نازانم ئەگەر هەلێكی زێڕینتر لەمەی ئێستا هەرێمی كوردستانی پێدا دەڕوات هەبووبێ. بێگومان هەندێ ساتەوەختی مێژوویی هەبووە كە كورد دەستكەوتێك یان زیاتر لە دەستكەوتێكیان بەدەستهێناوە، بەڵام ئەوەی كە هەموو فاكتەرە جۆراوجۆرەكان و بزوێنەرە نێوخۆیی و دەرەكیەكان و هەلومەرجە سیاسی و ئابووری و كۆمەڵایەتی و كەلتوریەكان كۆببنەوەو بەیەك ئاراستە بڕۆن و وابكەن قیبلەنمای رووداوەكان بە ئاراستەی بەرژەوەندییەكانی گەلی كوردستان بسووڕێ، ئەمە رووینەداوە، لانیكەم لەمێژووی هاوچەرخدا.
ئەگەر ناونیشانی دیار و زەقت دەوێ بۆ زێڕینیی ئەم قۆناغە، ئەوا بەرهەمهێنان و هەناردەكردنی نەوت، بەشداریكردن لە پرۆسەی ئاشتی نێوان توركیا و پارتی كرێكارانی كوردستان، رۆڵی دیار و بەگوێرەی پێویست لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی لە دۆسیەی سووریا، ئەزموونی دیموكراسیی هەرێمی كوردستان بە بەراورد لەگەڵ باقی عێراق، هاوئاهەنگی نێودەوڵەتی لەگەڵ دۆخی بووژانەوە لە هەرێمی كوردستان، زیادبوونی وەبەرهێنانی نێودەوڵەتی و..هتد، ناونیشانی دیارن بۆ خوێندنەوەی واقیعەكە بە رۆشنی و پێشبینیكردنی رۆڵی ئایندەیی ئەم هەرێمە و پێوەری ئاستی زێڕینیی ئەو هەلەی كوردستانی تێدا دەژی.
بەوەدا كە من لە بانگەشەكارانی حەتمیبوونی مێژوویی نیم و تێگەیشتنم بۆ دیالێكتیك (بڕیار)ەو بۆ ئاڵوگۆڕیش ئەوەیە كە حەتمی نییە، بەڵكو بەرهەمی خستنەكاری عەقڵ و بەگەڕخستنی تواناكان و ئاراستەكردنی ویستەكانە بۆئەوەی بەشێوەیەك كارلێك بكەن لەگەڵ فاكتەرە هەمەجۆرەكان و بزوێنەرە نێوخۆیی و دەرەكیەكان بۆ بەدیهێنانی ئەوەی دەمانەوێ لە پلەیەكی دیاركراوی سەركەوتندا، لەبەر هەموو ئەوانە، گرەوی هەرەگەورە لەسەر چۆنێتی مامەڵەكردن دەبێت لەگەڵ ئەو هەلە مێژووییە لەم وەرچەرخانە مێژووییەدا. گرەوە گەورەكە ئەوەیە كە دەبێ ئێمە خۆمان بیكەین، حكومەت و گەل، تاكەكەس و داوودەزگا، دانیشتووانی ناوخۆی هەرێمی كوردستان و ئەوانەی دەرەوە جا رەنگی ئینتیما یان ئاین و مەزهەبمان هەرچیەك بێت، هەموو خەڵكی هەرێمی كوردستان دەبێ بەشداری بكەن و تەنیا تەماشاوان نەبن، بەتایبەتیش تەماشاوانێكی نێگەتیڤ.
هەر كۆمەڵەیەكی مرۆییش بۆئەوەی سەركەوتوو بێت، پێویستە سێ فاكتەری تێدا كۆبووبێتەوە (سەركردایەتی- شوێنكەوتوو- هەلومەرج). سێ پایە كە بۆ بەدیهێنانی سەركەوتن پێویستن. بۆ سەركەوتنی كۆمەڵەیەكی مرۆیی تەنیا ئەوە بەس نییە كە سەركردایەتییەك (جا تاكەكەس بێت یان تیمێك یاخود دامەزراوەیەك بۆ سەركردایەتی) هەبێت و هەموو خەسڵەتەكانی تێدابێت، بەڵام شوێنكەوتوو نەگونجاو و لە ئاستی قۆناغەكە نەبن و هەلومەرجێكیش كە هاوكار نەبێت. هەروەك چۆن ئەوەش بەس نییە كە شوێنكەوتووانی ئەو سەركردایەتییە (گەل، فەرمانبەران، كارمەندان، لایەنگران و یان هەر گرووپێكی مرۆیی دیكە، ئامادەبن بۆ كاركردن و قوربانیدان، بەڵام بەبێ سەركردایەتییەكی باش كە لە ئاستی قۆناغ و هەلومەرجەكە بێت. بەهەمان پێوەر ئەگەر هەلومەرجەكە لەباربێت، بەڵام سەركردەكان توانای سەركردایەتییان نەبێ و شوێنكەوتووانیش لەو ئاستە نەبن، ئەوا سەركەوتن بەنسیبی ئەو گرووپ، كۆمپانیا، رێكخراو، یان ئەو گەلە و یاخود هەر پێكهاتەیەكی دیكە نابێت. كەواتە ئەمە پرۆسەیەكی حەتمی نییە، بەڵكو بەرهەمی بڕیار و كارلێك و ئامادەیی و بەدەمەوەچوون و شتی دیكەیە.
ئەوەی لە دۆخی ئێستای كوردستاندا تێبینی دەكەین ئەوەیە كە بارودۆخی دەرەكی و ئامادەگیی كورد لە هاوكێشە نیشتمانی و ئیقلیمی و نێودەوڵەتییەكاندا بەشێوەیەك بەرچاوە كە پێشتر وێنەی نەبووە. كەواتە (هەلومەرج) لەبارە، هەرچی تایبەتە بە (شوێنكەوتوو)ش، لە چوارچێوە گشتییەكەیدا وادەردەكەوێ كە رەوشی نێوخۆ و ئامادەیی جەماوەر و هەروەها چالاكیی مەدەنی و میدیایی و بازرگانی و كارلێكی حیزبی- سەرەڕای هەندێ تێبینی لەسەر ئەدای حیزبی و دیموكراسیی حیزبەكان- لەكۆی گشتیدا جۆرێك لە پێگەیشتنی پێوەدیارە بە بەراورد بە قۆناغەكانی رابردوو، هەروەها بەراورد بە زۆر ئەزموونی دیكە لەناوچەكە. ئەمەش بەشێكی گرەوەكەیە و بەشە گەورەكەی ئەو گرەوە دەبێ حكومەتی نوێ بیكات. ئەوەش لەبەرئەوەی حكومەت هێشتا یاریزانە گەورەكەیە لە پرۆسەی (سەركردایەتیكردنی كۆمەڵ)دا. كۆمەڵی مەدەنی بەڵێ تائاستێك پێگەیشتووە، بەڵام تا ئەم ساتە ئامادە نییە بۆ گرتنەدەستی جڵەوی سەركردایەتی. كەرتی قازانجخوازی تایبەتیش ناتوانێ ئەم رۆڵە بگێڕێ، كەواتە ئەوە حكومەتە كە قۆناغەكە بەڕێوەدەبات.
بەوەشدا كە حكومەت یاریزانە گەورەكەیە و جڵەوی سەركردایەتی لەدەستە، دەبێ گرنگییەكی زۆر بەپێكهاتەی حكومەتی نوێ بدەین. دەبێ بەڕاستیش (دریم تیم- تیمی خەونەكان- حكومەتی خەونەكان و بەدیهێنەری خەونەكان) بێت. یەكێك لە سیما پۆزەتیڤەكانیشی ئەوەیە كە لەلایەن كەسایەتییەكەوە سەرۆكایەتی دەكرێ جێی رێز و متمانەی هەمووانە چ لەدەرەوە و چ لە ناوەوەش.
هیواشم وایە حكومەتێكی تەكنۆكرات پێكبێت كە بەرنامەیەكی روون و ئاشكرای هەبێ و بۆ جەماوەر مەعلوم بێت. پێویستە ئەو بەرنامە حكومییەش بۆ چوار ساڵی داهاتوو رەنگدەرەوەی پێداویستی و ئەولەویاتی جەماوەر بێت. پلانەكانی بۆ خەڵك ئاشكرا بن بۆئەوەی بتوانن چاودێریی جێبەجێكردنی بكەن و رێكخراوە ناحكومیەكان لە بڕیارەكانی و جێبەجێكردنی ئەو بڕیارانەیدا هاوبەش بن، بەهەمان شێوە راگەیاندنیش. حكومەتێك بێت كە متمانە بۆ هاووڵاتی، بەخۆی و بە حكومەتەكەی و بەرۆڵ و دۆزی خۆی بگێڕێتەوە.
گەشەكردن و بووژانەوە بەدی نایەت ئەگەر هاووڵاتی تێدا نەكرێتە هاوبەش. هاووڵاتیش هاوبەشێكی كارا نابێت ئەگەر متمانە بە حكومەت نەكات. ئەو متمانەیەش دروست نابێت تەنیا بە رێزگرتنی حكومەت لە هاووڵاتیەكانی نەبێت.
لەگەڵ رێزی زۆرم بۆ هاندەرانی تیمی (ریال مەدرید)، تیمی بەرشەلۆنە بە یارییەكانی و سەركەوتنەكانی و بەوەی كە (دریم تیم)ە، چێژێكی زۆری پێ بەخشیوین، بەرشەلۆنە رەنجێكی زۆر دەكێشێ و مەشقێكی زۆر دەكات بۆئەوەی یاری و هونەرێكی پرۆفێشناڵمان پێشكەش بكات، حكومەتیش ئاوایە و دەبێ ماندوو بێت بۆئەوەی ئەدایەكی باش پێشكەش بكات و هاووڵاتی شانازی بەوە بكات كە هاووڵاتی ئەم هەرێمەیە.
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ