سەعدی پیرە بۆ رووداو: راکێشانی عێراق بۆ ناو جەنگ نابەرپرسانەیە

رۆژی پێنجشەممە، 19-3-2026، سەعدی ئەحمەد پیرە، لە کاتی بەشداریکردنی لە بوڵتەنی هەواڵەکانی (نیوڕۆژ)ی رووداو، کە سەنگەر عەبدولڕەحمان پێشکێشی دەکات، تیشکی خستە سەر دوایین پەرەسەندنە ئەمنی و سیاسییەکانی ناوچەکە و دۆخی ناوخۆی هەرێمی کوردستان.

سەبارەت بە جەنگی نێوان ئێران و ئیسرائیل/ ئەمریکا، سەعدی پیرە ئاماژەی بەوە کرد، ئاراستەی شەڕەکە بەرەو قۆناخێکی مەترسیدار رۆیشتووە کە پێشبینی نەدەکرا. ئەو گوتی: "پێشبینیی گۆڕانکاری هەبوو، بەڵام ئاڵۆزبوون بەم شێوەیەی ئێستا و بەردەوامبوونی تاوەکو ئێرە، بەڕاستی من چاوەڕوانم نەدەکرد."

پیرە باسی لەوە کرد کە ئەم جەنگە تەنیا مەترسی نییە بۆ سەر وڵاتانی شەڕکەر، بەڵکو کاریگەریی گەورەی لەسەر هەموو وڵاتانی ناوچەکە و دراوسێیەکانی ئێران دروست کردووە. گوتیشی: "خۆشی بێت یان ناخۆشی، دەرهاوێشتەکانی ئەم جەنگە دەگاتە هەمووان."

ئەندامەکەی مەکتەبی سیاسیی یەکێتی بە تووندی دژی ئەوە وەستایەوە کە عێراق بکرێتە گۆڕەپانی یەکلاکردنەوەی ململانێکان و گوتی: "هەندێک گرووپی نابەرپرس هەوڵدەدەن عێراق رابکێشنە نێو ئەم شەڕەوە، ئەمە کارێکی زۆر خراپە و ئەم شەڕە شەڕی عێراق نییە."

سەعدی پیرە هۆشداری دا لە دووبارەبوونەوەی کارەساتەکانی رابردوو و گوتی: "عێراقییەکان لە جەنگی یەکەمی کەنداو و جەنگی دووەمدا بە گشتی زۆر زەرەرمەند بوون، وێرانکاری و ئاوارەبوونێکی زۆریان بینیوە. ئێستا کاتی ئەوە هاتووە عێراق خۆی بونیات بنێتەوە نەک جارێکی دیکە رابکێشرێتە نێو جەنگ."

سەبارەت پرسی یەکدەنگیی لایەنە کوردییەکان لە کاتەدا. ئەو گوتی: "با لای خۆمانەوە وا نەکەین، سلێمانی، دهۆک، خانەقین و هەولێر هەمووی لە بەرامبەر نەیارەکانمان یەکە. ئێمە یەک دەستوور و یەک بەشین و هیچ جیاوازییەکمان نییە." ئاشکراشی کرد کە لەسەر ئاستی باڵای حکومەت و لایەنە سیاسییەکان هاوئاهەنگیی بەردەوام هەیە. گوتی: "دڵنیام لەسەر ئاستی حکومەتی هەرێم و لەسەر ئاستی جەنابی مەسرور بارزانی، سەرۆکی حکومەت و جەنابی کاک بافڵ، سەرۆکی یەکێتی، پەیوەندی بەردەوام هەیە و لە روونکردنەوەکانیشیاندا دیارە کە هەڵوێستیان یەکە."

لەبارەی دۆخی ئابووری و کاریگەرییەکانی جەنگ لەسەر بازاڕ، سەعدی پیرە گوتی: "ئەم دۆخە کاریگەری راستەوخۆی لەسەر قوت و ژیانی خەڵک و نرخی بازار و توانای کڕینی دۆلار و دینار هەبووە."

دەنگۆیەکە هەیە ئەم مانگە حکومەتی عێراق نیو مووچە بداتە فەرمانبەران، پیرە بە نیگەرانییەوە باسی لە دەستەواژەی "نیو مووچە" کرد و گوتی: "خەڵکی هەرێمی کوردستان زۆر هەستیارن بەرامبەر وشەی نیو مووچە و پاشەکەوت. بۆیە پێویستە لە پرسی نەوتدا گەیشتن بە لێکتێگەیشتن لەگەڵ بەغدا لەسەر بنەمای بەرژەوەندی هاووڵاتییان بێت."

سەعدی ئەحمەد پیرە رەخنەی لە بەکارهێنانی هەندێک زاراوە گرت لە لایەن راگەیاندن و لایەنە عێراقییەکانەوە و گوتی: "حکومەتی بەغدا و حکومەتی هەولێر دوو زاراوەی غەریبن و لە دەستووردا نین. ئەوەی هەیە حکومەتی فیدراڵ و حکومەتی هەرێمی کوردستانە."

ئاماژەی بەوەش کرد کە ناونانی حکومەتی هەرێمی کوردستان بە "حکومەتی ئەربیل" ئامانجێکی سیاسیی لە پشتە و دەیانەوێت وا نیشان بدەن کە ئەمە تەنیا رای پارتییە، لە کاتێکدا ئەوە حکومەتی هەموو هەرێمی کوردستانە و یەکێتی و لایەنەکانی دیکەشی تێدایە.

لە کۆتایی قسەکانیدا، سەعدی پیرە هیوای خواست کە جەنگەکە کۆتایی بێت و ئاماژەی بەوە کرد کە وڵاتانی وەک ئەمریکا دەتوانن رۆڵی سەرەکی بگێڕن لە راگرتنی خوێنڕشتن. ئەو گوتی: "ئەم شەڕە بەس لایەنی خراپی هەیە، هیوادارم تێبگەن کە هەرێمی کوردستان بەشێک نییە لە هیچ بەرەیەک و تەنیا ئاشتی و سەقامگیریی دەوێت." گوتیشی "وەکو چۆن لە جەنگی 12 رۆژدا ئەمریکا بە بڕیارێک جەنگی راگرت، دەتوانێت ئێستاش جەنگەکە رابگرێت". 

سەعدی ئەحمەد پیرە پێیوایە: "ئەم جەنگە گۆڕانکاریی دروست دەکات و لە ئێستاشەوە گۆڕانکاریی گەورەی دروست کردووە لەنێوخۆی ئێران".