Kürdistan Parlamento Seçimleri’nin gerçekleştirilmesine 1 hafta kaldı.Seçimlerin yapılması ve yeni bir hükümetin kurulacak olması Kürdistan Bölgesi’ne yeni bir enerji getirecek. Irak ve bölgenin hassas durumundan dolayı yeni Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin önünde ekonominin geliştirilmesi için büyük badireler var. Özellikle Kürdistan ekonomisinin motoru olan enerji sektöründe.
2005 yılında kurulan birlik hükümetinden önce, Kürdistan Bölgesi’nde enerji sektörü adında bir şey yoktu. Ancak enerji alanındaki geçmişleri 100 yıl öncesine dayanan petrol sahibi ülkelere göre Kürdistan Bölgesi’nde petrol ve gaz sektöründe büyük gelişmeler oldu.
Kürdistan Bölgesi’nin petrol ve gaz yasası 2007 yılında onaylandı. Yasanın onaylanmasının ardından dünya petrol pazarındaki koşulların da uygun olmasıyla birlikte petrol sektöründe büyük bir üretim gerçekleşti. Kürdistan Bölgesi, 2014 yılındaki IŞİD saldırıları, Bağdat’ın Erbil’ e yönelik ekonomik ambargosu ve petrol fiyatlarının düşmesinden dolayı günlük bir milyon varil petrol üretim hedefini yakalayamadı. Ancak önemli olan Kürdistan Bölgesi’nde bu derece önemli olan enerji sektörünün geliştirilmesi için temelinin atılmış olmasıdır. Uzun vadeli bir plan ile Kürdistan Bölgesi’nde büyük bir ekonomik dönüşüm sağlanabilir. Halkın refah düzeyini garanti altına alan zengin bir sanayi bölgesi olabilir. Bu dönemde hedeflerin gerçekleşmesi için yeni Kürdistan Bölgesi Hükümeti’nin enerji alanında yapacakları önemli.
Kürdistan Bölgesi’ndeki petrol sektörünün zayıflamasının nedenlerinden bir tanesi gelirlerinin yüzde 90’ının bu sektörden olmasına karşın iş gücünün sadece yüzde 1’inin direkt olarak petrol ve gaz sektöründe çalışıyor olmasıdır. Petrol sektörü Kürdistan halkı için iş alternatifi olmamış. Bunun için yeni hükümet uzun vadeli bir plan ile petrol ve gaz sektöründeki bu yüzde 1’lik oranı arttırmak için çalışmalı.
Bu oranı arttıracak olan dönüm noktalarından bir tanesi Kürdistan petrol ve gaz sektörüne yoğunlaşmaktır. Petrol endüstrisi sektörü ile rafineri ve petrokimya sanayiinde kullanılan ham petrol ve doğal gaz temel maddeleri geliştirilmeli. Kürdistan Bölgesi’nde iç piyasadaki ihtiyacın bir kısmını karşılayan üç büyük rafineri kurulmuş ancak mevcut rafinerilerin geliştirilmesi ve yeni kurulacak rafinerilerle petrolün kalitesi ve üretiminin arttırılması gereklidir. Kürdistan Bölgesi iç piyasadaki yakıt ihtiyacını karşılar ve daha fazlasını üretebilirse özellikle yakıt sektörü ve bölgedeki petrol pazarlaması konusundaki mevcut sorunlarla karşılaşmaz. Kürdistan Bölgesi özel sektör yoluyla rafinerileri geliştirirse bölgedeki ve diğer uzak ülkelerin yakıt ihracatında başat aktör olabilir.
Geçen yıllarda yüzlerce büyük ve küçük sanayi işletmesi kuruldu. Bu işletmelerin çoğu üretim sürecinde temel hammadde olarak petrokimyasal ürünler kullanıyor. Şu anda bu maddelerin çoğu dışardan ithal ediliyor. Örnek olarak plastik sanayisinde plastik bidon ve kap yapımında kullanılan granol gibi ‘polimer’ hammaddesi ya da sanayide kullanılan bir çok kimyasal madde. Petrokimya sanayisinden kullanılan bu maddeler Kürdistan Bölgesi’nde bulunmuyor. Petrokimya sanayisinin geliştirilmesi Kürdistan Bölgesi’nde sanayi sektörü için büyük bir kapı açabilir. Petrokimya sanayisinin geliştirilmesinde ham petrolün yanı sıra doğal gaz da önemli bir etken olabilir. Doğalgaz sanayi sektöründe sadece temel hammadde olarak kullanılmıyor, belki petrokimyasal fabrikaların çalıştırılması için büyük bir kaynak olabilir.
Kimyasal gübre de Kürdistan Bölgesi’nin tarım sektöründe kullanılabilecek başka bir üründür. Bu ürünlerin tamamı ithal ediliyor. Petrokimyasal fabrikaların kurulması ve kimyasal gübrenin üretilmesi tarım sektörünü geliştirmenin yanısıra belki Kürdistan Bölgesi’nin ulusal güvenliğinin sağlanması için de önemli bir faktör olabilir.
Yeni rafineriler ve petrokimyasal fabrikaların kurulması kesinlikle milyarlarca dolar yatırım gerektiriyor. Bundan dolayı özel sektörün bu yatırımları yapması lazım. Ancak Kürdistan Bölgesi Hükümeti bu projelerin uygulanması için özel sektöre gereken desteği sağlayabilir. Örnek olarak bazı ürünlerin alımını kolaylaştırabilir. Ayrıca ithal edilecek ürünlerden düşük vergi alabilir.
Petrol endüstrisi sektörünün geliştirilmesi için yeni Kürdistan Hükümeti’nin petrol ve gaz sektöründeki altyapı çalışmalarını ihmal etmemesi gerekir. Yeni hükümet petrol üretimini arttırmaları için uluslararası firmaların Kürdistan Bölgesi’ne yatırım yapmalarını sağlamalı. Bu Kürdistan Bölgesi’ndeki petrol üretiminin artmasına vesile olur. Ancak petrol ve gaz sektörünün geliştirilmesinde petrol yasasında Kürdistan Ulusal Petrol Şirketi (KNOC) olarak adlandırılan ve hala kurulmayan ulusal petrol şirketinin eksikliği görülüyor. KNOC petrol üretim tesislerinin çoğunda yüzde 20 paya sahip. Bu şirketin kurulması Kürdistan Bölgesi’nin petrol sektörünün büyük bir tecrübeye sahip olmasını sağlayabilir. KNOC Kürdistan Bölgesi’ndeki petrol üretimi ve geliştirilmesinde ilk sorumlu olabilir.
Her nekadar petrol endüstrisi sektörü yasalara göre KNOC’un kontrolünde olması gerekiyorsa da ancak bu şirket daha kurulmadı. Kürdistan Bölgesi’nde kurulacak yeni hükümetin bu şirketin kurulmasına öncelik vermesi gerekiyor. Şirket Kürdistan petolünün satışından sorumlu olacaktır.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın