Dersim (Rûdaw) - Pir Sultan Abdal’ın 17’inci yüzyıldan kaldığı düşünülen Pülümür ilçesine bağlı Hacılı köyündeki evi, çeşitli yangınlar ve depremlere karşın hâlâ ayakta.
1495 veya 1499 yıllarında Banaz’da doğan Pir Sultan, ilerleyen yıllarda kendi talibi de olan Hızır Paşa tarafından önce sürgün edilir. Erdebil’e giden Pir’e, topraklarına dönmesi telkin edilir.
Pir, Dersim’e gelir. Pülümür’e bağlı Hacılı köyünde kendisine ev yapar, evlenir ve çocukları olur. Pir Sultan Abdal, özellikle Kürt Aleviler içinde önemli bir yere sahiptir.
Hacılı köyünde Pir’in evini koruyan torunlarından Mehmet Çelebi, şunları kaydetti:
“Ben Pir Sultan torunlarından Mehmet Çelebi’yim. Bana bu yörede ‘Mehmet Dede’ derler. Pir Sultan buraya 550 yıl önce gelmiş. Sivas’ta Hızır Paşa tarafından sürgün edilince İran’da Erdebil’e gidiyor. Buradaki Pir ona diyor ki, ‘Senin yerin Anadolu, yani Dersim’e git’ Pir Sultan oradan Dersim’e geliyor ve bu evi yapıyor.
Burada evleniyor ve çocukları oluyor. Seyit Ahmet isminde bir çocuğu oluyor. Pir Sultan daha sonra diğer çocuklarını görmek için bu kez Sivas’a gidiyor. Bu yapı 550 seneye yakın bir yapıdır. Yavuz Sultan Selim zamanında yapılıyor bu ev. Uzun ömürlü olduğu için bu ev ardıç ağacından yapılıyor.”
Munzur Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Candan Badem, Pir Sultan’ın eviyle ilgili şöyle konuştu:
“Buranın yaşına dair kesin bir şey söyleyemiyoruz ama 17’inci yüzyıldan kalmış olması büyük bir ihtimal. Karbon testi ile yaşı henüz belirlenmedi. Sanat tarihçileri ve burayla ilgili çalışma yürüten bazı akademisyenler, 17’inci yüzyıldan kalmış olduğunu düşünüyor. Kültürel ve sanat tarihi açısından bu yapı korunması gereken bir kültür unsuru.”
Pir Sultan’ın Kürt Alevileri için önemine değinen Rıza Katurman ise, “Pir Sultan Abdal ismi ağırdır. Kürt Aleviler için önemli bir yere sahiptir ve sevilir” dedi.
Pir Sultan Abdal kimdir?
Pir Sultan Abdal; 16. Yüzyılda yaşamış, ünlü halk şairi ve ozanıdır. Yazılı kaynaklarda yaşamı hakkında pek fazla bilgi bulunmayan Pir Sultan Abdal, Alevi kökenlidir.
Hayatına yönelik edinilen bilgiler, genellikle, şiirlerinden, kuşaktan kuşağa anlatılan hikayelerden ve söylentilerden elde edilmiştir. Pir Sultan Abdal, Aleviler toplumlarca “Yedi Ulular” olarak anılan ozanlardan biridir.
