لە شێخ مەقسوودەوە بۆ کۆشکی سپی؛ وانەکانی حەلەب بۆ کورد
ئەوەى لە چەند رۆژى رابردوو لەلایەن گرووپە تیرۆریستییەکانى سەر بە دەسەڵاتى سووریاى عەرەبى بەرامبەر بە دانیشتووانى گەڕەکە کوردنشینەکانى ئەشرەفییە و شێخ مەقسوود لە حەلەب کرا، ئەو راستییەى دەرخست لە سووریا و لە هەریەک لە وڵاتە داگیرکەرەکانى دیکەى کوردستان، چەند سیستمى سیاسى بگۆڕدرێت و چەند رژێمى جیاوازتر بێنە سەر دەسەڵات، بەرانبەر بە کورد هیچ ناگۆڕێت، چونکە رژێمى حوکمڕان و سیستمە سیاسییەکەى وابەستەى دامەزراوەیەکى گەورەترە، ئەویش دەوڵەتە و دەوڵەتەکەش بۆ کوردستان داگیرکەرە.
لە هەلومەرج و رۆژگارێکدا ئەو لەشکرکێشى و شاڵاوە دڕندانەیە کرایە سەر کوردى ئەو شارە، ئەمریکا و وڵاتانى رۆژئاوا مەرجیان بۆ کرانەوەى جیهان بە رووى دەسەڵاتى یەک ساڵەى رژێمى ئەحمەد شەرع، پابەندبوون و وابەستەبوونى دەسەڵاتى سووریایە بە پاراستنى مافى پێکهاتە نەتەوەیى و کەمینە جیاوازەکانى وڵاتەکەوە. لەو بارودۆخە هەستیارەى رژێمەکەى شەرعدا کە هێشتا نەکەوتووەتە سەر پێ و لەژێر تاقیکردنەوە و چاودێریدایە بەو جۆرە رەفتار لەگەڵ کورد بکات، ئەگەر دەسەڵات و پێگەى حوکمڕانییەکەى بچەسپێت، دەبێت چى چارەنووسێکى رەش چاوەڕوانى کورد بکات؟
دیمەنى کوشتن و ئازاردانى ژن و منداڵ و لاوى کورد و سوکایەتى بە تەرمى شەهیدەکان، لەو گرتە ڤیدیۆییانەى بڵاوکراونەتەوە کە بەدڵنیاییەوە مشتێکن لە خەروارێ، ئەوە دەسەلمێنن، هاوشێوەبوونى کورد لە ئایین و مەزهەب لەگەڵ عەرەبە دەسەڵاتدارەکانى ئێستاى سووریاى عەرەبى، هیچ دەردێکى نەوەکانى سەڵاحەدین تیمار ناکات، چونکە لە بنەڕەتدا جیاوازییەکە نەتەوەییە و ئەوان لە دێرزەمانەوە واهاتوون بوونى هیچ نەتەوەیەکى دیکە قبووڵ ناکەن. ئەمەش بەواتاى ئەوە دێت کە پلانى کۆمەڵکوژیى ئەشرەفییە و شێخ مەقسوود سەرەتایە و رێى لێنەگیرێت، لە ساڵانى داهاتوو شایەتى دیمەنى ستەمکاریى زیاتر دەبین.
نەک هەر بۆ ئەم ساڵەى تەمەنى دەسەڵاتە سوننەگەراکەى ئەحمەد شەرع، تەنانەت لە 10 بۆ 12 ساڵى رابردووى رووداوە خوێناوییەکانى ناو سووریاشدا، هێزە کوردییەکانى ئەو وڵاتە هیچ گرفت و سەرئێشەیەکیان بۆ دەسەڵاتى سووریاى عەرەبى دروست نەکردووە. نەبوون بە تەرەف لە هیچ کام لەو کێشە و ناکۆکییە خوێناوییانەى روویانداوە. بە ئەندازەى هەموو هێزە عەرەبییەکانى دەوڵەت و ئۆپۆزیسیۆنى ئەوساش، لە شەڕى دژ بە داعش جەنگاون و لەوان زیاتر قوربانییان داوە، بەڵام هیچ کام لەمانە نەبوون و نابن بە پاساو بۆ ئەوەى شەرع و هەر رژێمێکى دیکەش بێتە سەر حوکم، دەست لە پاکتاوکردنى کورد هەڵگرێت. بۆیە دەبێت کورد لەو راستییە تێبگات تاوەکو نەبێت بە خاوەن دەوڵەتى خۆی، هیچ گەرەنتییەک نییە بۆ ئاسایش و سەقامگیریى و مانەوەى، بەردەوام وەک قوربانى خۆى دەبینێتەوە.
راستییەکى دیکەش کە دەکرێت لە دەرئەنجامى ئەم ستەمکارییەوە لێى بڕوانین، بوونى کوردە لە چەند ناوەندێکى جیهانى، بۆ نموونە بوونى د. عەلى قەرەداخى وەک سەرۆکى یەکێتیى زانایانى ئیسلامى جیهان، هەروەها بوونى د. بەرهەم ساڵح وەک سەرۆکى کۆمسیارى باڵاى نەتەوە یەکگرتووەکان. بەشێکى زۆرى خەڵک تێڕوانین و چاوەڕوانییان بەو جۆرە بوو کە بوونى کورد لەو پۆست و پێگە جیهانییانە دەکرێت ببێتە دەرفەت بۆ پرسى نەتەوەیەکى بێدەوڵەتى وەک کورد تاوەکو بەهۆیانەوە پشتیوانیى جیهانى دەستەبەر بکرێت بۆ گەیشتن بە مافە زەوتکراوەکانى.
لە رووداوى هێرشى دڕندانەى گرووپە تیرۆریستییەکانى سەر بە دەسەڵاتى سووریاى عەرەبى بۆ سەر گەڕەکە کوردییەکانى ئەشرەفییە و شێخ مەقسود، بێدەنگى و بێهەڵوێستیى ئەو دوو کارەکتەرە جیهانییە شۆکێکى جەرگبڕبوو بۆ کورد. بەتایبەت کە رووداوەکە راستەوخۆ پەیوەندى بە خودى هەردوو ئەو دامەزراوە جیهانییەوە هەیە کە ئەو کوردانە سەرکردایەتى دەکەن.
گرووپە چەکدارەکانى سووریاى عەرەبى، لەژێر ناوى کەتائیبى ئیسلام و بە تەکبیر و ئەڵڵاهوئەکبەرەوە، بە فەتواى جیهاد و کافرکردنى کورد دەستیان بە هێرشەکانیان کرد. ئایا سەرۆکى گشتیی یەکێتیى زانایانى موسڵمانانى جیهان، بەڕێز د. عەلى قەرەداخى نەیدەتوانى فەتواى حەرامکردنى خوێنى کورد بدات؟
گرووپە چەکدارەکانى سووریاى عەرەبى بە ئاشکرا و بە بەرچاوى خودا و خەڵکەوە بڕیارى ئاوارە و دەربەدەرکردن و وێرانکردنى ماڵى کوردەکانیان دا، بەپێى ئامارە راگەیێندراوەکانى نەتەوە یەکگرتووەکان، نزیکەى 150 هەزار کەس ئاوارە و دەربەدەر بوون، سەرۆکى کۆمیسیارى باڵاى نەتەوە یەکگرتوەکان بۆ کاروبارى ئاوارە، بەڕێز د. بەرهەم ئەحمەد ساڵح نەیدەتوانى بە تەلەفۆنێک داوا لە ئەحمەد شەرع بکات ئاوارەکردنى کورد رابگرێت؟ ئایا هەر بەڕاستى بوونى کورد لەو پێگە و دامەزراوە گرنگ و نێودەوڵەتییانە بۆ کورد بێسوودە، وەک لە کۆستى کوردان لە حەلەب بینیمان، یان پەیوەندى بە خەمى کوردبوونى کارەکتەرەکانەوە هەیە؟
لە پاڵ ئەم راستییە تاڵانەى باسمکرد، لە رووداوەکەى شێخ مەقسوود دا دوو راستى دیکەش وەک خاڵى گرنگ و دڵخۆشکەر دەرکەوتن. یەکەمیان لەو هەلومەرج و بارودۆخە ناوخۆییەى ماڵى کورد کە هیچ کات بە ئەندازەى ئێستا لێکترازاو نەبووە، پێکەوەبوونى کورد بوو لەم کۆستە گەورەیە. لە هەر چوار پارچەکەى کوردستان و لەناو هەموو کوردانى پاڕاگەندەى سەر گۆى زەوی، لە دیندار و بێدین، لەوپەڕى راستەوە بۆ چەپ، زۆرینەى هەرە زۆرى کورد وەک ئەوەى خەڵکى شێخ مەقسوود بین، پێکەوە ئازارمان چەشت. ئەم یەکهەڵوێستى و یەکبوونە هەتوانى راستەقینەى برینەکانمانە. دەبێت وەک دەستپێکێک بۆ پێکەوەبوونێکى دوورمەودا دەستى پێوە بگرین و نەهێڵین کەسانى دەروون نەخۆش لەناو میدیا و لەناو کۆڕ و کۆمەڵە سیاسییەکانماندا درز بخەنە یەکڕیزیى کوردەوە.
دووەم راستى گرنگ و دڵخۆشکەر بۆ گەلێکى بێ باڵیۆز وەک کورد، کە دەنگ و هاوارى بە گوێى جیهان ناگات، دەرگەکانى یەکێتیى ئەورووپا و نەتەوە یەکگرتووەکان و کۆشکى سپى بە روودا ناکرێنەوە، ئەم جارە رۆڵى میدیاى کوردى بوو لە گەیاندنى ئازارەکانى کورد بە ناوەندە گرنگەکانى جیهان. دەکرێت لەم رووداوەدا میدیا وەک زمانى گەلێکى بێباڵیۆز وێنا بکرێت. لەگەڵ دەستخۆشى و ستایشم بۆ تەواوى میدیاکانى کوردستان کە لە ئاستى ناوخۆى کوردى هەموویان رۆڵى گرنگیان هەبوو لە دروستکردنى ئەو هاوسۆزى و یەکهەڵوێستییەى دروست بوو، بەڵام بەتایبەتى و بە دیاریکراوى دەمەوێ ستایشى رۆڵى سێ کارەکتەرى نێو میدیاى کورد وەک سێکوچکەیەک لە نێوان کۆشکى سپى و نەتەوە یەکگرتووەکان و یەکێتیى ئەوروپا بەرز بنرخێنم؛ ئەوانیش هەر یەک لە "دیار کوردە، نامۆ عەبدوڵڵا و ئاڵا شاڵی"، پەیامنێرانی رووداون.
هەر یەک لەم سێ کارەکتەرە میدیاییەى کورد لەو سێ ناوەندە گرنگەى جیهان رۆڵى باڵیۆزی کوردیان بینى. دەیان وەزیر و نێردە و باڵیۆزی وڵاتانیان هێنایە قسە، یەکێتیى ئەورووپایان پڕکرد لە باسوخواسى مەینەتییەکانى کوردانی حەلەب و رۆژئاوای کوردستان، نەتەوە یەکگرتووەکانیان خستە بەردەم بەرپرسیارێتی ئیدانەکردنى تاوانەکانى ئەحمەد شەرعەوە. دیار کوردە ببووە تابلۆى ئازارەکانى شێخ مەقسوود لە کۆشکى سپیی ئەمریکا وەک باڵاترین ناوەندى بڕیاربەدەستى ئەمڕۆى جیهان.
دەرکەوتنى ئەم راستییە گرنگە لە رۆڵى میدیا، بۆ کوردى بێ نوێنەر و بێباڵیۆز زۆر گرنگە، دەبێت ئەم هەوڵ و تێکۆشانەى رووداو نادیدە نەگیرێت، هەروەها پێویستە ببێتە هاندەر بۆ پەرەپێدانى زیاترى میدیا لە کوردستان، بەتایبەتیش بۆ دروستکردنى میدیایەک کە جیهان لە پاڵ وێنەکانییەوە لە زمانەکەشى تێبگات. دەبێت دەسەڵاتدارانى کورد ئەوە وەک دەرفەت ببینن کە ناوەندەکانى جیهان دەرگەیان بەڕووی نێردەى دیپلۆماسى و باڵیۆزی کوردستان داخراوە، بەماناى ئەوە نییە رێگەیەک نەبێت کورد پێیدا بچێتە ژوورەوە، میدیا ئەمڕۆ سەلماندی و دەتوانێت ببێتە زمانى کوردى بێباڵیۆز.