رێکخراوی تەندروستیی جیهانی: زۆرترین رێژەی قەڵەو لە وڵاتە دەوڵەمەندەکانن

رێکخراوی تەندروستیی جیهانی WHO رایدەگەیێنێت، ئەمریکا، چین، نیوزلاند و مەکسیک زۆرترین رێژەی قەڵەوییان تێدا تۆمار کراوە و لە پێشەنگی وڵاتان دێن. ئەو رێکخراوە ئەوەش باس دەکات کە بەراورد بە ساڵی 1975 رێژەی قەڵەوی سێ هێندە زیادی کردووە و ئێستا نزیکەی ملیارێک کەس بە دەست قەڵەوی و لێکەوتەکانییەوە دەناڵێنن.

ناوەندی کۆنتڕۆڵ و پێشگیریکردن لە نەخۆشییەکان CDC لە ئەمریکا دەریدەخات، ئێستا 41.6٪ـی کەسانی پێگەیشتوو قەڵەون، هۆکارەکانیش دەکرێت (کەمجووڵەیی، زیادبوونی خۆراکە ئامادەکراو و خێراکان، کەمیی چالاکیی جەستەیی، کەمخەوی و خۆخەریککردن بە دیار ئامێرە ئەلیکترۆنییەکانەوە) بن.

1- ئەمریکا 34٪ـی گەنجان قەڵەون

2- چین 28٪ـی گەنجان قەڵەون

3- هیندستان 25٪ـی گەنجان قەڵەون

4- بەرازیل 22ـی گەنجان قەڵەون

5- مەکسیک 20٪ـی گەنجان قەڵەون

6- رووسیا 19٪ـی گەنجان قەڵەون

7- میسر 17٪ـی گەنجان قەڵەون

8- تورکیا 16٪ـی گەنجان قەڵەون

9- نەیجیریا 14٪ـی گەنجان قەڵەون

10- ئێران 12٪ـی گەنجان قەڵەون

* شەکرە

* بەرزەپەستانی خوێن

* بەرزیی کۆلیستڕۆڵ

* جەڵتەی دڵ 

* گیرانی لوولەکانی خوێن

* جەڵتەی مێشک

* بەشەمێبوونی جگەر

* پووکانەوەی ئێسکەکان

* لاوازیی سێکسی

- ژمارەی کەسانی قەڵەو زیاد ببێت و بگاتە نزیکەی دوو ملیار کەس.

- ساڵانە ساڵانە 4.32 تریلیۆن دۆلار بۆ لێکەوتەکانی قەڵەوی و ئەو کێشانەی پەیوەست پێوەی خەرج دەکرێت.

- نزیکەی 100٪ قەڵەوی لەنێو منداڵان زیاد دەکات.

- لە چوار کەس، یەکێک قەڵەو دەبێت.