◄ بۆ یەکەمجار پارتی بەرەی نیشتمانی راستڕۆی تووندڕۆی فەرەنسا زۆرترین دەنگەکانی گەڕی یەکەمی هەڵبژاردنی پەرلەمانی بردەوە، بە رێژەی 34٪.

 

◄ بەرەی نوێی گەل (چەپڕۆ) کە هاوپەیمانێتیی چەپەکانی فەرەنسایە دووەم بوو بە رێژەی 28٪.

 

◄ ئۆنسومبل (هاوپەیمانییە میانڕۆکەی ماکرۆن) سێیەم بوو بە رێژەی 20٪. ماری لو پێن، سەرکردەی راستڕۆکان گوتی، "پارتەکەی ماکرۆن [لە رکابەرییەکە] سڕایەوە".

 

◄ جۆردن باردێلا، سەرۆکی پارتی بەرەی نیشتمانی راستڕۆی تووندڕۆی فەرەنسا ئەم هەڵبژاردنەی بە "گرنگترین و بەئەنجامترین" هەڵبژاردن لە ماوەی 60 ساڵی رابردوودا وەسف کرد.

 

◄ بەشێک لە سەرکردەی پارتەکانی دیکە داوایان لە دەنگدەران کرد، هەفتەی داهاتوو دەنگ بە چەپەکان بدەن و رێگە لە راستڕۆکان بگرن لە بەدەستهێنانی زۆرینەی کورسییەکانی پەرلەمان.

 

◄ رۆژی یەکشەممە، 7-7-2024، گەڕی دووەمی هەڵبژاردنی پەرلەمانی فەرەنسا بەڕێوەدەچێت و هەمووشتێک یەکلایی دەبێتەوە.

 

◄ لە گەڕی یەکەمدا، تائێستا زانراوە کە رێژەی بەشداری لە هەڵبژاردنەکەدا 67.5 بووە کە گەورەترین رێژەیە لە ساڵی 1981ـەوە.

 

 

لە گەڕی یەکەمدا، بە گوێرەی ئەنجامی بەرایی، پارتی راستڕۆی توندڕۆی بەرەی نیشتمانی یەکەم و هاوپەیمانیی چەپڕۆی بەرەی نوێی گەل دووەمە. 

 

پارتی کۆمارییەکان کە بە گوێرەی ئەنجامی بەرایی 10٪ی دەنگەکانی بەدەستهێناوە، رایگەیاند، لە گەڕی دووەمدا پشتیوانی لە هیچ یەک لەو پارتانە ناکات، بەڵکو داوای لە دەنگدەرانی کرد، دەنگ بە بەربژێرانی کۆماری بدەن. 

 

سەرکردایەتیی پارتەکە لە راگەیێندراوێکدا دەڵێت، "لەبەر ئەوەی پێمانوایە دەنگدەران لە هەڵبژاردندا ئازادن، هیچ رێنماییان بۆ دەرناکەین و دەرفەت دەدەین فەرەنسییەکان بە خۆیان ویژدان و بۆچوونیان دەرببڕن".

 

 

ئەگەر کەس نەیتوانی ئەو رێژەیە بەدەستبهێنێت، ئەوا دوو بەربژێری خاوەن زۆرترین دەنگ و هەموو ئەوانەشی کە سەرووی 12.5٪ی دەنگیان بەدەستهێناوە، دەچنە گەڕی دووەمی هەڵبژاردن. 

 

هەندێ جار، سێ یان چوار کەس دەچنە گەڕی دووەم، بەڵام هەندێ جاریش هەندێکیان دەستبەرداری کێبڕکێکە دەبن بۆ ئەوەی بوار بە دەرچوونی بەربژێرێکی دیکە بدەن کە بیرکردنەوەی لە خۆیان نزیکە. لە رابردوودا، ئەم تەکتیکە بۆ رێگریکردن لە دەرچوونی راستڕۆ تووندڕۆکان بەکاردەهێندرا.

 

سەرکردەی پارتە سەرەکییەکان لەنێوان هەردوو گەڕی هەڵبژاردنەکەدا ستراتیج و سیاسەتی خۆیان بۆ خەڵکی فەرەنسا دەخەنەڕوو. ئەمەش وا دەکات نەتوانرێت پێشوەخت بزانرێت ئەنجامی گەڕی دووەم بە چ ئاراستەیەک دەکەوێت، لەبەر ئەوەی گوتار و دەستپێشخەری و پێشنیازە سیاسییەکان، کاریگەریی بەرچاویان لەسەر شێوازی بیرکردنەوەی دەنگدەران دەبێت. 

 

پارتی راستڕۆی تووندڕۆی بەرەی نیشتمانی کە بە گوێرەی ئەنجامە بەراییەکان 34٪ی دەنگەکانی بەدەستهێناوە، چاوی لەوەیە زۆرینەی 577 کورسییەکەی ئەنجوومەنی نوێنەران بەدەستبێنێت و تا پێنج ساڵی دیکە جڵەوی حکومەت بگرێتەدەست.

 

 

ژۆن لوک مێلونشۆ، رۆژی یەکشەممە گوتی، هاوپەیمانییە میانڕۆکەی ئیمانوێل ماکرۆنی سەرۆککۆمار، شکستێکی "گەورە و روون"ی هێناوە. داواشی لە خەڵک کرد، لە دژی راستڕۆیە توندڕۆکان دەنگبدەن. 

 

مێلونشۆ گوتی: "رێنماییەکانمان سادە و روون و رەوانن. نابێت یەک دەنگی دیکە، یەک کورسی دیکە بۆ بەرەی نیشتمانی بڕوات."

 

 

لە هەموو ئەو بازنانەی کە هیچ بەربژێرێک نەیتوانیوە سەرووی 50٪ی دەنگەکان بەدەستبێنێت، لە 7ی تەمووز هەڵبژاردن لە نێوان دوو بەربژێری خاوەن زۆترین دەنگ و ئەوانەشی سەرووی ٪12.5یان هێناوە دەکرێتەوە. 

 

ماکرۆن لە راگەیێندراوێکدا گوتی، "لەبەر ئەوەی ئێمە رووبەڕووی بەرەی نیشتمانی دەبینەوە، کاتی ئەوەیە هاوبەندییەکی فراوان و روونی دیموکراتی کۆماری بۆ گەڕی دووەم پێکبهێنین".

 

ماکرۆن باسی لەوە کرد، زۆریی رێژەی بەشداربوون لە دەنگدانەکە دەرخەری "گرنگیی ئەم هەڵبژاردنەیە بۆ هەموو هاونیشتمانیانمان و دەرخەری حەزی چاککردنی دۆخی سیاسییە".

 

باردێلا گوتیشی دەیەوێت بە "رێزەوە" و بە گوێرەی دەستوور پێکەوە لەگەڵ ئیمانوێل ماکرۆن، سەرۆککۆماری وڵاتەکەی کاربکات. 

 

سەرکردە راستڕۆ توندڕۆکە هەروەها بە لایەنگرانی راگەیاند: "خەڵکی فەرەنسا بەدەم بانگەوازی دەنگدانەوە هاتن و زۆترین رێژەی بەشداریی 40 ساڵی رابردوویان تۆمارکرد."

 

خەمڵاندنی سەرەتایی پێشانیدەدات کە رێژەی بەشداریکردن لە دەنگدانەکەدا 65.5٪ بووە کە ئەمە یەکەمین جارە دوای 40 ساڵ بگاتە ئەو ئاستە. 

 

باردێلا گوتی: "بەدەمەوەهاتنەکە بێوێنە و وەڵامەکەش روونە، دەنگیان بە گۆڕانکاری دا. روونە کە وازیان لەو زۆرینەیە هێناوە کە سەرۆک هەیبوو."

 

باردێلا کێیە؟

 

ئەم گەنجە تەمەن 28 ساڵانە کە بە رووی هەموواندا زەردەخەنە دەکات و سێڵفییان لەگەڵدا دەگرێت، چاوی لەوەیە ببێتە سەرۆکوەزیرانی فەرەنسا. بە فەرەنسی ناوەکەی بە "ژۆغدان باغدێلا" دەخوێندرێتەوە. 

 

لە دایکبووی 13ـی ئەیلوولی 1995ـە و لە تشرینی دووەمی 2022ـەوە، سەرۆکی پارتی بەرەی نیشتمانییە، ئەو پارتە راستڕۆ تووندڕۆیەی کە پێشبینی دەکرێت زۆرترین دەنگ بەدەستبهێنێت.

 

باردێلا لە تەممووزی 2019ـەوە تا ئێستاش ئەندامی پەرلەمانی ئەورووپایە، پێش ئەوەی ببێتە سەرۆکی پارت، لە 2019 تا 2022 جێگری سەرۆکی پارتەکەی بووە.

 

لە 2018 تا 2021، پۆستێکی دیکەی هەبووە، وەک بەڕێوەبەری رێکخراوی لاوانی وڵات کە سەر بە پارتی بەرەی نیشتمانییە.

 

هەروەها لە 2017 تا 2019 گوتەبێژی پارتی بەرەی نیشتمانی بووە و لە ساڵی 2015ـەشەوە ئەندامی ئەنجوومەنی هەرێمی ئیلێ دو فغانسە. 

 

باردێلا لە ساڵی 2020ـەوە لەگەڵ خوشکەزایێکی ماری لوپێندا لە پەیوەندیی خۆشەویستیدایە، کچەکە ناوی نلوێن ئۆلیڤیێ-یە. هەر ئەوەش بوو کە وایکرد، رەخنە لە پارتەکەی لوپێن بگیرێت بەوەی بە خزمخزمێنە باردێلای هێناوەتە پێشەوە و کارئاسانی بۆ کردووە تا ببێتە سەرۆکی پارتەکە و ئێستاش بەربژێر بۆ پۆستی سەرۆکوەزیران.

 

باردێلا و خۆشەویستەکەی بە فەرمی ژیانی هاوژینییان پێکنەهێناوە. 

 

لە قوتابخانەی ئامادەیی، لە بواری ئابووری و زانستە رامیارییەکان خوێندوویەتی، دوای ئەوە بۆ ماوەیەک لە زانکۆی سۆربۆنی پاریس لە بەشی جوگرافیا خوێندوویەتی، بەڵام دواتر زانکۆی جێهشتووە بۆ ئەوەی لە سیاسەتدا کار بکات.

 

 

بەرەی نیشتمانی راستڕۆی فەرەنسا کە 34٪ـی دەنگەکانی بەدەستهێناوە، چاوەڕێ دەکرێت پۆستی سەرۆکوەزیران بەدەستبهێنێت کە باردێلای بۆ دیاریکراوە.

 

باردێلا لە پاریسەوە هەروەها دەڵێت، "ئێستا فەرەنسا لەبەردەم دوو رێگەدایە، رێگەیەک کە خراپترینیانە هی چەپڕەوەکانە و رێگەکەی دیکەش هی ئێمەی راستڕۆیە".

 

 

رۆژی یەکشەممە، ئەنجامە سەرەتاییەکانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی فەرەنسا بڵاوکرایەوە و بەگوێرە ئەو ئەنجامانە، پارتی بەرەی نیشتمانی راستڕۆی دژە کۆچبەر و دژە ئیسلام، سەرکەوتنێکی گەورەی لە گەڕی یەکەمدا بەدەستهێناوە و پارتی چەپڕۆی بەرەی نوێ لەسەدا 28.1ی دەنگەکانی بەدەستهێناوە و لە پلەی سێیەمیش، هاوپەیمانی ئۆنسومبل کە هاوپەیمانێتییەکی میانڕۆی ئیمانوێل ماکرۆنی سەرۆکی فەرەنسایە، لەسەدا 20.3ی دەنگەکانی بەدەستهێناوە.

 

لەگەڵ بڵاوبوونەوەی ئەنجامە بەراییەکانی هەڵبژاردنی پەرلەمانی فەرەنسا، لایەنگرانی راستڕۆکان دەستیانکرد بە ئاهەنگگێڕان. هەروەها ماکرۆنیش داوای پێکهێنانی هاوپەیمانێکی فراوانی چەپ و میانڕۆکانی کرد لە بەرامبەر راستڕۆکان. 

 

هەرچی پارتی کۆمارییەکانی کە پێکهاتووە لە نەریتخوازە فەرەنسییەکان، لەسەدا 10.2ی دەنگەکانی بەدەستهێناوە. 

 

ئەمە یەکەمجارە، پارتێکی راستڕۆ، گەڕی یەکەمی هەڵبژاردنەکانی فەرەنسا بباتەوە، ئێستاش هەمووان چاویان لە گەڕی دووەمی هەڵبژاردنەکانە کە بڕیارە هەفتەی داهاتوو لە 7ی تەممووز بەڕێوەبچێت. 

 

بەگوێرەی وەزارەتی ناوخۆی فەرەنسا، رێژەی بەشداریکردن لە هەڵبژاردنەکاندا بەرزترین بووە لە 40 ساڵی رابردوودا و هەرچەندە تائێستا بەفەرمی بڵاونەکراوەتەوە، بەڵام چاوەڕێ دەکرێت رێژەی بەشداری بگاتە نزیکەی لەسەدا 65. 

 

لە گوتاری سەرکەوتینیشدا، ماری لۆپێن، سەرکردەی بەرەی نیشتمانی رایگەیاند، ئەوان چاویان لە بەدەستهێنانی زۆرینەی ئەنجوومەنی نوێنەرانی فەرەنسایە "تاوەکو لە هەشت رۆژی دیکە، جۆردان باردێلا، (سەرۆکی پارتی بەرەی نیشتمانی) ببێتە سەرۆکوەزیران و حکومەت پێکبهێنێت." 

 

هەروەها ئەو سیاسەتڤانە تووندڕۆیە رایگەیاند، فەرەنسییەکان، ئەمڕۆ بڕیاریاندا "فەرەنسا چاکبکەنەوە و یەکگرتوویی وڵات زیندوو بکەنەوە." 

 

بەگوێرەی پەیمانگەی فەرەنی ئیپسۆس تالان، کە تایبەتە بە راپرسی هەڵبژاردنەکان، بەگوێرەی ئەو ئەنجامە سەرەتاییانە بێت، پارتی بەرەی نیشتمانی 230 بۆ 280 کورسی بەدەست دەهێنێت. هەرچی چەپڕۆکانە، پێشبینیکراوە 125 بۆ 165 کورسی بەدەست بهێنن و هاوپەیمانی میانڕۆکانیش بە سەرۆکایەتی ماکرۆن پێشبینیکراوە 70 بۆ 100 کورسی بەدەستبهێنێت.

 

بەگوێرەی پەیڕەوی هەڵبژاردنی فەرەنسا، پارتی براوەی هەڵبژاردنەکان پێویستی بە 289 کورسییە بۆ بەدەستهێنانی زۆرینە لە ئەنجوومەنی نوێنەرانی فەرەنسا کە لە 577 کورسی پێکهاتووە.

 

 

بەرەی نیشتمانی (راستڕۆی توندڕۆ): 34%

بەرەی نوێی گەل (چەپڕۆ): 28.1%

ئۆنسومبل (هاوپەیمانییە میانڕۆکەی ماکرۆن): 20.3%

کۆمارییەکان (راستڕۆی نەریتخواز): 10.2%

چەپەکانی دیکە: 3٪

ئەوانی دیکە: 4.4٪