Ekran alıntısı-Rûdaw
Kürtçe Kitap Hazırlama Komitesi Üyesi Ebdilrehman Silê, Rojava halkının ve Özerk Yönetim’in ana dilde eğitim konusundaki tutumunun "kırmızı çizgi" olduğunu vurguladı. Silê “DSG’nin tutumunda ve Kuzey ve Doğu Suriye Eğitim Kurulu’nun müzakerelerinde bu bir kırmızı çizgidir, bundan taviz vermeyiz. Şam ise Kürtçenin haftada sadece birkaç saatlik seçmeli bir ders olmasını istiyor” ifadelerini kullandı.
Özerk Yönetim Müfredat Kurumu Üyesi Ebdilrehman Silê, Şam yönetimi ile Özerk Yönetim arasında yürütülen Kürtçe eğitim çalışmalarına ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Silê, Kürtçenin sadece "seçmeli bir ders" olarak kabul edilmesini onaylamadıklarını ifade etti.
Şam’da kurulan ve Özerk Yönetim’den 4 temsilcinin yer aldığı komitenin çalışmalara başladığını belirten Silê, 1. sınıftan 12. sınıfa kadar Kürtçe kitapların hazırlanmasının planlandığını söyledi. Silê’nin aktardığına göre, bu kitapların içeriğinin yüzde 40'ı Kürt kültürü ve özelliklerine ayrılacak.
Ebdilrehman Silê ayrıca, Şam Eğitim Geliştirme Merkezi’nin Suriye genelinde ulusal bir eğitim programı hazırlayabileceğini ve bu müfredatın Kürt bölgeleri için Kürtçeye çevrilebileceği yönünde "müjde" verdiğini dile getirdi.
Rûdaw’dan Nalin Hesen’e konuk olan Silê ile röportajın tamamı:
Rûdaw: Rojava’daki tüm Kürtler, eğitimin tüm aşamalarında derslerin Kürtçe olmasını istiyor. Şam bu konuda ne diyor?
Ebdilrehman Silê: Bizim için Rojava’da ana dilde eğitim meşru ve temel bir haktır. DSG’nin tutumunda ve Kuzey ve Doğu Suriye Eğitim Kurulu’nun müzakerelerinde bu bir kırmızı çizgidir, bundan taviz vermeyiz. Şam ise Kürtçenin haftada sadece birkaç saatlik seçmeli bir ders olmasını istiyor. Biz müfredat hazırlama komitesi üyeleri ve Rojava vatandaşları olarak bunu kabul etmiyoruz. Kendi dilimizde eğitim görme, okuma ve yazma hakkımız var. Bu konuları görüşmek üzere özel komiteler toplanıyor.
Rûdaw: Madem kabul edilmiyor, neden sadece seçmeli ders materyalleri hazırlıyorsunuz?
Ebdilrehman Silê: Biz hem Özerk Yönetim hem de Eğitim Kurulu tarafından bu komiteye katılmak üzere görevlendirildik. Gelecekte Suriye genelinde ulusal bir programın oluşturulması yönünde bir umut var. Bu program, Kürt bölgelerinin doğasına ve Kürt halkının kültürel özelliklerine uygun olarak Kürtçeye tercüme edilecektir.
Rûdaw: Hazırladığınız bu Kürtçe dersi sadece Rojava için mi, yoksa Şam ve diğer bölgelerdeki Kürtler için mi?
Ebdilrehman Silê: Bu soru siyasi taraflarla ilgili. Ancak ilk bilgilere göre bu program Halep ve Şam gibi Suriye’nin iç kesimlerindeki bölgeler için. Ayrıca Şam’daki Eğitim Geliştirme Merkezi, Suriye genelinde ulusal bir müfredatın hazırlanabileceği ve Kürt bölgeleri için bunun Kürtçeye çevrilebileceği müjdesini verdi.
Rûdaw: Şam "Kürt öğrencilere sadece bir ders hakkı veriyorum, diğer dersler Arapça olmalı" derse, bu Rojava’da reddedilmez mi?
Ebdilrehman Silê: Rojava halkının tutumu nettir, Kürtçe dışında bir dili (eğitim dili olarak) kabul etmezler. Ana dilde eğitim uluslararası normlara göre meşru bir haktır. Bundan geri adım atmayız ve halkın bu öneriyi kabul etmeyeceğine inanıyorum.
Rûdaw: Suriye Eğitim Bakanlığı’nın onayladığı seçmeli Kürtçe dersi hazırlıkları ne aşamada?
Ebdilrehman Silê: Şu ana kadar bir kez toplandık ve bir plan üzerinde anlaştık. Karara göre 1. sınıftan 12. sınıfa kadar kitaplar hazırlanacak ancak henüz başlangıç aşamasındayız. Biz bir strateji hazırlayıp Şam’daki merkeze sunacağız, onlar da kendi planlarını sunacak. Sonra her iki planı birleştirip üzerinde çalışacağız.
Rûdaw: Yeni eğitim yılında bu ders seçmeli olarak sunulabilir mi?
Ebdilrehman Silê: Eğer hızlı çalışırsak, okullar açılana kadar 1. sınıftan 6. sınıfa kadar olan kitaplar yetişebilir.
Rûdaw: Dersin içeriği ne olacak? Sadece dil öğretimi mi, yoksa edebiyat, kültür ve tarih de olacak mı?
Ebdilrehman Silê: Stratejimize göre her kitabın yüzde 40'ı Kürt halkının kültürü, doğası ve özelliklerine dair olacak. Coğrafya ve genel bilgiler gibi diğer bilimsel veriler de Kürtçe olarak kitaplarda yer alacak. Kürtlerle ilgili şiir ve metinler bu kitaplarda bulunacak. Ancak sorun yaratabilecek coğrafi tanımlamalar gibi konuları siyasi taraflara bıraktık.
Rûdaw: Bu kitapları kim yazıyor ve kim denetliyor?
Ebdilrehman Silê: Kitapları yazan 10 kişilik bir komitemiz var. Aralarında koordinatör olarak İsmet Remdan ve dil uzmanı Dr. Nermin gibi isimler denetim yapıyor.
Rûdaw: Özerk Yönetim’den kaç temsilci var?
Ebdilrehman Silê: 10 kişiden 4’ü Özerk Yönetim tarafından görevlendirilen Müfredat Kurumu temsilcileridir.
Rûdaw: Kaynak olarak neleri kullanıyorsunuz? Kürdistan Bölgesi tecrübesinden faydalanıyor musunuz?
Ebdilrehman Silê: Birçok kaynaktan yararlanıyoruz. Maruf Haznedar ve Celadet Bedirhan gibi edebi kaynaklarımızın yanı sıra Güney Kürdistan ve diğer ülkelerin programlarını inceliyoruz. Ayrıca modern eğitim teorilerinden ve yöntemlerinden de faydalanıyoruz.
Rûdaw: Özerk Yönetim temsilcileri Suriye genelindeki ortak müfredat tartışmalarına davet edildi mi?
Ebdilrehman Silê: Henüz hayır. Bu önerinin Suriye genelinde onaylanıp onaylanmayacağı konusundaki tartışmalar sürüyor. Bu konu müzakere komitelerinin yetkisindedir.
Rûdaw: Mevcut Rojava müfredatındaki eksiklikler nelerdir?
Ebdilrehman Silê: 10 yıllık deneyimimizde en büyük engelimiz Kürtçe kaynak azlığıydı. Çoğu zaman araştırmalar için Arapça, İngilizce ve diğer yabancı kaynaklara başvurup onları Kürtçeye çevirmek zorunda kaldık. Ayrıca çocuk edebiyatı, şiir ve çocuk oyunları konusunda büyük bir boşluk vardı. Edebiyatımız daha çok devrimci karakterde olduğu için çevre gibi konular az işlenmişti. Bu bizim için bir engeldi ve bazen şiirleri kendimiz yazmak zorunda kalıyorduk.
Yorumlar
Misafir olarak yorum yazın ya da daha etkili bir deneyim için oturum açın
Yorum yazın