Demokratik Suriye Meclisi (MSD) İlişkiler Ofisi Sorumlusu Hesen Muhammed Ali, 10 Mart’taki temel anlaşmanın ardından birkaç anlaşmanın daha yapıldığını belirtti.
Ali şunları söyledi:
"Şu an Suriye’de yeni Suriye üzerine tartışmalar yürütüyoruz. Kürtlerin bu sisteme nasıl ortak olacağı ve süreci nasıl yöneteceğimiz üzerine çalışıyoruz."
Hesen Muhammed Ali, bu anlaşmaların sağlanması için büyük çaba sarf ettiklerini vurguladı. Mazlum Abdi’nin rolüne de değinen MSD yetkilisi, "Bu tarihi bir değişimdir. Mazlum Abdi artık askeri görevinin sonuna geliyor. Şam’daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda bu konu üzerine tartışmalar yürütüldü. Artık yeni bir süreç başlıyor" dedi.
Hesen Muhammed Ali, Mazlum Abdi’nin bundan sonra Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Kürt İşleri Danışmanı olarak görev alacağını ve bu dosyanın takibinden sorumlu olacağını ifade etti.
Dil ve eğitim konusuna da değinen Ali, "Dil meselesi bizim için bir mücadele alanıdır. Dilimizi ilkokuldan üniversiteye kadar eğitimin her aşamasında kullanmalıyız. Kürtçeyi Suriye’nin resmi dili yapacağız" diye konuştu.
Hesen Muhammed Ali, MSD’nin geleceği hakkında ise şu bilgileri verdi:
"MSD kongre yapma kararı aldı. Şu an sistem değişiyor ve biz yeni bir Suriye’ye doğru gidiyoruz. Kürt uzmanların devlet kurumlarında çalışmasını istiyoruz. Yeni mücadelemiz bu şekilde devletin içinde devam edecek."
Hesen Muhammed Ali, Rûdaw bültenine katılarak soruları şöyle yanıtladı:
Rûdaw: Hoş geldiniz. Şam’da neler oldu? Aniden Mazlum Abdi ortaya çıktı, DSG feshedildi ve kendisinin Suriye Cumhurbaşkanlığı Kürt İşleri Danışmanı olacağı söyleniyor. Siz bu konuda ne dersiniz?
Hesen Muhammed Ali: 10 Mart’taki temel anlaşma sağlandıktan sonra başka anlaşmalar da yapıldı. Biz şu an Suriye’de sistemin yıkılmasının ardından yeni Suriye üzerine tartışıyoruz. Nasıl bir yönetim olacağını ve Kürtlerin buna nasıl ortak olacağını konuşuyoruz.
Bunun için anlaşmaların sağlanması adına çabalarımızı yürüttük. DSG Şam’a gitti ve 10 Mart’ta bir anlaşma imzaladı. Ardından Ocak ve Nisan aylarında da anlaşmalar yapıldı. Yeni bir Suriye inşa ediliyor ve bu yeni Suriye’de biz de ortak olmalıyız. Tıpkı 2003 yılında Irak’ta sistemin yıkıldığı dönem gibi. O zaman başta Kürtler ve Şiiler olmak üzere tüm bileşenler Irak’ı yeniden inşa etti.
Bu tarihi bir değişimdir. Bu dosyaların entegrasyon süreci vakit alacaktır. Daha önce Sayın Mazlum Abdi de sona doğru yaklaştığımızı açıklamıştı. Bunlar birer adımdır. Artık Şam’daki Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda bu konu tartışıldı ve bu sürecin tamamlanacağı belirtildi. Artık yeni bir dönem başlıyor. Bu tarihi bir karardır. Kürt Meselesi üzerine daha önce devletin dışında müzakereler yürütülüyordu. Ancak şimdi devletin içinde, devlet siyasetinin ve anayasanın bir parçası haline geliyor.
Rûdaw: Sayın Mazlum Abdi bugüne kadar general ve DSG Genel Komutanı idi. Bundan sonra hangi makamı üstlenecek? Gelecekteki rolü ne olacak?
Hesen Muhammed Ali: Çok önemli bir rol üstleneceğine inanıyorum. En zorlu rol şimdi başlıyor. Daha önce savaş durumunda cepheler belliydi. Ancak şimdi devlet içinde kurumsallaşma ile çalışma yürütülmeli. Haklar anayasa ile garanti altına alınmalı. Yürütülen bu müzakereler anayasal metinlere ve kanunlara dönüşmeli.
Rûdaw: Resmi görevi tam olarak ne olacak?
Hesen Muhammed Ali: Tartışmalara göre kendisi Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda Kürt Meselesi Danışmanı olarak yer alacak. Bu büyük dosyanın takibinden sorumlu olacak. Kürt Meselesi Suriye’deki en karmaşık sorundur. Şimdi bu mesele doğrudan Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda tartışılıyor.
Kürt Meselesi sadece bir makamdan ibaret değildir. Bu bir dil, kültür, yasal ve anayasal haklar meselesidir. Kürtler artık "Ben Kürdüm ve Suriyeliyim" diyecekler. Mücadele yöntemleri bu yeni duruma göre değişiyor.
Rûdaw: Sayın Mazlum Abdi’nin danışman olması için cumhurbaşkanlığı kararnamesi ne zaman yayımlanacak?
Hesen Muhammed Ali: Bu bürokratik bir rutin meselesidir. Tahminimce yakın zamanda çıkacaktır. Pratik çalışmanın başlaması için bu kararnamenin çıkması gerekiyor. Bu konular üzerinde anlaşma sağlanmış durumda.
Rûdaw: İlham Ahmed hangi görevi üstlenecek?
Hesen Muhammed Ali: İlham Ahmed için de tartışmalar var. Mesele sadece makamlar değil. Belki parlamentoda veya dış ilişkiler komitesinde bir yer alabilir. Önemli olan bu makamların Kürt Meselesi’nin çözümüne yol açmasıdır. Kürtler; siyasi, hukuki ve güvenlik alanlarında temel ortaklar olacaklar.
Askeri alanda da Sayın Sipan Hemo gibi isimler yeni Suriye ordusunu (Suriye Arap Ordusu) inşa edecekler. Kürtler yeni Suriye’nin inşasının temeli olacaklar. Kürtler artık dışarıda kalmak istemiyor. Haklarını anayasada yer almasını istiyorlar.
Rûdaw: Hesen Bey, dil meselesi çok önemli. Hükümet, Kürt bölgelerinde Kürtçenin resmi eğitim dili olmasını kabul ediyor mu? Şam temsilcisinin sadece edebiyat derslerinin Kürtçe, diğerlerinin Arapça olacağını söylediği iddia ediliyor.
Hesen Muhammed Ali: Dil üzerine tartışmalar sürüyor. Bu konu bizim için hayati önemde. Halkımız kendi diliyle okuyabilmeli ve eğitim alabilmeli. Bu temel bir haktır ve yeni sistemde bunun kabul edilmesini istiyoruz. Dil meselesi bizim için bir mücadeledir. Sadece dili öğrenmek değil, Kürt milleti zaten kendi dilini konuşuyor. Mesele, dili yaşamın içinde, ilkokuldan üniversiteye kadar eğitimin her aşamasında nasıl kullanacağımızdır.
Bu konu tartışıldı ve onlar da kabul etti. Bu dil anayasal bir garantiye kavuşmalı ve resmi bir dil olmalı. Kararname çıktıktan sonra bu dilin nasıl kullanılacağı üzerine çalışacağız. Milletimizin dil alanındaki mücadelesi anayasal bir güvence olacak. Devlet makamlarını üstlenecek kişiler, devletin içinde bu hak için çalışacaklar.
Rûdaw: Suriye hükümeti, Kürt bölgelerinde Kürtçenin resmi eğitim dili olmasına gerçekten hazır mı?
Hesen Muhammed Ali: Şu an Suriye’de yeni bir anayasa yok. Anayasa komitesi kurulduğunda Kürtçe, eğitim programında resmi bir dil olarak yer almalı. İlk aşamada her iki tarafın bu esas üzerine anlaşması gerekiyor. Amacımız tüm tarih, edebiyat ve diğer derslerin Kürtçe okunmasıdır. Kürtçeyi Suriye’nin resmi dili yapacağız.
Rûdaw: ENKS ve diğer Kürt partileri bu süreçte yer alacak mı? Onlarla ilişkiniz hangi düzeyde olacak?
Hesen Muhammed Ali: Kürt Meselesi bir partinin değil, tüm Kürt halkının meselesidir. Sayın Mazlum Abdi, Kürt işleri için bir merkez olarak belirlendi. Kendisi Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda ENKS olsun veya diğer taraflar olsun, tüm Kürt partileriyle müzakere yürütecek.
Mazlum Abdi sadece bir tarafın temsilcisi olmayacak. Cumhurbaşkanlığı Sarayı’nda tüm Kürtler adına müzakere yürütecek ki ortak bir siyaset izlensin. Bu, Kürtlerin devlet içinde birleşmesi için tarihi bir fırsattır.
Rûdaw: MSD kalacak mı yoksa değişime mi uğrayacak?
Hesen Muhammed Ali: MSD kongre yapma kararı aldı. MSD kurulduğunda Suriye’nin şartları farklıydı. Şimdi sistem değişiyor ve biz yeni bir Suriye’ye doğru gidiyoruz. MSD kongresinde bu kurumun hangi biçimde ve hangi sistemle çalışacağına karar verilecek.
Biz Kürt kadrolarının; doktor, mühendis ve avukat olarak devlet kurumlarında çalışmasını istiyoruz ki yeni Suriye’nin inşasında temel olsunlar. Yeni mücadelemiz bu şekilde devletin içinde yürüyecek.
