ئەحمەد شەرع: لە ناوچە زۆرینە کوردییەکان دا زمانی کوردی لە قوتابخانە حکومی و تایبەتییەکان دا دەخوێندرێت

بژار زوبێر
 
رووداو دیجیتاڵ

ئەحمەد شەرع، سەرۆککۆماری قۆناخی راگوزەری سووریا، رۆژی هەینی 16-01-2026، فەرمانێکی دەرکرد و تێیدا دانی بەوەدا نا کە کورد "بەشێکی بنەڕەتی و رەسەنی گەلی سووریان." هەروەها زمانی کوردیشی وەکو "زمانێکی نیشتمانی" ناساند و رۆژی نەورۆزیشی لە سەرتاسەری وڵاتەکەدا کردە پشووی فەرمی.
 
لە فەرمانی ژمارە (13)ی ساڵی 2026دا، کە لەسەر بنەمای "بەرژەوەندیی باڵای نیشتمانی" دەرچووە، سەرۆکی سووریا جەختی لەوە کردووەتەوە، شوناسی کولتووری و زمانیی کورد "بەشێکی دانەبڕاوی شوناسی نیشتمانیی فرەڕەنگ و یەکگرتووی سووریایە."
 
یەکێک لە گرنگترین بڕگەکانی فەرمانەکە، هەڵوەشاندنەوەی سەرجەم ئاسەوارەکانی سەرژمێریی مشتومڕاویی ساڵی 1962ی پارێزگای حەسەکەیە، کە بەهۆیەوە سەدان هەزار کورد بێ وڵاتینامە کران. بەپێی فەرمانە نوێیەکە، وڵاتینامەی سووری بە هەموو ئەو کوردانە دەدرێت کە لە سووریا نیشتەجێن، بە بێ-ناسنامەکانیشەوە.
 
 
پووختەی خاڵەکانی فەرمانەکەی سەرۆکی سووریا:
 
• دانپێدانان: هاووڵاتییانی کوردی سووریا بەشێکی بنەڕەتی و رەسەنی گەلی سووریان و ناسنامەی کولتووری و زمانەوانییان بە بەشێکی دانەبڕوای ناسنامەی نیشتمانیی فرەڕەنگی سووریای یەکگرتوو دادەنرێت.
 
• دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی فرەڕەنگیی کولتووری و زمانەوانی. هەروەها مافی هاووڵاتییانی کوردی دەپارێزێت لە زیندووهێشتنەوەی کەلەپوور، هونەر و گەشەپێدانی زمانی دایکیان لە چوارچێوەی سەروەریی نیشتمانیدا.
 
• زمانی کوردی: وەک زمانێکی نیشتمانی دادەنرێت و وەک بەشێک لە سیستمی خوێندنی بژاردە و چالاکیی کولتووری و پەروەردەیی، رێگە بە خوێندنی لە قوتابخانە حکومی و تایبەتەکاندا دەدرێت لەو ناوچانەی کورد رێژەیەکی بەرچاوی دانیشتووانی پێکدەهێنن.
 
• مافی کولتووری: دەوڵەت پابەندە بە پاراستنی فرەڕەنگیی کولتووری و زمانی و مافی هاووڵاتییانی کورد بۆ زیندووکردنەوەی کولتوور، هونەر و پەرەپێدانی زمانی دایکیان مسۆگەر دەکات.
 
• وڵاتینامە: هەڵوەشاندنەوەی سەرجەم یاسا و رێکارە تایبەتەکانی سەرژمێریی ساڵی 1962 لە پارێزگای حەسەکە و پێدانی وڵاتینامەی سووری بە هەموو هاووڵاتییانی کوردی دانیشتووی سووریا، لەنێویاندا ئەوانەی بێ ناسنامەن، لەگەڵ هاوتاکردنی تەواوەتییان لە ماف و ئەرکەکاندا.
 
 
• نەورۆز: دیاریکردنی جەژنی نەورۆز (21ی ئادار) وەکو پشوویەکی فەرمیی بە مووچەوە لە سەرتاسەری سووریادا، بەو پێیەی جەژنێکی نیشتمانییە و گوزارشت لە بەهار و برایەتی دەکات.
 
• دژایەتیی جیاکاری: دامەزراوە میدیایی و پەروەردەییەکانی دەوڵەت پێویستە گوتارێکی نیشتمانیی گشتگیر پەیڕەو بکەن و هەر جۆرە جیاکارییەک لەسەر بنەمای نەتەوەیی یان زمانی قەدەخەیە.
 
فەرمانەکە لە رۆژی دەرچوونییەوە کاری پێدەکرێت و وەزارەت و لایەنە پەیوەندیدارەکان راسپێردراون بۆ دەرکردنی رێنماییەکانی پێویست بۆ جێبەجێکردنی بڕگەکانی.