وەزیری بەرگریی ئەمریکا لە ژاپۆنەوە هەڕەشە لە چین دەکات: "بەرپەرچدانەوەی تووندمان"

30-03-2025
لهۆن نەسرەدین
A+ A-
رووداو دیجیتاڵ

وەزیری بەرگریی ئەمریکا رایگەیاند، وڵاتەکەی "بەرپەرچدانەوەیەکی تووند و خێرا"ـی دەبێت، بۆ هەر هەڕەشەیەک کە لە ناوچەی "زەریای هیندۆئارام" روو بدات لەنێویاندا "گەرووی تایوان".
 
لە ژاپۆن، دووەم و کۆتا وڵات لە گەشتەکەی پیت هێگسەس بۆ ناوچەی ئاسیا، کە بە فیلیپین دەستیپێکرد؛ ئەو وەزیرە تەمەن 44 ساڵە ئەمریکییە جەختی لە "گەرەنتیکردنی" ئاسایشی ناوچەی هەردوو زەریای هیندی و ئارام لەدژی هەڕەشە سەربازییەکانی چین کردەوە.
 
پیت هەگسەس، وەزیری بەرگریی ئەمریکا گوتیشی، "ئەمریکا گەرەنتیی بەرپەرچدانەوەیەکی تووند، خێرا و روون دەکات لەو ناوچەیە دا، لەنێویاندا گەرووی تایوان" هێرشیشی کردە سەر چین و هەڕەشەکانی لەو ناوچەیە بە "دوژمنکاری و سەرکوتکاری" ناوبرد.
 
دوورگەی تایوان، یەکێکە لەو بابەتە ئاڵۆزانەی بەردەوام وەک گەورەبەربەستی نێوان ئاساییبوونی پەیوەندییەکانی پەکین و واشنتن تەماشا دەکرێت.
 
ئەمریکا، بە گوێرەی یاسایەکی کۆنگرێس کە لە 1978 دەرکرا، خۆی پابەند کردووە بەوەی هاوکاریی سەربازی و لۆجستی تایوان بکات لەدژی هەر هەڕەشەیەک کە رووبەڕووی ببێتەوە، لە کاتێکدا چین، دوورگەکە بە بەشێكی وڵاتەکەی دەزانێت و داوای گەڕاندنەوەی بۆ ژێر سەروەری خۆی دەکات.
 
لە کۆنفرانسە رۆژنامەڤانییە هاوبەشەکەی دا لەگەڵ جەنەرال ناکاتانی، هاوتا ژاپۆنییەکەی لە تۆکیۆ، هێگسەس رایگەیاند "لە ئەگەری هەر دۆخێكی نائاسایی و نەخوازراو دا کە لە ناوچەی رۆژئاوای زەریای ئارام بێتە پێشەوە، ژاپۆن لە هێڵی پێشەوە دا دەبێت و ئەمریکا و ژاپۆن پێکەوە بەهێزەوە پشتگیری لە یەکدی دەکەن لەو ناوچەیە دا".
 
لە چەند ساڵی کەمی رابردوودا، بەتایبەتی لە 4 ساڵی سەردەمی ئیدارەی جۆ بایدن، چین ئامادەکاری سەربازی، راهێنان و مانۆڕەکانی لە ناوچەی ناسراو بە " دەریای باشووری چین" زیاتر کردووە؛ لە 2022ـوە گەشتە ئاسمانییە سەربازییەکانی بەسەر دوورگەی تایوان زیاتر کردووە و بە دووریشی نازانێت هێز بەکاربهێنێت بۆ "وەرگرتنەوەی" تایوان.
 
هێگسەس گوتی "کۆبوونەوەمان لەگەڵ هاوتا ژاپۆنییەکانمان بەهێزیی لە رادەبەدەری هاوپەیمانیی ئەمریکا و ژاپۆن دەردەخات؛ هەروەها ئەو راستییەش دەسەلمێنێت؛ ئەو هاوپەیمانیێتییە بەردی بناخەی ئاشتی و سەقامگیریی ناوچەکەیە، هەروەها وەکو بنەمایەکی سەرەکیی گفتوگۆکانی پەیوەست بە ئاشتی ناوچەکە تەماشای دەکەین".
 
هێگسەس هێرشی کردە سەر چین و گوتی "ئەمریکا و ژاپۆن، پێکەوە بە توندی لەبەردەم کردە دوژمنکار و سەرکوتکارانەکانی چینی کۆمێنیست دەوەستن".
 

کۆمێنتەکان

وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و هه‌موو خزمەتگوزارییەکان به‌كاربێنه‌

کۆمێنتێک دابنێ

داواکراوە
داواکراوە
 

دوایین هەواڵەکان

 دەنگدانی نەتەوە یەکگرتووەکان لەبارەی "بەکۆیلەکردنی رەشپێستەکان"

لە دەنگدانێکی مێژوویی دا، جیهان کۆیلایەتیی رەشپێستەکان بە 'گەورەترین تاوان دژی مرۆڤایەتی' هەژمار دەکات

دەنگدانێکی مێژوویی. رۆژی چوارشەممە، نەتەوە یەکگرتووەکان بەکۆیلەکردنی رەشپێستەکان کە سەتان ساڵ بەردەوام بوو، وەک "گەورەترین تاوان دژی مرۆڤایەتی" ناساند. تەنیا سێ وڵات دژی بڕیارەکە وەستانەوە کە یەکێکیان ئەمریکا بوو و هۆکاری دژایەتییەکەیان روونکردەوە.