فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا (سێنتکۆم) دەڵێت، درۆنێکی "ئێرانی"یان خستووەتە خوارەوە کە بەرەو هەولێر دەهات و مەترسیی بۆ سەر هێزەکانیان لە ناوچەکە دروستکردبوو. 

 

وێڕای سەرکۆنەکردنی هێرشەکانی ئێران، رۆژی چوارشەممە، فەرماندەیی ناوەندیی هێزەکانی ئەمریکا لە راگەیێندراوێکدا، گوتی: "نزیکەی کاژێر 2:10 خوولەکی دوای نیوەڕۆ بە کاتی نێوخۆ، [واتە هەولێر]، هێزەکانی ئەمریکا درۆنێکی ئێرانییان لە جۆری موهاجیر 6 خستە خوارەوە کە بە ئاراستەی هەولێر دەفڕی و وەکو هەڕەشە بۆ سەر هێزەکانمان لە ناوچەکە بەدەردەکەوت."

 

سێنتکۆم باس لەوە دەکات کە لە هێرشە درۆنی و مووشەکییەکانی ئێراندا بۆ سەر هەرێمی کوردستان هیچ زیانێکی گیانی یان ماددی بە هێزەکانیان نەگەیشتووە، کە لە هەولێر لە چوارچێوەی هاوپەیمانیی نێودەوڵەتیی دژی داعش، مەشق و راهێنان بە هێزەکانی پێشمەرگە دەکەن. 

 

لە هێرشەکانی ئێراندا بۆ سەر کۆیە، زڕگوێز و شێراوە، لانیکەم 15 کەس کوژران و سەرووی 45ی دیکەش برینداربوون. 

 

بەرپرسێکی حیزبی دیموکراتی کوردستانی ئێران (حدکا) بۆ رووداوی پشتڕاستکردەوە کە یەکێک لەو پێشمەرگانەیان کە لە کۆیە کوژراوە، هەڵگری وەڵاتینامەی ئەمریکی بووە بە ناوی مەحموودزادە ناسراو بە چیچۆ. 

 

رۆژ زاڵە، بەرپرسی نووسینگەی رووداو لە واشنتن، لە کۆنگرەی رۆژنامەڤانیی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا، رۆژی چوارشەممە لەو بارەیەوە داوای روونکردنەوەی زیاتری لە نێد پرایس گوتەبێژی وەزارەتەکە کرد. نێد پرایس لە وەڵامدا گوتی، لە دوای هێرشەکانی ئێران، ئەوان پشکنین و لێکۆڵینەوەیان بۆ دۆخی ناوچەکە کردووە، بەڵام رەتیکردەوە هیچ "بەرپرسێکی ئەمریکی" زیانی پێگەییشتبێت، هەروەها لە وەڵامی رۆژنامەڤانێکی دیکەدا، گوتی ئاگادار نییە کوژرانی هیچ هاووڵاتیێکی ئەمریکی پشتڕاستکرابێتەوە. 

 

لە راگەیێندراوەکەی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکادا هاتووە: "بۆ پاڵپشتیکردنی هێزە هاوبەشەکانمان لە عێراق، هێزەکانی فەرماندەیی ناوەندیی ئەمریکا هەڵسەنگاندن بۆ دۆخەکە دەکەن."

 

سێنتکۆم سەرکۆنەی هێرشە "بێپاساوەکانی" سوپای پاسدارانی ئێران بۆ سەر هەولێر دەکات و دەڵێت: "ئەم جۆرە هێرشە هەڕەمەکییانە، هەڕەشە لە ژیانی خەڵکی سڤیلی بێگوناهـ دەکەن و سەقامگیریی ناوچەکە کە خەباتێکی سەختی لە پێناودا کراوە، دەخەنە مەترسییەوە."

 

 

ئاژانسی پەنابەرانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان UNHCR بە "تووندی" سەرکۆنەی هێرشەکانی ئێران دەکات و دەڵێت لە شاری کۆیە هێرشەکان "کاریگەرییان لەسەر کەمپەکانی پەنابەران" هەبووە. 

 

ئەوە لە کاتێکدایە کە دوو کەمپی کوردی رۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆیە هەن و کەوتوونەتە بەر مەترسیی هێرشی ئێران. 

 

ئاژانسی پەنابەرانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان باس لەوە دەکات، بەگوێرەی راپۆرتەکان، هێرشەکان بوونەتە هۆی کوژران و برینداربوونی خەڵکی سڤیل، کە بەشێکیان ژن و منداڵی پەنابەرانی رۆژهەڵاتی کوردستانن. 

 

ئاژانسی پەنابەرانی سەر بە نەتەوە یەکگرتووەکان دەشڵێت: "هاوخەمیی قووڵی خۆمان ئاراستەی ئەو کەسانە دەکەین کە کەوتوونەتە ژێر کاریگەری"ی هێرشەکانەوە. 

 

ئاژانسەکە بە پشتبەستن بە راپۆرتە میداییەکان، باس لەوە دەکات هێرشەکان کاریگەرییان لەسەر ئەو قوتابخانە سەرەتاییانە هەبووە کە قوتابیی پەنابەری تێدا بووە. دەشڵێت: "کۆمیسیاری باڵای نەتەوە یەکگرتووەکان بۆ کاروباری پەنابەران لە نزیکەوە لەگەڵ لایەنە پەیوەندیدارەکان لە پەیوەندیدایە سەبارەت بە پێداویستییەکانی ئەو خەڵکەی کە زۆرترینیان کاریگەرییان بەرکەوتووە."

 

هێرشەکەی سوپای پاسداران جگە لە ئاوارەبوونی دانیشتووانی کەمپەکان لە کۆیەی هەولێر و زرگوێزی سلێمانی، بووە هۆی گیانلەدەستدانی 15 پێشمەرگە و هاووڵاتی سڤیل و بریندار بوونی 46 کەس.

 

وەزارەتى دەرەوەى میسر سەرکۆنەى بۆردوومانکردنى هەرێمى کوردستان دەکات و بە "دەستدرێژییەکى ناڕەوا"ی سەروەرى و ئاسایشى عێراق ناوی بردووە.

 

رۆژی 29ى ئەیلوولى 2022، وەزارەتى دەرەوەى میسر لە راگەیێندراوێکدا سەرکۆنەى بۆردوومانکردنى هەرێمى کوردستانى کرد و راگەیاند: ئەو بۆردوومانە کە قوربانى لەنێو هاووڵاتییانى بێتاوان لێکەوتووەتەوە، "دەستدرێژییەکى ناڕەوایە" دژ بە سەروەرى و ئاسایشى عێراق. میسر سەرەخۆشی ئاڕاستەى حکومەت و گەلى عێراق کردووە لەبارەى قوربانییانى ئەو "دەستدرێژییە".

 

لە بەشێکى دیکەى راگەیێندراوەکەدا هاتووە : "میسر چاودێریى ئەو گرژییانە دەکات کە لە ماوەى چەند رۆژى رابردوودا لە ناوچەکەدا روویاندا و هۆشدارى دەدات لە دەرهاویشتەکانى و کاریگەرى لەسەر سەقامگیریى ناوچەکە و پارێزراوى گەلەکانیان."  

 

ئەمڕۆ چوارشەممە، 28ـی ئەیلوولی 2022، سوپای پاسدارانی ئێران چەند جارێک لە رێگەی مووشەک و درۆنەوە هێرشیکردە سەر بنکە و بارەگاکانی لایەنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆیە، زڕگوێز و شێراوەى سنوورى هەرێمى کوردستان و بەهۆیەوە 15 کەس گیانیان لەدەستداوە و 46ی کەسی دیکەش بریندار بوون.

 

 

ئەڵمانیا ناڕەزایی خۆی بەرامبەر بە هێرشەکانی ئێران بۆ سەر هەرێمی کوردستان دەردەبڕێت و دەڵێت ئەو هێرشانە "قبووڵناکرێن"، داواش لە تاران دەکات، هەوڵنەدات بەهۆی خۆپێشاندانەکانی نێوخۆی ئێرانەوە بیانوو بە وڵاتانی دراوسێ بگرێت. 

 

گوتەبێژێکی وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا رایدەگەیێنێت: "حکومەتی ئەڵمانیا سەرکۆنەی هێرشەکانی ئێران بۆ سەر باکووری عێراق دەکات،" ئەوەش وەکو ئاماژەیەک بۆ ئەو هێرشە درۆنی و مووشەکیانەی سوپای پاسدارانی ئێران کە رۆژی چوارشەممە لە کۆیە، زڕگوێز و شێراوە بوونە هۆی کوژرانی لانیکەم 11 کەس و برینداربوونی 47ی دیکە. 

 

گوتەبێژەکەی وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا دەشڵێت: "هێرشە درۆنی و موشەکییەکانی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانی عێراق، سلێمانی و هەولێر، ماوەی چەندین رۆژە بەردەوامن." جەختیش دەکاتەوە کە "زیادکردنی گرژییەکان لە لایەن ئێرانەوە [...] مایەی قبووڵکردن نین."

 

گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا هاوخەمیی وڵاتەکەی بۆ کەسوکاری کوژراوان و برینداران دەردەبڕێت و دەڵێت: "ئێمە لەگەڵ پرسەدار و کەسوکاری قوربانییانی هێرشەکان پرسە دەگێڕین و هیوای چاکبوونەوەیەکی خێراش بۆ قوربانییان دەخوازین."

 

هەروەها لە راگەیێندراوەکەدا ئاماژە بەوەش دەدات، "ئێمە بە نیگەرانیێکی گەورەوە دەڕوانینە هێرشەکانی ئێران بۆ سەر هەرێمی کوردستانی عێراق کە هاوکاتن لەگەڵ خۆپێشاندانی نێوخۆیی سیاسی لە ئێران. ئێمە بەڕوونی هەوڵەکانی بەستنەوەی هۆکارەکانی خۆپێشاندانەکانی نێو ئێران بە وڵاتانی دراوسێوە رەتدەکەینەوە."

 

لە راگەیێندراوەکەدا هاوکات هاتووە، ئەڵمانیا داوا لە ئێران دەکات "رێز لە سەروەریی یەکپارچەیی خاکی عێراق بگرێت و دەستبەجێ هێرشەکانی رابگرێت."

 

گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەڵمانیا باس لەوەش دەکات: "وەکو هاوبەشێکی نزیکی عێراق و هەرێمی کوردستانی عێراق، ئێمە بەردەوامدەبین لە کارکردن بۆ بەهێزکردنی سەروەریی عێراق و پارێزگاریکردن لە یەکگرتوویی و سەقامگیرییەکەی لە شەڕی دژی داعشدا. نابێت پێشکەوتنە هاوبەشەکەی ساڵانی ئەمدواییە ببێتە قوربانیی هەڵچوونی ئەو گرژییانەی کە ئێستا لە لایەن ئێرانەوە دروستکراون."

 

بافڵ جەلال تاڵەبانی لەبارەی هێرشەکانی ئەمڕۆی ئێران بۆ سەر بنکە و بارەگاکانی حیزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان رایگەیاند، "ئەمە پێشهاتێكی ترسناك و مەترسیدارە كە قووڵایی هەرێمی كوردستانی گرتووەتەوە و داوای دەستبەجێ راگرتنی دەكەین". 

 

رۆژی چوارشەممە 28-09-2022 بافڵ جەلال تاڵەبانی، سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لە راگەیێندراوێکدا ئاماژەی بەوە دا، "‏‎هیچ پاساوێك بۆ ئەم سنووربەزاندنە نییە.. داواكارین خاكی هەرێمی كوردستان بۆ یەكلاییكردنەوەی كێشە سیاسی و سەربازییەكان بەكارنەهێنرێت و هاووڵاتییان نەكرێنە قوربانیی ململانێكان."

 

ئەمڕۆ سوپای پاسدارانی ئێران چەند جارێک لە رێگەی مووشەک و درۆنەوە هێرشیکردە سەر بنکە و بارەگاکانی لایەنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆیە، زڕگوێز و شێراوە. هەروەها ماوەی چەند رۆ‌ژێکیشە بنکە و بارەگاکانی ئەو حیزبانە لە ناوچە سنوورییەکان بۆردوومان دەکات.

 

بافڵ جەلال تاڵەبانی دەشڵێت، "دەمەوێت هەموو لایەك دڵنیابكەمەوە بەئامانجگرتنی هاووڵاتییانی هەرێمی كوردستان و تێكدانی سەقامگیریی خاكەكەمان هەرگیز لەیادناكەین و خوێنی خەڵكەكەمان لەبیرناچێتەوە."

 

سەرۆکی یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان ئاماژە بەوەش دەدات، "‏‎داوا لە حكومەتی عێراق دەكەین ئەرك و بەرپرسیارێتیی خۆی لە پاراستنی خاكی عێراق و هەرێم [هەرێمی کوردستان] جێبەجێ بكات. سەروەریی وڵات بپارێزێت و رێگری لە پێشێلكاری و چەندبارەبوونەوەی هێرشەكان بكات."

 

 

گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا لە راگەیێندراوێکدا "بەتووندی سەرکۆنەی هێرشی مووشەکی بالیستی و درۆنی"ـی ئێران بۆ سەر هەرێمی کوردستانی عێراق دەکات و بە "پێشێلکاریێکی بێ پاساوی سەروەری و یەکپارچەیی خاکی عێراق" ناوی دەبات. 

 

ئەوە لە کاتێکدایە کە لە ئەنجامی هێرشەکانی ئێران بۆسەر بارەگای پارتەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆیە، زڕگوێز و شێراوە لانیکەم 9 کەس کوژران و سەرووی 30ی دیکەش برینداربوون. 

 

نێد پرایس، گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا دەڵێت: "ئێمە ئاگاداری هەواڵی کوژران و برینداربوونی خەڵکی سڤیلین و هەموو زیانێکی گیانی کە بەهۆی هێرشەکانی ئەمڕۆوە دروست بووبێت، شەرمەزار دەکەین."

 

هەروەها لە راگەیێندراوەکەدا هاتووە: "ئێمە سەرکۆنەی گوتەکانی حکومەتی ئێران دەکەین کە هەڕەشەی ئەنجامدانی هێرشی زیاتر دژی عێراق دەکات."

 

گوتەبێژی وەزارەتی دەرەوەی ئەمریکا دەشڵێت: "ئێمە پشتیوانیی خەڵک و حکومەتی عێراق دەکەین دژی ئەم هێرشە زەقانەی کە دەکرێنە سەر سەروەرییەکەیان."

 

ئەمڕۆ چوارشەممە، 28ـی ئەیلوولی 2022، سوپای پاسدارانی ئێران چەند جارێک لە رێگەی مووشەک و درۆنەوە هێرشیکردە سەر بنکە و بارەگاکانی لایەنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆیە، زڕگوێز و شێراوە. هەروەها ماوەی چەند رۆ‌ژێکیشە بنکە و بارەگاکانی ئەو حیزبانە لە ناوچە سنوورییەکان بۆردوومان دەکات.

 

 

نوێنەرایەتیی نەتەوە یەکگرتووەکان لە عێراق (یۆنامی) راگەیێندراوێکی لەبارەی هێرشەکانی ئەمڕۆی ئێران بۆ سەر چەند ناوچەیەکی هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە و رایگەیاند، "پێویستە دەستبەجێ ئەو هێرشانە بوەستێندرێن". 

 

رۆژی چوارشەممە 28ی ئەیلوولی 2022، یۆنامی لە هەژماری تایبەتی خۆی لە تویتەر پەیامێکی لەسەر هێرشەکانی ئەمڕۆی ئێران بۆ سەر بنکە و بارەگای حیزبەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە هەرێمی کوردستان بڵاوکردەوە و رایگەیاند: "دیپلۆماسیەتیی مووشەکباران، دەرئەنجامێکی وێرانکەری دەبێت." 

 

لە درێژەی پەیامەکەیدا یۆنامی دەڵێت: "عێراق و هەرێمی کوردستانیشی لەگەڵ بێت، ئەو تێڕوانینە رەتدەکەنەوە کە وەکو 'حەوشەی پشتەوەی' ناوچەکە مامەڵەی لەگەڵدا بکرێت و تێیدا دراوسێکان بەشێوەیەکی رۆتینی و هەڕەمەکی سەروەرییەکەی پێشێل بکەن. دیپلۆماسییەتی مووشەک کردەوەیەکی بێباکانەیە و دەرئەنجامێکی وێرانکەرانەی هەیە. پێویستە دەستبەجێ ئەم هێرشانە بوەستێنرێن." 

 

ئەم پەیامەی یۆنامی لە کاتێکدایە کە لە بەیانی ئەمڕۆوە، سوپای پاسدارانی ئێران چەند جارێک لە رێگەی مووشەک و درۆنەوە هێرشیانکردە سەر بنکە و بارەگاکانی لایەنەکانی رۆژهەڵاتی کوردستان لە کۆیە، زڕگوێز و شێراوە. هەروەها ماوەی چەند رۆ‌ژێکیشە بنکە و بارەگاکانی ئەو حیزبانە لە ناوچە سنوورییەکان بۆردوومان دەکەن.

 

بەگوێرەی ئامارە فەرمییەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان، تاوەکو ئێستا لە هێرشە مووشەکی و درۆنانەی ئێران 9 کەس گیانیان لەدەستداوە  و 32ی کەسیش بریندار بوون.

 

دوای هێرشەکانیش، لە راگەیێندراوێکیدا، حکومەتی هەرێمی کوردستان رایگەیاند: "ئەو هێرشانە شەرمەزار دەکەین." داواشی کرد پێویستە ئەو هێرشانە کۆتایی پێ بهێنرێت.