Erbil (Rûdaw) - Irak ile Türkiye arasında, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı üzerinden Ceyhan Limanı'na günlük asgari 750 bin varil petrol pompalanmasını öngören 1 yıllık yeni bir taşıma anlaşması imzalandı. Irak Başbakanı anlaşmayı "stratejik bir başarı" olarak nitelendirirken, Türkiye tarafı bu hattın küresel krizlerin yaşandığı bir dönemde "Körfez için alternatif ve güvenilir bir güzergah" olduğunu vurguladı.
Irak ile Türkiye arasında bir süredir devam eden ve 26 Temmuz'da süresi dolan petrol ihracatı anlaşmasının ardından taraflar yeniden el sıkıştı. Irak Başbakanı Ali Faleh Zeydi, 1 Ağustos 2026 Cumartesi günü X sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, Ankara ile varılan mutabakatın detaylarını paylaştı.
Başbakan Zeydi, mesajında şu ifadelere yer verdi:
"Bugün, petrol ihracatımızın devamlılığını sağlamak ve Türkiye ile ekonomik işbirliğimizi güçlendirmek adına önemli bir stratejik başarı elde edildi."
Zeydi, Irak ham petrolünün Irak-Türkiye boru hattı üzerinden Ceyhan Limanı'na taşınması için imzalanan yeni anlaşmaya göre, günlük ihracat alt sınırının 750 bin varil olacağını belirtti. Iraklı ve Türkiyeli şirketlerin sahada çalışmalara derhal başlayacağını aktaran Başbakan, iki ülke hükümetlerinin petrol, elektrik, su kaynakları ile kalkınma ve istikrar alanlarını kapsayan geniş çaplı bir "çerçeve anlaşması" üzerinde de çalıştığını duyurdu.
Irak Petrol Bakanlığı da Irak'ın sadece 750 bin varillik mevcut anlaşmayla yetinmek istemediğini vurguladı. Hedefin, 1973 yılında imzalanan tarihi boru hattı anlaşmasını bu yıl içinde güncelleyerek ihracat kapasitesini günlük 1,5 milyon varile çıkarmak olduğu kaydedildi.
"Hürmüz krizine karşı alternatif güzergah"
Irak'ın 1,5 milyon varil hedefine paralel olarak, Türkiye cephesinden yapılan açıklamalar da hattın bölgesel bir enerji koridoruna dönüşeceğine işaret ediyor.
Ankara'da Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir heyetler arası bir görüşme gerçekleştirdi. Görüşmenin ardından BOTAŞ Genel Müdürü Abdulvahit Fidan, Irak Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve Kuzey Petrol Şirketi (NOC) Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan arasında 1 yıllık "Ham Petrol Taşıma Anlaşması" imzalandı. Bu anlaşma, uzun vadeli ve geniş kapsamlı yeni bir anlaşma sağlanana kadar geçiş dönemi için günlük 750 bin varillik kapasiteyi güvence altına alıyor.
Anlaşmanın stratejik önemine değinen Türkiye Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali Zeydi’nin görüşmelerinin ardından atılan bu adımın tarihi olduğuna dikkat çekti.
Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın sadece iki ülke ticareti için değil, küresel arz güvenliği için de kritik olduğunu belirten Bayraktar, şu değerlendirmeyi yaptı:
"Bu petrol boru hattı, şimdi Hürmüz krizini yaşayan dünyada, 20 milyon varilin bir anlamda Körfez'de takılı kaldığı bir ortamda alternatif bir güzergâh oluşturmak adına fevkalade önem arz ediyor."
Türkiye'nin rafinerileri Kerkük petrolüne göre tasarlandı
Yaklaşık 50 yıldır Silopi'den Ceyhan'a uzanan hattın BOTAŞ tarafından işletildiğini hatırlatan Bayraktar, hattın günlük 1,5 milyon varillik tam kapasiteyle kullanılmasını hedeflediklerini; ilerleyen dönemde Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinden gelecek petrolün de bu güzergâh üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılmasını amaçladıklarını söyledi. Bayraktar ayrıca, Türkiye'deki rafinerilerin bölge petrollerini işleyecek şekilde tasarlandığını ve Kerkük petrolünün bu tesislerde en çok tercih edilen türlerden biri olduğunu sözlerine ekledi.
TPAO'dan Kerkük'e dev yatırım
İki ülke arasındaki bu enerji yakınlaşması, son dönemdeki yoğun diplomasinin bir sonucu olarak görülüyor. Bakan Bayraktar, 9 Temmuz'da Bağdat'ta Irak Başbakanı Zeydi ile bir araya gelmiş, Zeydi ise 28 Temmuz'da Türkiye'ye resmi bir ziyarette bulunmuştu.
Zeydi'nin Ankara ziyaretiyle aynı gün, Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı (TPAO), enerji devi BP'nin Kerkük merkezli şirketine yüzde 15 oranında ortak olmuştu. Irak'ın en büyük hidrokarbon üretim sahalarından olan Kerkük’teki Baba, Avanah, Bai Hassan, Jambur ve Khabbaz bölgelerini kapsayan bu proje alanının, ilk aşamada 3 milyar varil petrol eşdeğerinin üzerinde devasa bir hidrokarbon kaynağı barındırdığı tahmin ediliyor.
