ئیرۆ د سەردەما راگەهاندنا ئارمانجبەر و راستگۆدا ئەكرانێن ١٧ سەنتیمەتری دكارن جیهانەكا ب میلۆنان كیلومەتری ب گۆهەرن و وەرچەرخانێن ژێهاتی ئەنجام بدەن، لێ دڤێت نەیێ ژبیركرن كۆ راگەهاندن (سۆفت پاوەر)ە و سەرهلدان و شۆرشێن گەلان ژی (هارد پاوەر)ە، دڤێت لۆجیكەكا وەها هەبە كۆ ڤان هەردوو هێزان، واتە هێزا نەرم كۆ مەدیا و راهەگاندنا سەردەمە و هێزا رەق و شدیای كۆ شورش و سەرهلدانن، د خالەكا وەها دا بگەهینینە ئێك كۆ ل داویێ د بەرژەوەندیا مرۆڤایەتی و نیەتا زەلال یا سەرهلدێران دا ڤەگەریت، یێن دخوازن گۆهەرین و وەرچەرخانان د جڤاكێن خوە دا پەیدا بكەن بێ ی ڕێ بدەن سەرهلدانێن وان ژێ بهێن دزین و كەسێن ئۆپۆرتۆنیست، خوەدیێن پرۆژەیێن تایبەت یێن كۆ قەت هزرێ د ئاشتیا جڤاكی، پێشكەتنێن ئابوری و داخوازێن سەردەم یێن كۆمەلگەهێ دا نەكەن.
بەری سێ سالان چریسكێن دەستپێكێ یێن بەهارا ئەرەبی پەیدا ببون، هەرچەندە رۆمان نڤیسێ ب ناڤودەنگ یێ ئەرەب ئەبدولڕەحمن مۆنیف د سالێن هەشتیاندا بەحسێ ڤان سەرهلدان و ڤێ بەهارێ د رۆمانێن خوە یێن وەكە (جاردن رۆژهەلاتا ناڤین و باژارێن خوێ) دا كر بوو، لێ د رۆژا 17 دیسەمبەرا سالا ٢٠١٠ێ دەما وەڵاتیێ تۆنسی محمد ئەلبۆئەزیزی ل هەمبەر بێرۆمەت كرنێ بەدەنا خوە دا بەر ئاگر و چریسكا ئاگرێ گەش یێ سەرهلدانێن وەلاتێن ئەرەبی ب گیانێ خوە یێ وەستیای ژ دەردێ هەژاری و دەستكۆرتیێ دایە دەستپێكرن.
هەلبەت ئەڤ نە دەستپێكا بەهارا ئەرەبی بوو، بەلكی هۆ و ئەگەرەكێ دەستپێكرنێ بوو، ل وەلاتێ كەسكاتیێ، ل وەلاتێ زیتۆنان ل تۆنسێ ل زەڤیێن وێ تۆڤێ هیڤیان و تۆڤێ گۆهەرینان هاتە هاڤێتن، لێ د وەرزێ یەكێ دا ئیسلاما سیاسی بێدەرا وێ هلاند، ل گەل ڤێ دەستپێكرنێ كەنالێ ئەلجەزیرە ژی دەست ب یاریا خوە كر، ئەو یاریا ١٥٠ ملیون ئەرەب ل وەلاتێن ئەرەبی و ب ملیونان كەس ل جیهانێ ژی كرینە بینەر و تەماشەڤانێن ڤێ یاریێ.
كەنالێ ئەلجەزیرە، ژبەر كۆ پلانا خوە یا ل هەمبەر ڤان سەرهلدانان هەبوو، وێ پێشوەخت، ل ئەفغانستان و هند وەلاتێن ئەفریقیا و رۆژهەلاتا ناڤین، ب ئەشكەرایی بێلایەنیا خوە ژدەست دابوو و ڕاستەڕاست ببو زاردەڤێ تەڤگەرا ئیخوانی و پڕ جاران ژی ئیسلاما ڕادیكال و سەلەفی دەستەك دكر، هەلبەت نایێ ژبیر كرن كۆ ئەڤ كەنالە ل جهێ بویەرێ بوو، رودان و بۆیەر بلەز د وەشاندن، لێ ئەركێ راگەهاندنا ڕاستگۆ ئەوە كۆ ئارمانج پتر ڤەگۆهاستنا راستیا بویەرێ بیت نەك لەزا بویەرێ، مخابن ل رۆژهەلاتا ناڤین د پرانیا كەنالێن مەدیاتیك دا، ژ بۆ وان (بە پەلە) یان ژی نۆچەیا لەزگین گرنگ ترە ژ ڤەگۆهاستنا راستیەكا بێ تەم و مژ.
ئەلجەزیرە ژی وەها بوو، بویەر ل گۆر خوەستەك و پلانا خوە ژنۆڤە دێزاین دكر، وێنە ژ بۆیەرێ و پەیڤ ژ وان و پاشی د وەشاند، ژ خوە راگەهاندن ل وەلاتێن جیهانا سییان وەهایە، كەسێن مەدیاكار ب ساناهی دكارن بویەرێ وەكە چاوان ئەو دخوازن وەها ڤەگۆهێزن.
تۆماس سۆیێڵ جڤاكناس و فیلۆسۆفێ ئەمریكی، یێ نەهەق نەبوو دەما گوتی: ئەگەر هند مەدیاكار نەشیا بن جۆداهیا دناڤبەرا نۆچە و پرۆپاگەندێ دا دەرخینن، ئەوا خەلك ڤێ جوداهیێ باش فام دكە، ئەو دزانن ئەوێ كیژان ژێدەر و چاڤكانیا نۆچەیێن ڕاست بو خوە ب هەلبژێرن.
ژ بۆ من وەك تاكە كەس د دەمێ هەموو بۆیەرێن قەومین دا، یێن سەردەما بەهارا ئەربی و هەیا رۆژا ئیرۆ ژێدەر و چاڤكانیا داویێ یا نۆچەیان نەبوو، هەردەم ب گۆمان ل نۆچەیێن ئەلجەزیرە نێڕا مە.
رۆلێ ئەلجەزیرە یێ پالدان و شێواندنا رودان و بویەران پتر بوو ژ ڤەگۆهاستنا راستیان، ئەگەر ڤەگەری وان هەموو ڕاپرسێن ڤی كەنالی ئەنجامداین، دێ ئەشكەرا بیت كۆ ل گۆر حەز و ئارمانجێن پشتەڤانیەكا ئەشكەرا یا تەڤگەرا ئیخوانی و ئەنتی رۆژئاڤا و ئیسرائیلێ ب ئەنجام بوونە، پێشكەشكارێن بەرناما و بێژەر و پڕانیا ئەنالیستێن ڤی كەنالی لایەنگریەكا ئەشكەرا یا هێلێن پان یێن سیاسەتا كەنالی پێڤە د دیارن و دكەڤن د خانا پشتەڤانیەكا كۆرە یا تەڤگەرێن ئیسلامی دا، ل وان وەلاتان یێن بەهارا ئەرەبی لێ قەومیینە.
دبیت كۆ هەر ئەڤە سەبەب بیتن، ل پرانیا وەلاتێن بەهارا ئەرەبی ئیخوان و تەڤگەرێن ئیسلامی هاتن سەردەستهەلاتێ، ئەو دەستهەلاتێن، كەنالێ ئەلجەزیرە ب هێزا خوە ژ دەست (مەدیا جڤاكی) گرتین، ئەو مەدیا كۆ ئەز ب نوێنەرا راستەقینە یا بەهارا ئەرەبی ب ناڤ دكەم.
ل دەستپێكا بەهارا ئەرەبی مەدیا جڤاكی ب پێشەنگیا هەژمارەك ژ خۆرتێن خوەدی باوەریێن نۆدەم، یێن ب سلۆگانێن خوەدی ناڤەرۆكەكا ژێهاتی و كاریكاتورێن ئارمانجبەر و مەشێن سەردەم هاتە بەردەوامكرن، یێن كۆ هێزا خوەیا نەرم نەدایە دەست هێزا ڕەق، ئەو لسەر هێلا ڕاست یا ئارمانجێن خوە بەردەوام بوون، لێ ئەلجەزیرە مخابن هێزا خوەیا نەرم دا دەست هێزێن ڕەق، هێزێن وەها ڕەق كۆ ب نەچاری ب هێزا چەكان و ئۆپەراسیۆنێن پۆلیسان هاتن ب سنۆركرن، دۆهی ل مسرێ دەستهەلاتا ئیخوانان، ئیرۆ ل تۆنسی و یەمەنێ ۆ سۆبە ل لیبیا و وەلاتێن دن باشترین نمۆنێن ڤێ یەكی نە، ئەو دیوارێن ب هێزا مەدیایەكا تێكڤەدەر(تحریچ) یا كەنالێ ئەلجەزیرە هاتییە ئاڤاكرن، گەنجێن پێشەنگ یێن مەدیا جڤاكی نەچارن ڤی دیواری ب هەڕفینن ژ نۆڤە ئاڤا بكەن و ژ بلۆكێ یەكێ و ژ چارگۆشا یەكێ وەلاتێن خوە ئاڤا بكەن و ل گۆر پێدڤیێن ژیانا ئیرۆ هێزا نەرم یا ئارمانجبەر بكار بینن و گۆهەرینان پەیدا بكەن.
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ