رووداو دیجیتاڵ
دۆناڵد ترەمپ، سەرۆکی ئەمریکا ئاماژەی بەوە کرد کە کیم جۆنگ ئوون، رێبەری کۆریای باکوور وەڵامی پەیامەکانی داوەتەوە. ئەمەش تەنیا رۆژێک دوای ئەوە دێت کە ترەمپ بڕیاریدا قەبارەی مەشقە سەربازییە هاوبەشەکانی ئەمریکا لەگەڵ کۆریای باشوور کەمبکاتەوە و ستایشی پەیوەندییە کەسییەکانی خۆیشی کرد لەگەڵ کیم جۆنگ ئوون.
ترەمپ و کیم؛ پەیوەندییەکی تایبەت
ترەمپ لە خولی یەکەمی سەرۆکایەتییەکەیدا 3 جار چاوی بە کیم جۆنگ ئوون کەوت، بەڵام لەم خولە نوێیەیدا هێشتا یەکدیان نەبینیوە.
کاتێک لە نووسینگەی سەرۆک لە کۆشکی سپی رۆژنامەڤانان لێیان پرسی: "بۆچی لەوەتەی ساڵی رابردوو گەڕاویتەتەوە سەر دەسەڵات، کیم وەڵامی داواکارییەکانتی نەداوەتەوە بۆ قسەکردن؟" ترەمپ بە بزەوە وەڵامی دایەوە: "تۆ لەکوێ دەزانیت وەڵامی نەداوەتەوە؟"
کاتێک لێیان پرسی ئایا بەڕاستی وەڵامی داوەتەوە، ترەمپ گوتی: "بەڵێ، وەڵامی داوەتەوە... گفتوگۆمان زۆر ئەرێنییە."
سەرۆکی ئەمریکا زیاتر باسی لە پەیوەندییەکانیانی کرد و گوتی: "دەیبینن کە من دۆخەکە زۆر سەلامەتتر دەکەم. کیم جۆنگ ئوون هەمیشە رێزێکی زۆری بۆم هەبووە. من لێی تێدەگەم، ئەویش لە من تێدەگات."
تووڕەیی ترەمپ لە کۆریای باشوور
لە کاتێکدا ترەمپ ستایشی کۆریای باکوور دەکات، رەخنەی زۆر تووندی لە کۆریای باشوور کە هاوپەیمانێکی سەرەکیی ئەمریکایە گرت.
شەوی یەکشەممە لە تۆڕی کۆمەڵایەتیی ترووس سۆشیاڵ، ترەمپ لەناکاو رایگەیاند کە فەرمانی بە پێنتاگۆن کردووە ئەو مەشقە سەربازییانەی ئەمریکا لەگەڵ کۆریای باشوور کەمبکاتەوە کە بە "نەگونجاو و دوژمنکارانە" ناوی بردن.
ترەمپ هۆکاری ئەم بڕیارەی بەستەوە بەوەی کە کۆریای باشوور ئامادەنەبووە یارمەتیی ئەمریکا بدات لەو شەڕەی کە بە هاوبەشی لەگەڵ ئیسرائیل دژی ئێران دەیکەن.
ترەمپ بە تووڕەیییەوە گوتی: "بوەستە بزانم! ئێمە 39 هەزار سەربازمان لەوێیە بۆ ئەوەی لەدەست کیم جۆنگ ئوونی دراوسێت بپارێزین، کەچی تۆ ئامادە نیت لە ئۆپەراسیۆنێکی سەربازیی زۆر ئاسان لە ئێران یارمەتیمان بدەیت؟ ئەمە زۆر سەیرە!"
هەروەها ترەمپ جارێکی دیکە هۆشداریی دایە کۆریای باشوور و ئەو وڵاتانەی ناتۆ کە لە شەڕی ئێراندا هاوکارییان نەکردوون و گوتی: "ئێمە ناتوانین بە جیهاندا بسوڕێینەوە و پارێزگاری لە هەموو ئەو وڵاتانە بکەین، بەتایبەتی کاتێک ئەوان ئامادە نین یارمەتیمان بدەن."
کاردانەوەکان چی بوون؟
کۆریای باشوور: سەرەڕای تووڕەییەکەی ترەمپ، بەرپرسانی کۆریای باشوور دەڵێن مەشقە سەربازییە 11 رۆژەییەکەیان بە ناوی "قەڵخانی ئازادیی ئولچی" (کە بۆ ئامادەکارییە دژی هێرشی کۆریای باکوور) وەک خۆی دەستیپێکردووە و ئامانجیان هێرشکردن نییە، بەڵکو پاراستنی ئاسایشی وڵاتەکەیانە. هەروەها هیوایان خواست پەیوەندییە باشەکەی نێوان ترەمپ و کیم، جارێکی دیکە ببێتە هۆی دەستپێکردنەوەی دانوستاندنـەکان.
دیموکراتەکانی ئەمریکا: جاک رید، سیناتۆری دیاری دیموکراتەکان بڕیارەکەی ترەمپی بە "هەڵەشە و بێمانا" ناوبرد و هۆشداری دا کە چین و رووسیا بە وردی سەیر دەکەن کە چۆن سەرۆکی ئەمریکا بە ئاسانی پشت لە هاوپەیمانەکانی دەکات.
ئەم جووڵانەی ترەمپ، ترس و دڵەڕاوکێی لە رۆژهەڵاتی ئاسیا دروستکردووە. ئەمریکا 28,500 سەربازی لە کۆریای باشوور هەیە بۆ پاراستنی، بەڵام رەخنە بەردەوامەکانی ترەمپ لە هاوپەیمانەکانی، گومانی خستووەتە سەر ئەوەی ئایا ئەمریکا بەردەوام دەبێت لە پاراستنیان.
لەلایەکی دیکەشەوە، کەمکردنەوەی ئەم مەشقە سەربازییانە لە کاتێکدایە کە ئەمریکا ناچار بووە تاکە کەشتیی فڕۆکەهەڵگری خۆی (کەشتیی جۆرج واشنتن) لە زەریای هێمنەوە بنێرێتە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست، ئەوەش بۆ شوێنگرتنەوەی کەشتیی (لینکن) کە بەهۆی مانەوەی درێژخایەنیان لە دەریا، سەربازەکانی تووشی کێشەی دەروونی و کەمیی پێداویستی بوون.
