رووداو دیجیتاڵ
سەرۆکی ئەمریکا رایگەیاند، لە جەنگی ئێراندا نزیکبووەتەوە لە دووڕیانێکی هەستیار لەبارەی ئەوەی ئایا هێرشە سەربازییە بەرفراوانەکان بۆ کۆتاییهێنان بە ململانێکان دەستپێبکاتەوە یان نا. ئاماژەی بەوەش کرد، لەبەردەم بڕیارێکی گەورەدایە لەسەر لەنێوبردنی دەسەڵاتی تاران.
رۆژی پێنجشەممە، 17ـی ئەیلوولی 2026، دۆناڵد ترەمپ لە چاوپێکەوتنێکیدا لەگەڵ ماڵپەڕی ئەکسیۆسی ئەمریکی گوتی: "لەبەردەم بڕیارێکی گەورەدام؛ ئایا دەمەوێت بچمە پێشەوە و لەناویان ببەم، یان نا؟ ئەوە بڕیارێکی گەورەیە و هەموو شتێکیش لە من چاوەڕوان دەکرێت."
ئەم لێدوانانەی ترەمپ پێش کۆبوونەوەی رۆژی سێشەممەی دێت لەگەڵ سەرۆک و سەرکردەکانی شەش وڵاتی کەنداو لە پەراوێزی کۆبوونەوەی نەتەوە یەکگرتووەکان لە نیویۆرک.
بەپێی راپۆرتێکی ماڵپەڕی ئەکسیۆسی ئەمریکی کە لە زاری سێ سەرچاوەی ئاگادارەوە بڵاوکراوەتەوە، بڕیارە رۆژی سێشەممەی داهاتوو ترەمپ لەگەڵ سەرکردەکانی ئەنجوومەنی هاریکاریی کەنداو کۆببێتەوە. کۆشکی سپی ئامادە نەبوو لێدوان لەسەر دیدارەکە بدات، بەڵام وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا بانگهێشتنامەی فەرمیی بۆ بەرپرسانی سعودیە، ئیمارات، قەتەر، بەحرێن، کوێت و عوممان ناردووە.
گوێگرتن لە هاوپەیمانەکانی کەنداو
ترەمپ روونیکردەوە، دەیەوێت لە کۆبوونەوەکەی نەتەوە یەکگرتووەکاندا، راستەوخۆ گوێی لە هەڵوێستی سەرکردەکانی کەنداو بێت لەبارەی هەنگاوەکانی داهاتووی جەنگ.
سەرۆکی ئەمریکا باسی لەوە کرد: "دەمەوێت بزانم هەڵوێستی ئەوان چییە و دۆخیان چۆنە، چونکە ئێمە بەتەواوی پارێزگاریمان لێکردوون." بەرپرسانی واشنتن دەڵێن، ئەگەر ترەمپ بیەوێت ئۆپەراسیۆنە سەربازییە گەورەکان دەستپێبکاتەوە، پێویستی بە پاڵپشتی و رەزامەندیی هاوپەیمانە ناوچەییەکانی دەبێت.
تەنگەی هورمز و گەمارۆی نەوت
ترەمپ لە 1 و 2ـی ئابی 2026 (کۆتایی هەفتەی یەکەمی مانگی ئاب) راگرتنی هێرشە گەورەکانی راگەیاند. ئەم بڕیارە دوای پەیوەندیی تەلەفۆنی لەگەڵ محەممەد بن سەلمان، شازادەی جێنشینی سعودیە و داواکاریی قەتەر و ئیمارات هات کە نیگەرانی خۆیان دەربڕیبوو لەوەی ئێران بە هێرشکردنە سەر کێڵگەکانی نەوت و گازی ئەوان وەڵامی هێرشەکان دەداتەوە.
لەو کاتەوە واشنتن سەرنجی خستووەتە سەر سەپاندنی سزای ئابووری کە سکۆت بێسێنت، وەزیری گەنجینەی ئەمریکا، لە 24ـی ئابی 2026 بەفەرمی دەستپێکردنی ئۆپەراسیۆنی "گۆشەگیرکردنی ئابووری" و سەپاندنی سزای نوێی بەرفراوانی بۆ سەر ئێران راگەیاند.
ترەمپ باسی لەوە کردووە گەمارۆی دەریایی رێگری لە هەناردەی نەوتی تاران کردووە و گوتی: "لەو کاتەوەی دەستمان پێکردووە هیچ کەشتییەک نەچووەتە ناو ئێران." هەروەها ئاماژەی بەوە کرد ئێران لە پەیوەندیی راستەوخۆدایە لەگەڵ ئەمریکا و هێشتا دەیەوێت بگاتە رێککەوتن.
ئامادەباشیی سەربازی و دیداری نەتەنیاهوو
پیت هێگسەس، وەزیری بەرگریی ئەمریکا فەرمانی بە سوپا کردووە ئاستی هێزەکانیان لە رۆژهەڵاتی نێوەڕاست تاوەکو کۆتایی ئەمساڵ وەک خۆی بمێنێتەوە تاوەکو ئامادە بن بۆ ئەگەری گەڕانەوە بۆ شەڕی سەرتاسەری.
بەرپرسانی ئەمریکا دەڵێن سوپا ناتوانێت بۆ ماوەیەکی نادیار لەم دۆخی چاوەڕوانییەدا بمێنێتەوە و دەبێت بەمزووانە بڕیار لەسەر چارەنووسی جەنگەکە بدرێت. هەروەها ئاماژە بەوەش دەکەن کە "ئەگەری دەستپێکردنەوەی هێرشەکان کراوەیە ئەگەر تاوەکو ئەو کاتە رێککەوتن نەکرێت."
کۆشکی سپی کار لەسەر پلانێکی دوای جەنگ دەکات کە تێیدا ململانێکان لەژێر کاریگەریی هەڵبژاردنی 27ـی تشرینی یەکەمی ئیسرائیل و هەڵبژاردنی نیوەی کۆنگرێسی ئەمریکادان؛ لە وەڵامی پرسیارێکیشدا کە ئایا لە نیویۆرک چاوی بە بنیامین نەتەنیاهوو، سەرۆکوەزیرانی ئیسرائیل دەکەوێت، ترەمپ گوتی: "لەوانەیە بیبینم."
