجە ئامادە کرد، بەڵام بەداخەوە کە چووە پەرلەمان هەموو شتێک تێکدرا.

 

بەنگین رێکانی: بەڵێ، خۆی لە عێراق دەزانی سیستمەکەی یەک لەسەر دوازدەیە. ئێمە ئەم ساڵ تاوەکو ئێستا 10 مووچەمان وەرگرتووە. بۆ ساڵی داهاتوو کێشەمان لەسەر دوو مووچە دەبێ. ئێمە وەک حکومەتی هەرێمی کوردستان و پارتی و هەموو لایەنەکانی دیکە ناڕەزاییمان هەیە لەسەر ئەوەی کە دەبێ ئەو دوو مووچەیەش بدەن، واتە مانگەکانی 11 و 12.

 

بەنگین رێکانی: هیوایەک هەیە، بەڵام زۆر لاوازە.

 

 

بەنگین رێکانی: حیساباتە، ئەوان لە حیساباتی خۆیاندا دەڵێن ئێوە بەشی خۆتان بردووە. ئێمە لە حیساباتی خۆماندا دەڵێین ستەممان لێکراوە و بەشی خۆمان نەبردووە.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوان ژمارەی زیاد لەسەر ئێمە هەژمار دەکەن لە فرۆشتنی نەوت؛ ئەو کاتەی کە نەوتمان هەناردە نەکردووە و لە نێوخۆ دەفرۆشرا، ئەوان ژمارەی زۆر گەورەیان لەسەر ئێمە حیساب کردووە کە راستەقینە نین.

 

 

بەنگین رێکانی: نەخێر. دەزانی چۆنە.

 

 

بەنگین رێکانی: نا، نا. ئاخر من ناتوانم پێت بڵێم کە سیاسی نییە، بەڵام تەکنیکیشە لە هەمان کاتدا. تەیف سامی وەزیرە لە عێراق، دەزگایەک هەیە وەزارەتی دارایی و دیوانی چاودێریی دارایی هەیە؛ حیساباتە، دەبێت حیساب پێشکێش بکەیت، ئەویش مامەڵە لەگەڵ ژمارە دەکات. خۆ تەیف سیاسی نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: بێگومان سیاسەت هەیە لە پشتییەوە؛ سیاسەت هەیە. 

 

 

بەنگین رێکانی: نا، نا.

 

 

بەنگین رێکانی: سوودانی سەرۆکوەزیرانە، بەڵام سوودانیش، لە عێراق سەرۆکوەزیران هەموو دەسەڵاتێکی نییە. سیستمی دەسەڵات تەنیا سەرۆکوەزیران نییە، هەموو شتێک بە دەستی سەرۆکوەزیران نییە. واتە هەفتەیەک لەمەوپێش بڕیارێک لە دادگە دەرچوو کە دەڵێ سەرۆکوەزیران مافی نییە کارمەندێک لە حکومەتی عێراق سزا بدات. هەموو شتێک بە دەستی سەرۆکوەزیران نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: تۆ دەزگای هەواڵگریت یان [رۆژنامەڤان].

 

 

بەنگین رێکانی: تەیف سامی بێمنەتی چییە؟ من ئێستا وەزیرم لە بەغدا، وەزارەتەکەی من زۆر قەرزدارە. تەیف سامی شەش مانگە یەک فلسی بە من نەداوە، بەنزین بۆ ئۆتۆمبێلەکانی خۆم و پاسەوانەکانم، خۆم دەیکڕم. پارەی چای و ئاوی میوانان خۆم دەیدەم. حکومەتی عێراق پارەی نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: زۆر خەریکی دەستگرتنە بە پارەوە، پارەی نییە. من بۆ ئەو کۆمپانیایانەی پرۆژە دەکەن لە عێراق، ئێستا سێ ترلیۆن دینار قەرزدارم. تەیف سامی موەزەفە و مامەڵە لەگەڵ ئەو ژمارانە دەکات. ئیرادەی سیاسی هەیە، ئەو ئیرادە سیاسییە لە شوێنێکی دیکە بەکاردەهێنرێ، بەڵام داوای دەکەن و پێی دەڵێن وەرە، چی هەیە و چی نییە و کوردستان چەند پارەی لەسەرە، ئێمە لێرە کێشەمان لەگەڵیان هەیە، ژمارەکان جیاوازن لەنێوان ئێمە و ئەواندا.

 

 

بەنگین رێکانی: عێراق 3.5 ملیۆن بەرمیل نەوتی هەیە. هەر ئەو ژمارەیەیە کە دانیشتووانی عێراق حەوت ملیۆن بوو، بەڵام ئێستا 46 ملیۆنە. پێشتر ئاستی ئابووریی خەڵک زۆر کەم بوو، ئێستا زۆر بەرز بووەتەوە، پارە بەشی ناکات. هەموو مانگێک هەشت تریلیۆن دینار دەداتە مووچە کە داهاتی مانگانەی ناگاتە هەشت تریلیۆن.

 

 

بەنگین رێکانی: گەندەڵیش هەیە، بەڵام بەفیڕۆدان زیاتر لە گەندەڵی.

 

بەنگین رێکانی: بەڵێ، خۆی لە عێراق دەزانی سیستمەکەی یەک لەسەر دوازدەیە. ئێمە ئەم ساڵ تاوەکو ئێستا 10 مووچەمان وەرگرتووە. بۆ ساڵی داهاتوو کێشەمان لەسەر دوو مووچە دەبێ. ئێمە وەک حکومەتی هەرێمی کوردستان و پارتی و هەموو لایەنەکانی دیکە ناڕەزاییمان هەیە لەسەر ئەوەی کە دەبێ ئەو دوو مووچەیەش بدەن، واتە مانگەکانی 11 و 12.

 

 

بەنگین رێکانی: هیوایەک هەیە، بەڵام زۆر لاوازە.

 

 

بەنگین رێکانی: حیساباتە، ئەوان لە حیساباتی خۆیاندا دەڵێن ئێوە بەشی خۆتان بردووە. ئێمە لە حیساباتی خۆماندا دەڵێین ستەممان لێکراوە و بەشی خۆمان نەبردووە.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوان ژمارەی زیاد لەسەر ئێمە هەژمار دەکەن لە فرۆشتنی نەوت؛ ئەو کاتەی کە نەوتمان هەناردە نەکردووە و لە نێوخۆ دەفرۆشرا، ئەوان ژمارەی زۆر گەورەیان لەسەر ئێمە حیساب کردووە کە راستەقینە نین.

 

 

بەنگین رێکانی: نەخێر. دەزانی چۆنە.

 

 

بەنگین رێکانی: نا، نا. ئاخر من ناتوانم پێت بڵێم کە سیاسی نییە، بەڵام تەکنیکیشە لە هەمان کاتدا. تەیف سامی وەزیرە لە عێراق، دەزگایەک هەیە وەزارەتی دارایی و دیوانی چاودێریی دارایی هەیە؛ حیساباتە، دەبێت حیساب پێشکێش بکەیت، ئەویش مامەڵە لەگەڵ ژمارە دەکات. خۆ تەیف سیاسی نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: بێگومان سیاسەت هەیە لە پشتییەوە؛ سیاسەت هەیە. 

 

 

بەنگین رێکانی: نا، نا.

 

 

بەنگین رێکانی: سوودانی سەرۆکوەزیرانە، بەڵام سوودانیش، لە عێراق سەرۆکوەزیران هەموو دەسەڵاتێکی نییە. سیستمی دەسەڵات تەنیا سەرۆکوەزیران نییە، هەموو شتێک بە دەستی سەرۆکوەزیران نییە. واتە هەفتەیەک لەمەوپێش بڕیارێک لە دادگە دەرچوو کە دەڵێ سەرۆکوەزیران مافی نییە کارمەندێک لە حکومەتی عێراق سزا بدات. هەموو شتێک بە دەستی سەرۆکوەزیران نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: تۆ دەزگای هەواڵگریت یان [رۆژنامەڤان].

 

 

بەنگین رێکانی: تەیف سامی بێمنەتی چییە؟ من ئێستا وەزیرم لە بەغدا، وەزارەتەکەی من زۆر قەرزدارە. تەیف سامی شەش مانگە یەک فلسی بە من نەداوە، بەنزین بۆ ئۆتۆمبێلەکانی خۆم و پاسەوانەکانم، خۆم دەیکڕم. پارەی چای و ئاوی میوانان خۆم دەیدەم. حکومەتی عێراق پارەی نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: زۆر خەریکی دەستگرتنە بە پارەوە، پارەی نییە. من بۆ ئەو کۆمپانیایانەی پرۆژە دەکەن لە عێراق، ئێستا سێ ترلیۆن دینار قەرزدارم. تەیف سامی موەزەفە و مامەڵە لەگەڵ ئەو ژمارانە دەکات. ئیرادەی سیاسی هەیە، ئەو ئیرادە سیاسییە لە شوێنێکی دیکە بەکاردەهێنرێ، بەڵام داوای دەکەن و پێی دەڵێن وەرە، چی هەیە و چی نییە و کوردستان چەند پارەی لەسەرە، ئێمە لێرە کێشەمان لەگەڵیان هەیە، ژمارەکان جیاوازن لەنێوان ئێمە و ئەواندا.

 

 

بەنگین رێکانی: عێراق 3.5 ملیۆن بەرمیل نەوتی هەیە. هەر ئەو ژمارەیەیە کە دانیشتووانی عێراق حەوت ملیۆن بوو، بەڵام ئێستا 46 ملیۆنە. پێشتر ئاستی ئابووریی خەڵک زۆر کەم بوو، ئێستا زۆر بەرز بووەتەوە، پارە بەشی ناکات. هەموو مانگێک هەشت تریلیۆن دینار دەداتە مووچە کە داهاتی مانگانەی ناگاتە هەشت تریلیۆن.

 

 

بەنگین رێکانی: گەندەڵیش هەیە، بەڵام بەفیڕۆدان زیاتر لە گەندەڵی.

 

 

بەنگین رێکانی: مانگانە، ئێمە نزیکەی 100 ملیۆن بەرمیل نەوت دەنێرین. ئەمە هەموو لەسەر نرخی نەوتە. نرخی نەوت بەرز بوو، کارەکەمان باش دەبێت؛ دابەزی،  پێمان ناکرێ. ئەگەر حیساب بکەیت لەسەر نرخی ئەمڕۆ، بودجە لەسەر 70 دۆلار بوو، ئەگەر 100 ملیۆن بەرمیل نەوت بێت، واتە مانگانە دەکاتە 7 ملیار دۆلار. بەشێکی دەچێت بۆ کۆمپانیاکانی نەوت، ئەو بەشەی دەمێنێتەوە، پێشتر [100] دۆلار بە 145 هەزار دینار بوو، ئێستا ئەم حکومەتە کردوویەتیە 130 هەزار. جارانی 130 هەزاری بکە، هەر ئەوەندەیە بەشی مووچە دەکات.

 

 

بەنگین رێکانی: هەموو شتێک راگیراوە؛ حکومەتی عێراق زۆر قەرزدارە.

 

 

بەنگین رێکانی: ژمارەی وردم لا نییە، بەڵام تەنیا بە بەڵێندەران زۆر قەرزدارە، لە پارێزگاکان و لە وەزارەتەکانی دیکە، پێت دەڵێم وەزارەتەکەی من نزیکەی سێ ترلیۆن دینار قەرزدارە.

 

 

بەنگین رێکانی: هی بەڵێندەر و ئەوانەیە. شتێکمان هەیە پێی دەڵێن خەرجیی حاکیمە، ئەوەی کارتی خۆراکە، وەزارەتی تەندروستی، دەرمان و شت، ئەوەی بەکاربردنە و هەندێک شت هەیە، خەرجییەکانی هەر سێ سەرۆکایەتییەکانی پەرلەمان و سەرۆکایەتیی کۆمار و حکومەت، ئەوانە زۆرن، زۆر گەورەیان کردووە، ئەو هەموو خەرجییە.

 

بەنگین رێکانی: ئەوە رێککەوتنێکی سیاسی دەوێ، واتە ئێستا هەر شوێنێک (لەوانە) دوو یان سێ یان چوار هەزار کارمەندی هەیە. ئەو کارمەندانەش مووچەیان سێ یان چوار هێندەی کارمەندانی وەزارەتەکانی دیکەیە. دەبێت ئەو خەرجییە سیادی و حاکیمانە کەم بکرێتەوە.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوە رەسیدی دەوڵەتە و هی حکومەت نییە، رەسیدی بانکی ناوەندییە. بەپێی یاسا، ناکرێ دەست لەو پارەیە بدرێت.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوەش کێشەیە. کێشەی ئێمە لە عێراق ئەوەیە سیستمی ئابووریمان نییە، واتە وەزارەتی دارایی لە عێراق وەک وەزارەتی گەنجینە وایە، پارە کۆدەکاتەوە و دابەشی دەکاتەوە، ئەوەندەیە  کارەکەی، کە سیاسەت هەبێت...

 

 

بەنگین رێکانی: نییە. ئەوە کێشەیە، چونکە ئێستا بۆ نموونە لە کەرتی کارەبادا، ساڵانە عێراق تەنیا بودجەی بەکاربردن بۆ کارپێکردنی کارەبا 28 ترلیۆنە کە دەکاتە زیاتر لە 20 ملیار دۆلار، بەڵام فلسێک ناگەڕێتەوە بۆ حکومەت.

 

 

بەنگین رێکانی: خەڵک پارە نادات.

 

بەنگین رێکانی: ئەوە زۆر باشە و ئێستا هەموویان چاویان لێیە و حەز دەکەن هەمان ئەزموون بکەن. لە نەوتیشدا هەمان شت، رۆژانە یەک ملیۆن بەرمیل نەوت لە عێراق دەپاڵێورێ و دەدرێتە خەڵک، یەک فلس بۆ عێراق ناگەڕێتەوە.

 

 

بەنگین رێکانی: کاکە موزایەداتە. ئێستا دەست بدەیتە هەر دۆسیەیەک، ئەوانی دیکە دەڵێن ئێوە دەستکاریی بژێویی هەژاران دەکەن، ئێوە دۆخی خەڵکتان تێکداوە. ئەو موزایەداتانە کێشەی سیاسییان دروست کرد، کێشەی داراییان دروست کرد، کێشەی لەگەڵ دەوروبەری عێراق و جیهان دروست کرد؛ هەمووی موزایەدەیە.

 

بەنگین رێکانی: زۆر باشترە ئێستا، هەموو شتێک روونە، تەنیا ناکۆکی لەسەر دیاریکردنی داهاتی ناوخۆ هەیە.

 

 

بەنگین رێکانی: نەخێر. پارێزگاکانی دیکەش حەزیان لەوەیە وەک هەرێمی کوردستان بن، حەز دەکەن داهاتی ناوخۆ بۆ خۆیان بێ، تاوەکو پارێزگاکان داهاتەکانیان زیاد بکات، چونکە ئێستا نایکەن و دەڵێن داهاتەکە بۆچی زیاد بکەین، هەمووی دەچێتە بەغدا، من بۆچی داهاتەکە زیاد بکەم؟ ئینجا ئەو کێشەیە تاوەکو ئێستا هەیە. ئەو کێشەیە تەواو بێت، ئێستا زۆر روونترە. پێش ئەو کێشەیە، هەرێمی کوردستان و بەغدا پێکەوە کاریان لە بواری داراییەوە نەکردبوو، بەڵام ئێستا باشتر تێگەیشتوون و زۆر لە یەکدی نزیکبوونەتەوە، تیمەکان زۆر باش پێکەوە کار دەکەن.

 

 

بەنگین رێکانی: داهاتی ناوخۆ زۆر بڕگە لەخۆدەگرێ، لەبەر ئەوە ناکۆکییەکان هەن. یاسای عێراقیش ناکۆکی تێدایە لەنێوان یاسای بودجە و یاسای بەڕێوەبردنی دارایی. لەبەر ئەوە هاوڕا نین، تەنانەت ئەنجوومەنی وەزیرانی عێراق هاوڕا نییە لەسەر ئەوەی کە لەو شتانە کامەیان بۆ هەرێمی کوردستانە و کامەیان بۆ حکومەتی فیدراڵییە. لەبەر ئەوە چوونە دادگە، تەنانەت لێکدانەوەی ئەنجوومەنی دەوڵەت کە لێکدانەوەی یاساکان دەکات، پێویستی بە شیکردنەوەیەکی دیکەیە. واتە ئەوەندە روون نییە. ئینجا ئەوە پێویستی بە رێککەوتنە.

 

 

بەنگین رێکانی: نا کارمان پێنەکرد. ئەو لیژنەیەی کە من ئەندامم تێیدا و پێیدەڵێن لیژنەی شەش کەسی، گوتمان با دۆخەکە وەک خۆی بمێنێتەوە تاوەکو ساڵی نوێ بزانین [یاسای] بودجەی نوێ چی دەبێت.

 

 

بەنگین رێکانی: بۆ مانگی یەک بە هەمان شێوە هەژمار دەکرێ.

 

 

بەنگین رێکانی: بەڵێ 120 ملیار.

 

 

بەنگین رێکانی: کۆکردنەوەی ئەو بڕە پارەیە؟ من ئاگاداری وردەکارییەکان نیم.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوانیش ئەوە لەبەرچاو دەگرن. ئێمەش بە وردی بۆمان روونکردنەوە کە داهاتی ناوخۆ پشت بە چی دەبەستێت؟ دۆخی ئابووریی خەڵک. ئەگەر دۆخەکە باش بێت، کڕین و فرۆشتن دەکەن، لە دەرەوە شت هاوردە دەکەن. ئەگەر نەبێت، ئەو مامەڵانە ناکرێن، خەڵک زەوی ناکڕن و نافرۆشن. ئینجا ئەوانیش تێدەگەن کە دۆخێکی خراپ هەیە.

 

 

بەنگین رێکانی: هیچ کێشەیەک نییە.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەوە کێشەمان هەیە لەسەر حیساباتی ساڵەکانی 2023-2024 و 2025.

 

 

بەنگین رێکانی: دەبێت کاری لەسەر بکرێت. ئەگەر یاسای بودجە دەرچوو، دەبێت 12 مووچە بێت. ئەگەر دەرنەچوو، لە دەسەڵاتی حکومەتدا نییە زیاتر لەوە خەرج بکات کە لە ساڵی 2025 خەرج کراوە.

 

 

بەنگین رێکانی: ئەگەر یاسای بودجە نەبێ، لە ساڵی 2026ـدا یاسا دەڵێت، یەک لەسەر 12ـی ساڵی پێشوو چەندت خەرج کردووە، ئەوەندەت دەسەڵات هەیە. 

 

 

بەنگین رێکانی: بەڵێ، پارەی 10 مووچە. ئەگەر یاسای بودجە نەبێت. هەموو خەرجییەک لە عێراق یەک لەسەر 12ـەیە.

 

 

بەنگین رێکانی: باوەڕ ناکەم. دونیا وایە، چۆن پێش من خەڵک لەوێ بوون و گەڕاونەتەوە، منیش بە هەمانشێوە. 

 

 

بەنگین رێکانی: بە دەستی ئێمە نییە. بە دەستی سەرکردایەتی و بەتایبەتی بە دەستی جەنابی سەرۆکە، بەڵام وابزانم هەندێکی دیکە دەچنە ئەوێ.

 

 

بەنگین رێکانی: لەوانەیە. 

 

 

بەنگین رێکانی: نازانم.

 

 

بەنگین رێکانی: نازانم. 

 

 

بەنگین رێکانی: نازانم.

 

 

بەنگین رێکانی: نا نا [ناکۆکی نییە].

 

 

بەنگین رێکانی: بەڵێ دەیگۆڕن. دەچێتە موسڵ و لە موسڵەوە بۆ دهۆک و زاخۆدا دەڕوات.

 

 

بەنگین رێکانی: بەڵێ. 

 

 

بەنگین رێکانی: رازی بووە.

 

 

بەنگین رێکانی: سوپاس بۆ ئێوەش.