ئێستا بارودۆخى ناوچەکە بەگشتى لە بەردەم کۆمەڵێک پێشهاتدایە کە لەلایەک دەرفەتن بۆ کوردستان و لەلایەکى دیکەشەوە هەڕەشە و مەترسین. دەرفەتن ئەگەر کورد هەڵوێست و توانا و دونیابینى یەکبخات. دەرفەتەکان نەک هەر لەدەست دەچن، بەڵکو دەبن بە مەترسیى راستەقینە لەسەر ئێستا و داهاتووى کوردستان، ئەگەر لێکترازاو ناتەباو ناکۆک بین. جێى داخە کە پارتى و یەکێتی و تاوەکو ئەندازەیەک هەموو هێزەکانى باشوورى کوردستان، بێگوێدانە ئەوەى چى بەسەر خۆیان و بەرژەوەندییەکانیان و چى مەینەتییەک بەسەر میللەتەکەدا دێت، دووەمیان هەڵبژاردووە.

باشە ئەگەر ئەمریکا بەرامبەر بە هاوپەیمانەکانى بەو جۆرە سیاسەتى کردبێت، دەبێت بۆ نەیار و رکابەرێکى وەک چین، چى داوێکى چنیبێت؟

هەر بەڕاستى ئەمە جێگەى هەڵوەستە و پرسیار نییە؟ ئایا ئەو دووفاقیەى لە هەڵوێست بۆ پشتیوانى پارچەکانى دیکەى کوردستان و بێهەڵوێستى بۆ رۆژهەڵات، مایەى تێڕامان نییە؟ ئایا ئێران بەو ئەندازەیە مێشک و ویژدانى ئەو جوگرافیایەى داگیرکردووە؟ یاخود ترس و تۆقاندن گەیشتووە بەوەى بەو ئەندازەیە رووحى شارێکى زیندووى وەک سلێمانى بکوژێت؟

ئێستا وا بۆ جارى سێەمە بەهۆى ناکۆکیى نێوان پارتى و یەکێتییەوە جارێکیتر قەدەرى دیاریکردنى پۆستى سەرۆککۆمار خەریکە لە دەستى کورد خۆى دەردەچێت و دەیدەنەوە دەستى سوننە و شیعەکان یەکلای بکەنەوە

کوردستان ئەگەر کەرەستەى ئەم جەنگەشى نەبێت دژ بە ئێران، بەڵام دەتوانێت سەر ئێشەى گەورە بۆ عێراق دروستبکات. سبەینى تەنیا بە بەکاربردنى هاووڵاتییانى کورد لە ناوچە کوردستانییەکانى دەرەوەى هەرێمی کوردستان وەک ئامرازێکى سیاسى و گوشار بۆ سەر بەغدا، دەتوانێت کێشەى گەورە بۆ بەغدا بخوڵقێنێت. لەکاتێکدا رۆژانە ئەمریکا و ئیسرائیل بنکەو بارەگاى حەشد و سوپاى عێراق لەو ناوچانە دەکەنە ئامانج، کوردستان زۆر بە ئاسانى دەتوانێت جڵەوى ئەو ناوچانە لە دەستى بەغدا دەربهێنێت، هەروەها پێویستە خۆى بۆ ئەو پێشهاتە ئامادە بکات هاوشێوەى سەردەمى دەرکەوتنى داعش کەرکووک و تەواوى ناوچە کوردستانییەکانى دەرەوەى ئیدارەی هەرێمی کوردستان کۆنترۆڵ بکاتەوە.

پێم سەیرە و جێگەى تێڕامانە لەناو ئەو هەموو عەمامە بەسەر و سەرکردە و کارەکتەرە سیاسییانەى شیعەى عێراق، کەسێک نەبێت ئازایەتى ئەوەى هەبێت و دەنگ هەڵبڕێت لەدژى ئەو چەند گرووپ و کارەکتەرە بێدەربەستانە کە خەریکە وڵاتەکە بەرەو دۆزەخ دەبەن. لەوەش کارەساتتر ئەوەیە لەم چرکەساتە هەستیارەى ناوچەکەدا، بە گوتارێکى دیکەى چەواشەکارانە سەرنجەکان لەسەر ئەسڵى بابەتەکە لادەبەن و خەریکە وێناکە وادەردەکەوێت کێشەى عێراق تەنیا و تەنیا ئەوەیە لەگەڵ هەرێمى کوردستان ناکۆکە لەسەر پرسى هەناردەکردنى 300 هەزار بەرمیل نەوت بۆ بەندەرى جەیهان

ئەوکاتەی کۆماری ئیسلامی دامەزرا و لەگەڵ جریوەی بەیاندا بە نەغمەی مەرگ بۆ ئیسرائیل گەلانی ئێرانی لە خەو بێدار کردەوە، ئیسرائیل وەک دەوڵەت لەلایەن جیهانی عەرەبی بەگشتی و بەشی زۆری وڵاتانی ئیسلامییەوە قبووڵنەکراو بوو. گەرچی هەر لە ساتی دروستکردنی ئیسرائیلەوە جیهانی عەرەبی بۆیان دەرکەوت شەڕی بەرەیی سوپا دژ بە ئیسرائیل، شەڕێکی دۆڕاوە و لە هەر جەولەیەکی شەڕدا جوگرافیای زیاتر لە دەست دەدەن

خاڵى گرنگ لێرەدا بۆ کورد ئەو یەکڕیزیى و هاوهەڵوێستییەیە کە لایەنە سیاسیەکانى کورد لەو وڵاتە لەناو چوارچێوەى بەرەیەکدا هاوپەیمانیی کوردستانیان لەنێوان خۆیان پێکهێناوە. ئەمە سەرەتایەکى دروست و پێویست بوو. ئەرکى سەرشانى هەر کوردێکە ئەوەى پێى دەکرێت لە کۆمەک بە بەهێزکردنى ئەو ئاراستەیە نابێت درێغى بکات.

لە گەرمەى شەڕى ناوخۆى پارتى و یەکێتیى، لەکاتێکدا رۆژانە چەندین کەسیان لەیەکترى دەکوشت، ژمارەیەکى زۆر لە پەرلەمانتارانەى ئەو دوو حیزبە، پێچەوانەى بڕیارى سیاسى حیزبەکانیان لە ناو پەرلەمانى کوردستان مانیان گرت لە دژى شەڕى ناوخۆ. بەگژ ئەو بانگەوازەى سەرکردەکانى خۆیاندا دەچوونەوە کە ئاویان دەکردە ئاشى کورد کوژییەوە. بەڵام ئەمڕۆ لەناو سەت ئەندامى پەرلەمان گوێبیستى دەنگى تەنها یەک پەرلەمانتاریش نەبووین پێچەوانەى بڕیارى حیزبەکەى بێت کە بڕیارى پێشوەختەیان هەیە بۆ نەچوونە پەرلەمان، ئەم لەبەر خاترى رۆژئاواى کوردستان و لەبەر ئەو هەڕەشە و مەترسییانەى لەسەر نەتەوەکەى هەبوون، لانى کەم هەر بچێتە حەوشەى پەرلەمان و هیچ نا هەر تەنها داواى کۆبونەوەیەک بکات.

لە مانگەکانى سەرەتاى ساڵى 1988، باڵیۆزخانەى ئەمریکا لە بەغدا چەند راپۆرتێک دەنێرێتەوە بۆ وڵاتەکەى خۆى کە عێراق خەریکى بەکۆمەڵکوشتنى کوردە. لە کۆنگرێسى ئەمریکاوە وەفدێک بەسەرۆکایەتىی پیتەر گالبرێس دێنە بەغدا و پاشان دێنە کوردستان تاوەکو لە راستى و دروستى ئەو دەنگۆیانە دڵنیا ببنەوە.

#SUMMARY#