Erbil(Rûdaw) - Irak hükümetinin gümrük ve vergi oranlarını artırma kararı, sınır ticaretini durma noktasına getirdi. Özellikle Kürdistan Bölgesi üzerinden Irak’ın orta ve güney kentlerine mal gönderen tüccarlar, yeni uygulamaların hem maliyetleri katladığını hem de kaçakçılığı teşvik ettiğini söylüyor. Kararın ardından İbrahim Halil Sınır Kapısı’ndaki ticari hareketlilik büyük ölçüde yavaşladı.
Yılın başından bu yana Irak hükümeti, birçok ürüne yüksek oranlı gümrük vergileri getirdi. Federal hükümetin ASYCUDA gümrük sistemini devreye almasıyla birlikte, daha önce sabit ücretle yapılan ithalat işlemleri oransal vergilendirmeye geçti. Bu durum, özellikle Kürdistan Bölgesi’nden ticaret yapan şirketleri doğrudan etkiledi.
“Piyasada şok etkisi yarattı”
Tüccar ve ticaret uzmanı Meysem Vaid Bolani, Bakanlar Kurulu’nun 2010 tarihli 22 sayılı Gümrük Tarifeleri Yasası’nı fiilen uygulamaya koymasının piyasada ciddi bir sarsıntı yarattığını belirtti.
Bolani, “Daha önce her konteyner için 3 milyon dinar sabit vergi alınıyordu. Şimdi ise oransal sisteme geçildi ve bu rakam 10 milyon dinara kadar çıktı. Sorun verginin kendisi değil, bu ani ve büyük artıştır” dedi.
Bolani’ye göre bu artış, zaten durgun olan piyasada fiyatların yükselmesine, düşük gelirli kesimlerin daha da zorlanmasına ve kaçakçılığın artmasına yol açabilir.
“Vergi farkı tüccarı yönlendiriyor”
Bağdat ile Kürdistan Bölgesi arasındaki vergi oranı farkına dikkat çeken Bolani, Bağdat’ta bazı ürünlerde verginin yüzde 30, Kürdistan Bölgesi’nde ise yüzde 5 seviyesinde olduğunu belirterek, bu farkın tüccarları doğal olarak Kürdistan Bölgesi kapılarına yönlendirdiğini söyledi.
Elektronik ürünler ve cep telefonlarını örnek veren Bolani, “Daha önce yüzde 6,5 olan vergi, ASYCUDA sistemiyle yüzde 30’a çıktı. Bu, kaçakçılığın önünü açan en önemli nedenlerden biri” dedi.
İbrahim Halil’de ticaret yüzde 65 azaldı
Rûdaw’ın Zaho muhabiri, yeni uygulamaların ardından İbrahim Halil Uluslararası Sınır Kapısı’ndaki ticaret hacminin yüzde 65’ten fazla düştüğünü bildirdi.
Zaho muhabiri Xerib Mecid, bölgede faaliyet gösteren binden fazla ticaret şirketinin büyük bölümünün ya işlerini durdurduğunu ya da ciddi zarar ettiğini aktardı.
Mecid, “İbrahim Halil üzerinden ithalat yapan tüccarların yaklaşık yüzde 90’ı, mallarını Irak’ın orta ve güney kentlerine gönderiyordu. Yeni prosedürler nedeniyle bu geçişler neredeyse durdu” dedi.
“Her 100 dolarda 17 bin dinar zarar”
Muhabire göre tüccarlar, artık bankalardan resmi kurla dolar temin edemiyor ve serbest piyasaya yönelmek zorunda kalıyor. Bu da her 100 dolarda 15 ila 17 bin dinar zarar anlamına geliyor.
Tüccarlar, sorun çözülmezse yalnızca dış ticaretin değil, iç piyasaların da ciddi bir pahalılıkla karşı karşıya kalacağı uyarısında bulunuyor.
ASYCUDA sistemi nedir?
ASYCUDA (Gümrük Verilerinin Otomatik İşlenmesi Sistemi), Birleşmiş Milletler Ticaret ve Kalkınma Konferansı (UNCTAD) tarafından geliştirilen ve gümrük işlemlerinin dijital ortamda yürütülmesini amaçlayan bir sistemdir.
Bu sistemle birlikte ithalat ve ihracat işlemleri elektronik olarak yapılırken, ürünler uluslararası HS kodlarına göre sınıflandırılıyor ve gümrük vergileri sabit ücretler yerine yüzdesel oranlar üzerinden otomatik olarak hesaplanıyor. ASYCUDA’nın temel hedefi gümrük işlemlerini şeffaflaştırmak, kaçakçılığı önlemek ve devletin vergi gelirlerini artırmak olarak açıklanırken, Irak’ta uygulanmaya başlamasıyla birlikte birçok üründe gümrük vergilerinin ciddi oranda yükselmesi, ticaret hacminin daralmasına ve özellikle Kürdistan Bölgesi’ndeki tüccarların artan maliyetler nedeniyle zor durumda kalmasına yol açtı.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın