کوردیKURDÎENGLISHTÜRKÇEعربي
Rudaw Logo
راستەوخۆ
کوردستانهەواڵە ناوخۆییەکاندیاسپۆرا
رۆژهەڵاتی نێوەڕاست
جیهانئابووریهەڤپەیڤینتەندروستیپۆدکاستبیروڕاکولتووروەرزشمەڵتیمیدیابەرنامەکاندۆکیۆمێنتاری
راستەوخۆ
Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزی•مەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزیمەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

Article hero image
تەندروستی

WHO: نزیکەی 70٪ـی هۆکارەکانی مردن لە جیهاندا بەهۆی نەخۆشییە درێژخایەنەکانەوەن

شکار رێبوار

شکار رێبوار

08-09-2026
گوێبگرە
0:00
0:00
قەبارەی دەق
شکار رێبوار
شکار رێبوار08-09-2026

بابەتی پەیوەندیدار

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە
تەندروستی18-11-2026

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە
تەندروستی18-11-2026

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو
تەندروستی18-11-2026

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو

رووداو - تەندروستی

رێکخراوی تەندروستیی جیهانی رایدەگەیێنێت، نزیکەی 70٪ـی هۆکارەکانی مردن لە جیهاندا بەهۆی نەخۆشییە درێژخایەنەکانەوەن و داوای رێوشوێنی تووند دەکات بۆ ئەوەی وڵاتان دژی ئەو نەخۆشییانە بیگرنەبەر.

رێکخراوی تەندروستیی جیهانی WHO لە نوێترین راپۆرتی ئەم ساڵیدا بۆ رۆژی جیهانیی سەلامەتیی نەخۆش ئاشکرای دەکات، 74٪ـی هۆکارەکانی مردن لە جیهاندا بەهۆی نەخۆشییە درێژخایەنەکانەوەن. رێکخراوەکە ئەوە بە ''کێشەیەکی جیهانی'' ناودەبات و جەختیش لە چارەسەرکردنی دەکاتەوە.

بەپێی WHO، نەخۆشییە درێژخایەنەکان یاخود (نەخۆشییە نەگوازراوەکان) ئەوانەن کە مرۆڤ لەڕێگەی (بۆماوەیی، جینەکانی، شێوازی ژیانی ناتەندروست و ژینگەی نالەباری دەورووبەرەوە) تووشی دەبێت واتە ناگوازرێنەوە لە کەسێکەوە بۆ کەسێکی دیکە و ئەمانەی خوارەوە باوترینیانن؛

- نەخۆشییەکانی دڵ و لوولەکانی خوێن
- شێرپەنجە
- نەخۆشیی سییەکان بەتایبەت رەبۆ
- شەکرە
- بەرزەپەستانی خوێن

باوترین هۆکارەکان بۆ تووشبوون بە نەخۆشییە درێژخایەنەکان

- خواردنی خۆراکی ناتەندروست
- زۆرخواردنی شەکر و خوێ
- کەمجووڵەیی
- جگەرە، نێرگەلە و ڤەیپکێشان
- خواردنەوەی کحول

رێکخراوەکە ئاشکرای دەکات، ئەوانەی نەخۆشییە درێژخایەنەکانیان هەیە پێویستیان بە بەردەوامیی چارەسەر و مامەڵەی دروستی پزیشکی و خووە تەندروستییەکان هەیە بۆ ئەوەی کۆنتڕۆڵی نەخۆشییەکەیان بکەن و زیانیان پێ نەگات.

بە شێوازی ژیانی تەندروست دەکرێت رێگری لە زۆرینەی نەخۆشییە درێژخایەنەکان بکرێت بەم شێوەیە؛

- بایەخدان بە خواردنی سەوزە و میوەکان.
- بایەخدان بە خواردنی خۆراکی دانەوێڵەی تەواو و بەرهەمە کەم چەورەکان.
- بڕی پێویست ئاو بخورێتەوە
- بایەخدان بە پڕۆتینەکان لە ماسی، گۆشتی سوور، گۆشتی مریشک، هێلکە، تۆوی کەتان و گەنمەشامی.
- بڕێکی دیاریکراو کالۆریی رۆژانە بخورێت.
- سنووردارکردنی شەکر، چەوری و خۆراکە خێراکان.
- کەمکردنەوە و دوورکەوتنەوە لە کحول، خواردنەوە وزەبەخشەکان و خواردنەوە گازییەکان.
- خەوی باش
- دوورکەوتنەوە لە کێشانی جگەرە و نێرگەلە
- بیرکردنەوەی ئەرێنییانە و راهێنانەکانی ئاسوودەیی دەروون

بابەتی پەیوەندیدار

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە
تەندروستی18-11-2026

د. سیروان کامل: هەموو نەخۆشییەکی دەروونی پێویستی بە دەرمان نییە

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە
تەندروستی18-11-2026

د. نزار گزالی: گرفتە دەروونییەکان زۆر بوون و کاریگەرییان لەسەر تاکەکان هەیە

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو
تەندروستی18-11-2026

حەوتەمین فێستیڤاڵی بازار لە کەلار بەڕێوەچوو و مەڵبەندی تەندروستی شەهیدان بەشداربوو

پێشنیازەکان

ئەمەنەش ببینە