Rûdaw (Erbil) - Irak Yüksek Yargı Konseyi'ne bağlı Ulusal Uluslararası Adli İş Birliği Merkezi, yılın başında Suriye'den Irak'a nakledilen IŞİD mensuplarının akıbetine ilişkin son bilgileri Rûdaw ile paylaştı.
Merkezin bir yetkilisi, yaklaşık 5 bin sanık hakkındaki soruşturmaların tamamlandığını ve dosyaların ağustos ayında mahkemeye sevk edileceğini açıkladı.
Irak Ulusal Uluslararası Adli İş Birliği Merkezi Soruşturma ve İnceleme Birimi Sorumlusu Lama Fazıl, Rojava ve Suriye'deki cezaevlerinden Irak'a nakledilen eski IŞİD mensupları hakkında Rûdaw’a yaptığı açıklamada, "Suriye'den nakledilen sanıklarla ilgili soruşturma süreçleri, yetkili yargı makamlarının gözetiminde devam ediyor. Şu ana kadar sorgu işlemleri tamamlanan sanık sayısı, toplam sanıkların 4 bin 872'sine ulaştı" dedi.
Eski IŞİD mensuplarının toplam sayısı 5 bin 704 sanık olarak kaydedildi. ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), bu tutukluların Suriye'den Irak'a nakline 21 Ocak 2026'da başlamıştı.
Lama Fazıl ayrıca, Yüksek Yargı Konseyi ile mahkemelerin şu anda delil toplama aşamasında olduğunu belirterek, "Bu yılın ağustos ayında dosyaların yetkili mahkemelere gönderilmesi ve haklarında yasa uyarınca karar verilmesi bekleniyor" ifadelerini kullandı.
Yabancı uyrukluların dosyası ve iki çocuğun teslim edilmesi
Yabancı (Arap olmayan) ülke vatandaşlığına sahip 983 sanığın durumuna ilişkin konuşan Fazıl, iadeye yönelik ilk somut adımların atıldığını belirterek şunları söyledi:
"İki çocuğun teslim işlemleri tamamlandı. Bunlardan biri Finlandiya, diğeri ise ABD vatandaşıydı. Haklarında yürütülen yasal işlemlerin tamamlanmasının ve IŞİD terör örgütüyle bağlantılarının bulunmadığının tespit edilmesinin ardından kendi ülkelerinin yetkili makamlarına teslim edildiler."
Fazıl, diğer ülkelerin kendi vatandaşlarını geri alma taleplerinin de "her dosyanın özel durumuna göre" değerlendirilmeye devam ettiğini söyledi.
Yabancı Araplar; yargılama mı, iade mi?
Irak vatandaşı olmayan 4 binden fazla Arap IŞİD mensubunun akıbetine ilişkin ise Fazıl, Irak yasalarının bütün sanıklar için uygulanacağını yineleyerek şöyle konuştu:
"Yabancı uyruklu ve Irak vatandaşı olmayan Arap sanıklar hakkında Irak'ta yürürlükte bulunan yasalar uygulanacaktır. Yargı süreci tamamlanmadan ve yetkili mahkeme karar vermeden herhangi bir nakil ya da iade talebi değerlendirilmeyecektir."
Fazıl ayrıca, "Soruşturma aşamasında hiçbir nakil ya da iade işlemi yapılmayacaktır" dedi.
Terör eylemlerine katıldıkları ya da Irak yasalarına göre suç işlediklerine dair delil bulunan kişilerin, Irak'taki yetkili mahkemelerde yargılanacağını da sözlerine ekledi.
Irak Yüksek Yargı Konseyi'nin verilerine göre, eski IŞİD mensuplarının büyük bölümünü 3 bin 544 kişiyle Suriyeliler oluşturuyor. Onları 460 kişiyle Iraklılar ve 234 kişiyle Tunuslular takip ediyor.
Irak Yüksek Yargı Konseyi Adli İş Birliği Merkezi Soruşturma ve İnceleme Birimi Sorumlusu Lama Fazıl’ın Rûdaw ile yaptığı röportajın tamamı şu şekilde:
Rûdaw: Nisan ayında yayımladığınız son istatistiklerde, 5 bin 704 dosyanın 2 bin 500'ünde soruşturmanın tamamlandığını açıklamıştınız. Şu ana kadar soruşturması tamamlanan dosya sayısı kaç oldu?
Lama Fazıl: Suriye'den nakledilen kişiler hakkındaki soruşturma süreçleri yetkili yargı makamlarının gözetiminde devam etmektedir. Şu ana kadar sorgu işlemleri tamamlanan sanık sayısı toplam 4 bin 872'ye ulaşmıştır. Mahkemeler delil toplama, inceleme ve dosyalar üzerinde çalışmaya devam ediyor. Bazı sanıklarla ilgili soruşturmalar tamamlanmıştır ve önümüzdeki ağustos ayında dosyalarının yetkili mahkemelere gönderilmesi beklenmektedir.
Rûdaw: Kürt IŞİD mensuplarının dosyası. Daha önce Irak, Suriye ve Türkiye vatandaşlığı taşıyan Kürt IŞİD mensuplarının bulunduğunu ve bunlara ilişkin ayrıntılı istatistik yayımlayacağınızı söylemiştiniz. Bu çalışma tamamlandı mı? Vatandaşlıklarına göre Kürt sanıkların sayısı nedir?
Lama Fazıl: Irak Yargı Konseyi, yasa önünde eşitlik ilkesi gereği tüm sanıklara din, milliyet, mezhep veya sosyal statülerine bakmaksızın eşit davranmaktadır. Irak mahkemeleri yalnızca sanıklara isnat edilen fiilleri ve bunlara ilişkin hukuki delilleri dikkate alır. Kararlarında dini, etnik ya da mezhepsel kimlik esas alınmaz. Bu yaklaşım Irak Anayasası'nın 14. maddesi ile Medeni ve Siyasi Haklara İlişkin Uluslararası Sözleşme'nin 26. maddesiyle uyumludur. Irak hukukunda cezai sorumluluk sanığın kimliğine değil, işlediği suç ve buna ilişkin delillere dayanır.
Rûdaw: Edindiğimiz bilgilere göre bazı yabancı ülkeler vatandaşlarının iadesini talep etti. Bu konuda bir gelişme var mı? Soruşturmaları tamamlananlardan herhangi birinin iade süreci başladı mı?
Lama Fazıl: İki çocuğun teslim işlemleri tamamlandı. Bunlardan biri Finlandiya, diğeri ABD vatandaşıydı. Gerekli yasal ve adli süreçler tamamlandıktan ve IŞİD'le bağlantılarının olmadığı belirlendikten sonra ülkelerinin yetkili makamlarına teslim edildiler. Diğer talepler de kabul edilmiş yasal prosedürler çerçevesinde ve her dosyanın durumuna göre değerlendirilmektedir.
Rûdaw: Sayıları 4 bini aşan Irak vatandaşı olmayan Arap IŞİD mensupları hakkında hukuken nasıl işlem yapılacak? Sadece Irak yasalarına göre mi yargılanacaklar, yoksa ülkeleriyle koordinasyon yürütülüyor mu?
Lama Fazıl: Yabancı ve Irak vatandaşı olmayan Arap sanıklar hakkında Irak'ta yürürlükte bulunan yasalar ve kabul edilmiş adli prosedürler uygulanacaktır. Yetkili mahkeme karar vermeden önce herhangi bir nakil veya iade işlemi değerlendirilmeyecektir. Yetkili mahkeme bu dosyalarda karar vermeye yetkili tek mercidir ve kararlarını mevcut delillere göre verir. Soruşturma veya yargılama devam ederken sanıkların ülkelerine nakledilmesi ya da iadesi söz konusu değildir. Terör eylemlerine katıldıkları ya da Irak yasalarına göre suç işledikleri delillerle sabit olan kişiler, Irak mahkemelerinde yargılanacaktır. Yargı süreci tamamlanıp kararlar kesinleştikten sonra Irak, Ulusal Uluslararası Adli İş Birliği Merkezi aracılığıyla ve ikili hukuki iş birliği mekanizmaları çerçevesinde diğer ülkelerle gerekli koordinasyonu sürdürecektir.
Rûdaw: Soruşturmaların sonuçlarına ilişkin nihai ve kapsamlı raporu ne zaman yayımlamayı planlıyorsunuz?
Lama Fazıl: Bu dosyaya ilişkin nihai raporun hazırlanmasına yönelik çalışmalar, soruşturma ve hukuki süreçlerle eş zamanlı olarak devam etmektedir. Uygun zamanda, gerekli yasal prosedürlerin tamamlanmasının ardından rapor ve sonuçları kamuoyuyla paylaşılacaktır. Amaç, adaletin sağlanması ve soruşturma ile yargı süreçlerinin korunmasıdır.
