İsrail ile Hizbullah arasında şiddetlenen savaşın gölgesinde, Lübnan'da yaşayan Rojavalı onlarca Kürt aile mahsur kalmış durumda ve ciddi bir yaşam mücadelesi veriyor.
Lübnan'ın güneyindeki Kürt aktivistlerden birinin aktardığına göre, şu ana kadar İsrail saldırılarında iki Rojavalı Kürt yaşamını yitirdi ve hiçbir yardım kuruluşu Suriyeli veya Kürt mültecilere destek sağlamıyor.
Lübnan'ın güneyinde yaşayan Kürt aktivist Mustafa Şêxo, cuma günü Rûdaw TV'de Warşin Salih'in sunduğu 19:00 bültenine katılarak bölgedeki Kürtlerin yaşadığı dramı anlattı.
Şêxo'nun aktardığı bilgilere göre, savaş öncesinde Lübnan'ın güneyinde yaklaşık 400 Kürt ailesi yaşıyordu. Ancak çatışmaların başlamasıyla birlikte bu ailelerin büyük bir kısmı Beyrut'a, Lübnan dağlarına veya Rojava'ya göç etmek zorunda kaldı. Şu an Sur (Tyre) ve Sayda şehirleri arasındaki bölgede yalnızca "120 ila 130 civarında" Kürt ailenin kaldığı belirtiliyor.
"Efrin'e dönüş için en az 4-5 bin dolar gerekiyor"
Bölgede kalan Kürt ailelerin büyük çoğunluğunun Efrinli olduğunu ve tarım işçiliği ile uğraştıklarını belirten Şêxo, bombardımanlar nedeniyle kimsenin işe gidemediğini ve büyük bir işsizlik sorunu yaşandığını vurguladı.
Kürt ailelerin neden Efrin'e dönmediğine ilişkin bir soruyu ise Şêxo şöyle yanıtladı:
"En büyük engel maddi imkânsızlıklar. Efrin'e dönüp yeni bir hayat kurmak en az 4 ila 5 bin dolara mâl oluyor. Ayrıca Efrin'deki evlerin çoğu yerinden edilmiş Araplar tarafından el konulmuş, yağmalanmış veya yıkılmış durumda. İnsanlar sıfırdan başlamak zorunda."
Yardımlarda ayrımcılık yapılıyor
Mültecilerin karşılaştığı bir diğer büyük kriz ise insani yardımların dağıtımındaki adaletsizlik. Mustafa Şêxo, uluslararası kuruluşların ve Lübnan hükümetinin yalnızca yerinden edilmiş Lübnanlılara 300 dolar ve gıda gibi yardımlar sağladığını; Kürt veya Arap ayrımı yapılmaksızın Suriyeli mültecilere ise hiçbir yardımın ulaşmadığını ifade etti.
Savaş nedeniyle bölgede enflasyonun fırladığını belirten Şêxo, önceden 10 dolar olan bir mutfak tüpünün fiyatının 27 dolara kadar çıktığını dile getirdi. Kürt aktivist, uluslararası kuruluşlara ve Kürdistani taraflara çağrıda bulunarak, "Lübnan'ın güneyinde mahsur kalan bu insanlara yardım eli uzatın, birçoğunun ekmek alacak parası dahi kalmadı" dedi.
Kürt aktivist Mustafa Şêxo Rûdaw TV'de Warşin Salih'in sorularını yanıtladı:
Rûdaw: İyi akşamlar. Lübnan'ın güneyinde şu an kaç Kürt ailesi yaşıyor?
Mustafa Şêxo: İyi akşamlar, tüm değerli izleyicileri selamlıyorum. 2006 savaşında burada en az 400 Kürt ailesi vardı. Tarım ve çeşitli işlerde çalışan mültecilerdi. Ancak bu son savaş başladığından beri Efrinlilerin büyük bir kısmı Beyrut, Cebel Lübnan (Lübnan Dağı), Trablus ve Bekaa gibi daha güvenli bölgelere yöneldi. Güneyde kalanlar ise mahsur kalmış durumda; ya maddi imkânsızlıktan ya da mevcut güvenlik şartlarından dolayı çıkamıyorlar. Güney Lübnan'da yaklaşık 120-130 Kürt ailesi kaldı. Bu ailelerin tamamı Sur ile Sayda ilçeleri arasında ve sınıra yakın bölgelerde bulunuyor.
Rûdaw: Peki Sayın Mustafa, Güney Lübnan'daki bu aileler ne iş yapıyor? Rojava'da şu an durum nispeten daha sakin, neden Rojava'ya dönmüyorlar?
Mustafa Şêxo: Yüzde 90'ı tarım sektöründe, seralarda, portakal, limon, muz bahçelerinde sebze yetiştiriciliğinde çalışıyor. Geri kalanlar ise sanayide, demircilik veya marangozluk gibi işlerde ter döküyor. Neden ülkelerine dönmüyorlar? Buradaki Kürtlerin yüzde 95'i Efrinli. Dönemiyorlar çünkü şartları çok zor. İlk sorun maddi. Köylerine dönmeleri büyük bir masraf. Çoğunun evi yağmalanmış durumda. Nasıl dönsünler? Şu an evlerinde Arap göçmenler oturuyor. Bu durumdan dolayı gidemiyorlar. Yine de bugüne kadar yaklaşık 100-130 civarında aile bir şekilde döndü.
Ama dediğim gibi, asıl sebep ekonomi. Biri evini yeniden kurmak istese, sadece beyaz eşya ve temel ev aletleri için en az 4-5 bin dolara ihtiyacı var. Ayrıca evlerine yerleşenler o evleri tahrip etmiş, elektrik kablolarına kadar çalmışlar. Kapı yok, pencere yok... Döndüklerinde sıfırdan başlamaları gerekecek. Bu yüzden gidemiyorlar.
Rûdaw: İsrail'in Lübnan'a yönelik saldırılarında şu ana kadar kaç Kürt yaşamını yitirdi?
Mustafa Şêxo: Bu savaşta şu ana kadar iki kişi yaşamını yitirdi. Biri İska köyünden, diğeri ise Efrin'in Hec Xelil köyündendi. Bugün ise Sur'da, Ayn Baal kasabasında saat 16:00 sularında "Yeşil Lübnan" adlı bir benzin istasyonunun yakınlarında üç kişi hayatını kaybetti, üçü de çocuktu.
Rûdaw: O üç çocuk da Kürt müydü?
Mustafa Şêxo: Mülteciydiler.
Rûdaw: Orada yaşayan Kürtler olarak bombardımanlar sırasında kendinizi nasıl koruyorsunuz? Evleriniz güvenli mi?
Mustafa Şêxo: Hiçbir ev güvenli değil. Olayın nerede patlak vereceğini bilemiyorsunuz. Biz Sayda ile Sur arasındayız. Sayda ile aramızda 6 ila 10 kilometre var. Evdeyiz ama Lübnan semalarında, özellikle güneyde uçak sesleri hiç eksik olmuyor. Beş dakika sonra ne olacağını, kaderinizin ne olacağını bilmiyorsunuz... Biz evde bekliyoruz.
Rûdaw: Yani işe gidemiyorsunuz. Peki geçiminizi nasıl sağlıyorsunuz?
Mustafa Şêxo: Hayır, gidemiyoruz. İşlerin yüzde 80-90'ı durdu. Çalışmak için çok nadir dışarı çıkılıyor. Ancak maalesef ne uluslararası bir kuruluş, ne Lübnan veya Suriye devleti ne de başka bir merci buradaki Suriyeli mültecilere –ister Kürt ister Arap olsun– destek sağlamadı. Örneğin; güneyden Beyrut'a giden Lübnanlı göçmenlerin her birine 300 dolar verdiler, ailelere gıda ve yardım kartları dağıttılar. Ancak Suriyelilere hiçbir yardım verilmiyor. Hiçbir Kürt veya uluslararası kuruluş bu insanlara destek olamadı.
Rûdaw: Yani yardımlar Lübnanlılara yapılıyor ama Kürt veya Arap fark etmeksizin Suriyelilere verilmiyor, öyle mi?
Mustafa Şêxo: Kesinlikle. Sınır köylerinden çıkıp Beyrut'a giden Lübnanlı göçmenlere her türlü hizmet sunuldu; paralar, acil yardımlar verildi. Ancak Kürt ve Arap Suriyelilere bugüne kadar kimse el uzatmadı, tek bir destek bile verilmedi. İş de yok güç de...
Rûdaw: İhtiyaçlarınız ve gıda için dışarı çıktığınızı söylediniz. Yaşadığınız bölgede gıda, su, ilaç ve temel ihtiyaçlara ulaşılabiliyor mu? Ulaşılıyorsa fiyatlar uygun mu yoksa savaş nedeniyle fahiş oranda arttı mı?
Mustafa Şêxo: Her şey bulunuyor ama fiyatlar çok yüksek. Örneğin, savaş öncesi mutfak tüpü 10 dolardı, şimdi 26-27 dolar oldu. Gıda fiyatları uçtu. Özellikle güneyde her şeye zam geldi. Suni bir kriz ve pahalılık yaratıldı. İş de olmadığı için buradaki Kürt mültecilerin çoğunun inanın ekmek alacak parası bile kalmadı.
Rûdaw: İlgili taraflardan veya Kürdistani kurumlardan talepleriniz nelerdir?
Mustafa Şêxo: Suriye hükümetinden bir beklentim yok ama uluslararası kuruluşlardan ve özellikle Kürt kurumlarından bizlere destek olmalarını bekliyorum. Buradaki Kürtlere ve Araplara yardım eli uzatılmalı, çünkü burada iş yok, gelir yok.
Rûdaw: Size esenlik ve güvenli günler diliyoruz. Güney Lübnan'dan aktivist Sayın Mustafa Şêxo yayınımıza katıldığınız için teşekkür ederiz.
Mustafa Şêxo: Ben size teşekkür ederim.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın