راپۆرتێک: ئەمریکا 20٪ی درۆنەکانی جۆری ریپەری لە جەنگی ئێراندا لەدەستداوە

 

سەرچاوەیەکی ئاگادار بە میدیاکەی گوتووە، زۆربەی ئەم درۆنانە لە کاتی فڕیندا لەلایەن هێزە ئێرانییەکانەوە خراونەتە خوارەوە، بەشێکی دیکەیشیان لە سەر زەوی و لە ئەنجامی هێرشی مووشەکی تێکشکێنراون یان تووشی رووداو بوون. 

 

ریپەر یەکێکە لە گرانترین و گرنگترین فڕۆکە بێفڕۆکەوانەکانی ئەمریکا، نرخی هەر دانەیەکی 30 ملیۆن دۆلارە و چیدیکە لە ناو ئەمریکا بۆ سوپای ئەو وڵاتە بەرهەم ناهێندرێت، ئەمەش وا دەکات جێگرتنەوەیان کارێکی ئێجگار ئەستەم بێت.

 

 

بەپێی زانیارییەکانی سەرچاوەیەکی بەرپرس کە نەیویستوە ناوی ئاشکرا بکرێت، تاوەکو ئێستا هێزە ئەمریکییەکان لانیکەم 24 بۆ 30 درۆنی ریپەریان لەدەستداوە. ئەم ئامارە زۆر لەوە بەرزترە کە پێشتر لە راپۆرتی لێکۆڵینەوەی کۆنگرێسدا بڵاوکرابووەوە،  باسی لە تێکشکانی کەمتر لە 22 درۆن دەکرد.

 

بێکا واسەر، بەرپرسی بەشی سیاسەتی بەرگری لە بلومبێرگ ئیکۆنۆمیکس، لەم بارەیەوە دەڵێت: "بەڕێوەبردنی جەنگ لە دوورەوە هێشتا تێچووی زۆری هەیە. هەرچەندە ئەم درۆنانە بێفڕۆکەوانن، بەڵام زۆر گرانبەهان و ژمارەیان کەمە، لە کاتێکدا هێڵی بەرهەمهێنانی چالاکیشیان نەماوە تاوەکو بە ئاسانی جێگەیان بگیرێتەوە."

 

 

نازناو: بە "راوچی-بکوژ" ناسراوە، چونکە هەم بۆ چاودێری و هەم بۆ هێرشی سەربازیی ورد بەکاردێت.

 

بەرهەمهێنەر: لە لایەن کۆمپانیای (General Atomics)ی ئەمریکییەوە دروست دەکرا.

 

توانای فڕین: دەتوانێت بۆ ماوەی زیاتر لە 27 کاژێر بە بەردەوامی لە ئاسماندا بمێنێتەوە، ئەمەش وادەکات ببێتە ئامرازێکی بێوێنە بۆ چاودێریکردنی ئامانجەکان بۆ ماوەیەکی درێژ.

 

بەرزی و خێرایی: دەتوانێت تاوەکو بەرزیی 15 کیلۆمەتر لە ئاستی دەریاوە بەرز ببێتەوە و خێراییەکەی دەگاتە نزیکەی 480 کیلۆمەتر لە کاژێرێکدا.

 

چەک و تەقەمەنی: ریپەر دەتوانێت چەندین جۆر چەکی قورس هەڵبگرێت، لەوانە مووشەکی "هێڵفایەر" و بۆمبی ئاراستەکراوی لەیزەری.

 

تەکنەلۆژیا: خاوەنی سیستمێکی راداری زۆر پێشکەوتوو و کامێرای گەرمی و بینینی وردە، کە دەتوانێت لە بەرزاییەکی زۆرەوە بچووکترین جووڵە لە سەر زەوی بدۆزێتەوە.

 

تێچو: تێچووی دروستکردنی هەر دانەیەک نزیکەی 30 ملیۆن دۆلارە، ئەمەش وادەکات تێکشکانی هەر یەکێکیان زیانێکی دارایی گەورە بێت بۆ پێنتاگۆن.

 

کۆنتڕۆڵکردن: ئەم درۆنە لەرێگەی مانگی دەستکردەوە لە ناوخۆی ئەمریکاوە لە لایەن فڕۆکەوان و تیمی تەکنیکییەوە ئاراستە دەکرێت، بەبێ ئەوەی پێویست بکات تیمەکە لە ناوچەی جەنگ ئامادە بن.

 

ئەم درۆنە رۆڵێکی یەکلاکەرەوەی هەبووە لە جەنگەکانی عێراق و ئەفغانستان. 

 

 

جگە لە درۆنەکان، ئەمریکا چەندین فڕۆکەی جەنگی و سیستمی راداریشی لەدەستداوە. تاوەکو ئێستا فڕۆکەیەکی F-15E و فڕۆکەیەکی A-10 لە ئاسمانی ئێران تێکشکاون، هەرچەندە فڕۆکەوانەکان رزگار کراون. 

 

لیستەکە لانیکەم 10 فڕۆکەی دیکەی جیاواز دەگرێتەوە، لەوانە فڕۆکەی هۆشداریی پێشوەختەی E-3 و فڕۆکەی گواستنەوەی سوتەمەنی KC-135، کە جێگرتنەوەیان ملیاران دۆلاری دیکە تێچووی دەبێت.

 

ئەم زیانە ملیار دۆلارییانە بوونەتە گوشارێکی زۆر لەسەر بودجەی پێنتاگۆن، بەتایبەت کە هەزاران تەقەمەنیی گرانبەهای وەک مووشەکی کروزی تۆماهۆک لەم جەنگەدا بەکارهێندراون.

 

جەنگی ئەمریکا و ئیسرائیل دژی ئێران، کە لە 28ی شوباتەوە دەستیپێکردووە، ناوچەکەی خستوەتە ناو قەیرانێکی قووڵی ئەمنی و ئابوورییەوە و سەرەڕای بوونی ئاگربەستێکی لەرزۆک لە 8ی نیسانەوە، بەڵام هێشتا ئاسمانی ئێران وەک ناوچەیەکی پڕ مەترسی بۆ فڕۆکە و درۆنە ئەمریکییەکان ماوەتەوە.