Bağdat (Rûdaw) - Irak hükümeti, ülkede faaliyet gösteren silahlı grupların silahlarını bırakması ve devlet kontrolüne girmesi için 6 maddelik bir eylem planı hazırladı. Koordinasyon Çerçevesi ile silahlı gruplar arasındaki müzakereler sürerken, sürecin 2027'nin ortalarında tamamlanması öngörülüyor.
Şii Koordinasyon Çerçevesi bünyesinde oluşturulan bir komite, silahların devletin kontrolünde toplanması amacıyla üç büyük silahlı grupla müzakerelerini sürdürüyor.
Koordinasyon Çerçevesi'ni oluşturan taraflardan İmar ve Kalkınma İttifakı Siyasi Büro Başkanı Haydar Fuadi, Rûdaw'a yaptığı açıklamada, hükümetin gruplara 6 maddelik bir öneri sunduğunu belirtti.
Muhammed Şiya es-Sudani liderliğindeki Çerçeve'nin üzerinde çalıştığı ve Başbakan Ali Falih Zeydi hükümeti tarafından sunulan 6 maddelik plan şu aşamalardan oluşuyor:
- 30 Eylül 2026: Uluslararası Koalisyon'un Irak'taki görevinin sona ereceği tarih olacak ve yeni dönemin çalışma takvimi kamuoyuna açıklanacak.
- 90 Günlük Test Aşaması: Sürecin ilanından sonraki 90 gün "test ve sakinleşme" aşaması olacak. Gruplar saldırı düzenlemeyecek, ABD de misilleme yapmayacak.
- Silah Teslimi: 90 günlük güven inşasının ardından, belirlenen mekanizmaya göre düzenli ve aşamalı silah teslimi başlayacak.
- Devlete Entegrasyon: Silahlı gruplar bağımsız yapılar olarak lağvedilecek. Üyeleri bireysel statüde Haşdi Şabi heyetine ve resmi kurumlara entegre edilecek.
- 2027 Hedefi: Silah bırakma ve devlet kontrolüne alma süreci 30 Haziran 2027'ye kadar takvime uygun olarak tamamlanacak.
- Yasadışı İlan Edilme: Bu tarihten sonra devlet ve yasalar dışında silahlı faaliyet gösteren her türlü yapı "yasadışı" kabul edilecek.
Görüşmelerin olumlu ilerlediğini belirten Haydar Fuadi, "Müzakereler sürüyor ancak süreç bu yöne doğru gidiyor" değerlendirmesinde bulundu.
Sürecin adı "Silahların Düzenlenmesi" oldu
Sürece resmi olarak katılıp katılmayacakları henüz netleşmeyen Nuceba Hareketi, Hizbullah Tugayları ve Seyyid'üş Şuheda ile hükümet arasındaki pazarlıklar ise devam ediyor.
Asaib Ehlilhak'ın siyasi kanadı Sadiqun Hareketi Siyasi Büro Üyesi Hüseyin Şeyhani Rûdaw'a verdiği bilgide, sürecin isimlendirmesinde değişikliğe gidildiğini aktardı. Şeyhani, "Silahlı gruplarla yapılan son görüşmelerde, sürecin adının 'silahların devletin kontrolüne alınması' yerine 'silahların düzenlenmesi' olması kararlaştırıldı. Bu süreç anayasal çerçevede, belirli bir takvime bağlı bir çözüm süreci olarak adlandırılacak" dedi.
Ashab'ül Kehf'ten "tam çekilme" şartı
Öte yandan Irak'taki İslami Direniş gruplarından Ashab'ül Kehf, silah teslimine karşı çıkıyor. Gruptan yapılan açıklamada, silahların bırakılması için başta ABD ve Türkiye olmak üzere tüm yabancı güçlerin Irak'tan tamamen çekilmesi şartı koşuldu.
Başbakan Zeydi New York Times'a konuştu
Irak Başbakanı Ali Falih Zeydi, ABD'nin önde gelen gazetelerinden New York Times'a verdiği mülakatta, 30 Eylül'de ABD güçlerinin çekilmesinin tamamlanmasıyla birlikte silahsızlanma planını açıklayacaklarını duyurdu.
Devlet otoritesi dışındaki dört ana grubun durumuna değinen Zeydi, "Bu gruplar bağımsız oluşumlar olarak kalmayacak. Üyeleri sadece birey olarak Haşdi Şabi güçlerine katılacak" şeklinde konuştu.
Söz konusu grupların silahsızlandırılması, 21 Eylül'de New York'ta Başbakan Ali Zeydi ile ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio arasında gerçekleşen kritik görüşmenin de ana gündemlerindendi.
Görüşmeye ilişkin bugün (22 Eylül 2026) X hesabından bir açıklama yapan ABD'nin Türkiye Büyükelçisi ve Suriye-Irak Özel Temsilcisi Tom Barak, "Yetenekli Dışişleri Bakanımız, Irak'ın cesur Başbakanı ile birlikte Ortadoğu'nun karmaşık durumuna uygun bir çözüm ve yol haritası bulmak için ortak bir denklem arayışında" ifadelerini kullanarak sürece verilen desteği yineledi.
