میدیا جیهانییەکان: رۆژئاوای کوردستان رووبەڕووی "خیانەت" و "پاکتاوکردن" بووەتەوە

 

 

ناوەندەکانی لێکۆڵینەوە و رۆژنامە بەناوبانگەکانی ئەمریکا، ئەڵمانیا و فەرەنسا، دۆخی ئێستای کورد لە سووریا بە "هەستیارترین قۆناخ" لە چەند ساڵی رابردوودا ناو دەبەن و ئاماژە بەوە دەکەن کە دیمەشق بژاردەی سەربازی هەڵبژاردووە.

 

 

ناوەندی (ئەتلانتیک کەنسڵ)ـی ئەمریکی لە شیکارییەکدا رەخنە لە هەڵوێستی حکومەتی سووریا دەگرێت و دەپرسێت: "کوردەکانی سووریا دەتوانن هاوبەشی بونیادنانەوە بن، بەڵام بۆچی دیمەشق هێرشی کردنە سەر؟".

 

بەپێی میدیاکانی ئەمریکا، هێزەکانی سووریای دیموکرات (هەسەدە) وەک رێکخراوترین هێزی سەر زەوی، دەکرا ببنە کلیلێک بۆ سەقامگیری و بونیادنانەوەی سووریای نوێ، بەڵام دیمەشق لەبری سوودوەرگرتن لە توانای ئیداری و سەربازیی کورد بۆ یەکپارچەیی وڵات، بڕیاری "سەرکوتکردنی سەربازی" داوە.

 

راپۆرتەکان ئاماژە بەوە دەکەن دیمەشق هێشتا بە عەقڵییەتی "دەوڵەتی ناوەندیی تووندڕەو" مامەڵە دەکات و دەیەوێت بەم هێرشانە کۆتایی بە فرەیی و ئەگەری دیموکراسی لە وڵاتەکەدا بهێنێت.

 

 

رۆژنامەکانی ئەڵمانیا بە توندی باس لە گۆڕانی هەڵوێستی واشنتن دەکەن. رۆژنامەی (بەرلینەر سایتونگ) نووسیویەتی: "ویلایەتە یەکگرتووەکان رێگە دەدات کورد بکەوێت؛ گۆڕانکاریی دەسەڵات لە سووریا کۆتایی رۆژئاڤا مۆر دەکات".

 

بەپێی میدیای ئەڵمانی، ئیدارەی دۆناڵد ترەمپ بڕیاری داوە گرەو لەسەر "دیمەشقێکی بەهێز" بکات بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێی 14 ساڵەی سووریا، ئەمەش کوردی خستووەتە بەردەم دوو بژارەی سەخت: "تەسلیمبوون" یان "لەناوچوون". رۆژنامەکە دەڵێت: "رۆژئاڤا بووەتە قوربانی لەسەر مێزی دیپلۆماسیی نێوان ئەنقەرە، دیمەشق و واشنتن."

 

هاوکات رۆژنامەی (دی ڤێڵت)ـی ئەڵمانی هۆشداری دەدات کە هێرشەکانی سەر ناوچە کوردییەکان تەنیا شەڕی سیاسی نین، بەڵکو "پاکتاوێکی سیستماتیکن" بۆ سڕینەوەی قەوارەی خۆبەڕێوەبەری.

 

 

لە کاتێکدا زۆربەی وڵاتانی ئەورووپا بێدەنگن، میدیا فەرەنسییەکان و رۆژنامەی (FAZ) باس لە نیگەرانیی پاریس دەکەن. ژان نۆیل بارۆ، وەزیری دەرەوەی فەرەنسا رایگەیاندووە: "سەرکوتکردنی کوردەکان بێ وەڵام نامێنێت".

 

فەرەنسا نیگەرانە لەوەی رووخانی قەوارەی کورد ببێتە هۆی زیندووبوونەوەی داعش، چونکە هەسەدە کۆنترۆڵی زیندانە مەترسیدارەکانی داعشی کردووە. هەرچەندە پاریس هەوڵی گوشار دەدات، بەڵام بێدەنگیی ئەمریکا کاریگەریی هەوڵەکانی کەمکردووەتەوە.

 

 

لە لایەکی دیکەوە، رۆژنامەی (جۆرزەلیم پۆست)ـی ئیسرائیلی لە ڕووی ئەمنییەوە مەترسییەکانی خستووەتە روو و  پێیوایە لاوازکردنی کورد دەبێتە هۆی دروستبوونی "بۆشاییەکی ئەمنی" کە رەنگە لەلایەن گروپە جیهادییەکان یان میلیشیاکانی نزیک لە ئێرانەوە پڕ بکرێتەوە، بەمەش هاوسەنگیی هێز لە سووریا تێکدەچێت.

 

قەیرانە نوێیەکە لە 6ی کانوونی دووەمی 2026ەوە بە هێرشی سوپای سووریا بۆ سەر گەڕەکە کوردنشینەکانی حەلەب (شێخ مەقسوود و ئەشرەفییە) دەستیپێکرد. بەپێی ئاماری نووسینگەی کۆچبەران لە بەڕێوەبەرایەتیی خۆسەر 500 هەزار کەس ئاوارە بوون.

 

شاری کۆبانێ و چەند ناوچەیەکی دیکە رووبەڕووی گەمارۆی تووند و بڕینی ئاو و کارەبا بوونەتەوە.

 

میدیا جیهانییەکان باس لەوە دەکەن، رێککەوتنی 18ی کانوونی دووەم کە بڕیار بوو مافی کورد لە چوارچێوەی سوپای سووریادا بپارێزێت، لەلایەن دیمەشقەوە وەک ئامرازێک بۆ "تەسلیمکردنی کورد" بەکارهێنراوە و چەندین جار پێشێل کراوە.

 

 

شیکەرەوەکان لە میدیا ئەڵمانییەکانەوە ئاماژە بەوە دەکەن کە کوردەکان جارێکی دیکە وانەیەکی تاڵیان وەرگرتەوە؛ "لە جیهانی بەرژەوەندییەکاندا، دۆستایەتیی زلهێزەکان تاوەکو کۆتاییهاتنی مەترسیی هاوبەش (داعش) بەردەوام بوو". ئێستا کە داعش وەک دەوڵەت نەماوە، دیمەشق بە پشتیوانیی بێدەنگیی نێودەوڵەتی هەوڵی گەڕاندنەوەی دۆخی سووریا دەدات بۆ پێش ساڵی 2011.

 

پرسیارە سەرەکییەکە لای میدیا جیهانییەکان ئەوەیە: ئایا گوشارە دیپلۆماسییەکانی وڵاتانی وەک فەرەنسا و بەریتانیا دەتوانن ئاگربەستێکی هەمیشەیی مسۆگەر بکەن، یان وەک پێشبینی دەکرێت "رۆژئاڤا" دەبێتە بەشێک لە مێژووی رابردووی سووریا؟ وەڵامی ئەمە لە رۆژانی داهاتوودا دەردەکەوێت.