کوردیKURDÎENGLISHTÜRKÇEعربي
Rudaw Logo
راستەوخۆ
کوردستانهەواڵە ناوخۆییەکاندیاسپۆرا
رۆژهەڵاتی نێوەڕاست
جیهانئابووریهەڤپەیڤینتەندروستیپۆدکاستبیروڕاکولتووروەرزشمەڵتیمیدیابەرنامەکاندۆکیۆمێنتاری
راستەوخۆ
Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزی•مەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزیمەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

Article hero image
تەندروستی

توێژینەوەیەک ئاشکرای دەکات، بێ کواڵیتیی سپێرمی پیاو دەشێت ببێتە هۆی لەبارچوونی منداڵ

نمە سەرهەنگ

نمە سەرهەنگ

29-08-2026
گوێبگرە
0:00
0:00
قەبارەی دەق
نمە سەرهەنگ
نمە سەرهەنگ29-08-2026

بابەتی پەیوەندیدار

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە
تەندروستی18-11-2026

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە
تەندروستی18-11-2026

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو
تەندروستی18-11-2026

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو

رووداو - تەندروستی

کاتێک دووگیانییەک زوو و بەبێ هۆکارێکی دیاریکراو کۆتایی دێت، زۆربەی کات گەڕان بەدوای هۆکارەکاندا لە دایکەوە دەستپێدەکات، بەڵام توێژینەوەیەکی ئەمریکی ئاشکرای دەکات، رەنگە سپێرمی باوک رۆڵێکی گرنگی هەبێت لەم بابەتەدا.

لە توێژینەوەیەکدا لە زانکۆی ئەی ئەند ئێمی تێکساس لە ئەمریکا، دەرکەوتووە زوو لەبارچوونی کۆرپەلە رەنگە پەیوەندی بە سپێرمی باوکەوە هەبێت و ئەو هۆکارانەش هەمیشە هۆکاری بۆماوەیی نین.

پرۆفیسۆر د. لەیسی لوێنس، پرۆفیسۆری یاریدەدەر و سەرپەرشتیاری توێژینەوەکە دەڵێت: هۆکارەکان دەکرێت پەیوەندیان بە ئیپیجێنێتیکـەوە هەبێت، واتە ئەو گۆڕانکارییانەی کە کار لە شێوازی کارکردنی بۆماوەیی نێو سپێرم دەکەن بەبێ گۆڕینی پێکهاتەی DNAـەکە، هەروەها هەمیشە لەبارچوونی کۆرپەلە بە تەنیا پەیوەندیی بە تەندروستیی دایکەکەوە نییە.

پرۆفیسۆر د. لەیسی لوێنس گوتیشی "توێژینەوەکەمان هەوڵدەدات تێبگات چۆن ئیپیجێنێتیکی باوک، کە لە رێگەی سپێرمەوە دەگوازرێتەوە، کاریگەری لەسەر پیتاندن، دووگیانی و تەندروستیی درێژخایەن دادەنێت، یەکێک لەو بەشانەی جەختی لەسەر دەکرێتەوە، بریتییە لە هیستۆنەکان، کە ئەو پڕۆتینانەن کە DNA وەک دەزوو بە دەوریاندا پێچراوەتەوە. توێژینەوەکانی پێشوو دەریانخستووە ئەو پیاوانەی هیستۆنی سپێرمیان نائاساییە، ئەگەری ئەوە زیاترە هاوژینەکانیان تووشی لەبارچوون ببن''.

هۆکارە ئیپیجێنێتیکییەکان ئەو گۆڕانکارییە دەرەکییانەن کە کار لە شێوازی کارکردنی جینەکان دەکەن، ئەمانە هەندێک لەو هۆکارانانە؛

- تەمەن: لەگەڵ چوونە تەمەنەوە، گۆڕانکاریی ئیپیجێنێتیک لە خانەکاندا روودەدات، کە دەتوانێت کار بکاتە سەر تەندروستی.

- شێوازی ژیان: هۆکارەکانی وەکو جگەرە، ڤەیپ، نێرگەلە، خواردنەوەی کحول، کەمخەوی و گوشاری دەروونیی بەردەوام، دەتوانن ببنە هۆی گۆڕانکاریی ئیپیجێنێتیکی ناتەندروست.

-خۆراک: جۆری ئەو خۆراکەی دەیخۆیت کاریگەریی راستەوخۆی لەسەر ئیپیجێنێتیک هەیە. بۆ نموونە، خۆراکی دەوڵەمەند بە ڤیتامین و کانزاکان کاریگەریی ئەرێنییان دەبێت.

-ژینگە: بەرکەوتن بە ماددە کیمیاییەکان، پیسبوونی هەوا و ژاوەژاوی بەردەوام دەتوانن گۆڕانکاری لە کارکردنی جینەکاندا دروستبکەن.

بابەتی پەیوەندیدار

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە
تەندروستی18-11-2026

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە
تەندروستی18-11-2026

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو
تەندروستی18-11-2026

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو

پێشنیازەکان

ئەمەنەش ببینە