گۆڕانکاری و پەرەسەندنەکانی سیستمی گومرگی عێراق 2023-2025

گۆڕانکاری و پەرەسەندنەکانی سیستمی گومرگی عێراق 2023-2025

 

 

عێراق خاوەنی 17 دەروازەی سنووری وشکانی و دەریاییە.

 

سیستمی ئەلیکترۆنی ئەسیکۆدا، لە یەکە گومرگییەکانی هەر چوار فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی (بەغدا، بەسرە، کەرکووک و نەجەف) جێبەجێ دەکرێت.

 

108 وڵات و ناوچەی جیهان کار بە سیستمی رێوشوێنی بازرگانی ئەسیکۆدا دەکەن کە زۆرینەیان لە کیشوەری ئەفریقا و ئەمریکای باشوورن.

 

 

عێراق بە فەرمی کارکردنی بە سیستمی (ASYCUDAWorld) راگەیاند، بە مەبەستی بەئەلیکترۆنیکردنی رێکارە گومرگییەکان.

 

 

یەکەم باری بازرگانی ترانزێت بەپێی سیستمی ئەسیکۆدا لە ناوەندی گومرگیی گۆڕەپانی "تەرحیب کوبرا" لە بەندەری ئوم قەسر بەڕێکرا.

 

 

لەو ساڵەدا پێکهاتەی پێناسەی گومرگی بەپێی جۆری کاڵاکان بەم شێوەیە دیاریکرا:

 

ماددە خۆراکییە سەرەکییەکان: باجی (نزیکەی 1٪).

کاڵا گشتییەکان و کەرەستەی بیناسازی: باجی 5٪.

کاڵا تایبەتەکان، دەرمان و ئامێرەکان: باجی 15٪ و زیاتر.

ئۆتۆمبێل: نرخە خەمڵێنراوەکانیان نوێکرانەوە تا لە نرخی راستەقینەی بازاڕ نزیک ببنەوە.

 

 

فڕۆکەخانەی نێودەوڵەتیی بەغدا وەک یەکەم شوێن کە سیستمەکەی تێدا جێبەجێ کرا، گەشەکردنێکی بەرچاوی لە داهاتی گومرگیدا بەدەستهێنا، کە رێژەی زیادبوونەکە گەیشتە زیاتر لە 215٪ بەراورد بە ساڵانی پێشوو.

 

 

بڕیارەکە چووە بواری جێبەجێکردنەوە؛ گۆڕانکاری لە نرخی گومرگی کاڵا هاوردەکراوەکان کرا و نرخی زۆربەیان زیادکرا.

 

 

بەپێی ئامارەکانی وەزارەتی دارایی، داهاتی نانەوتی گەیشتە وەزارەتی دارایی عێراق بۆ خەرجی و داهات لە 10 مانگی سەرەتای 2025، بڕی داهاتی نانەوتی 10.3 تریلیۆن دینار بوو، کە تەنیا 10%ی داهاتی گشتی بوو.

 

 

دەستەی گشتی گومرگ دەستیکرد بە جێبەجێکردنی ڕێکارێکی نوێ کە کۆمپانیاکان ناچار دەکات "گومرگی پێشوەخت" بدەن. ئەم بڕیارە کێشەی بۆ کۆمپانیاکانی هەرێمی کوردستان دروست کرد، چونکە نەیاندەتوانی دۆلار بە نرخی فەرمی لە بانکی ناوەندی بکڕن.

 

 

بەگوێرەی ئەو بڕیارە، پێناسی نوێی گومرگ لە نێوان 5% بۆ 30% دەبێت و بڕی پارەی گومرگی هەندێک لە کاڵاکان زیاد کراوە، لەپێناو زیادبوونی داهاتی نانەوتی.

 

دەستەی گشتیی گومرگی عێراق رایگەیاند، داهاتەکانیان لە مانگی کانوونی دووەمی 2026 زیاتر بووە لە 137 ملیار دینار، پێشبینیش دەکەن لە مانگەکانی داهاتوودا زیاتریش بێت.