حکومەتی هەرێمی کوردستان و عێراق لەسەر نرخێکی نوێ بۆ بەرهەمهێنانی نەوت رێککەوتن

بڕگەی یەکەم باس لەوە دەکات کە وەزارەتی دارایی عێراق شایستە داراییەکەکانی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی نەوت دەداتە حکومەتی هەرێمی کوردستان، بە مەرجێک نەوتەکەی رادەستی کۆمپانیای بەبازاڕکردنی نەوتی عێراق - سۆمۆ بکات، یان رادەستی وەزارەتی نەوتی فیدراڵی بکات.

لە بڕگەکانی پێشنیازی هەموارەکەدا هاتووە، کە شایستە داراییەکان بە شێوازێکی دادەپەروەرانە دیاری بکرێن لەلایەن دامەزراوەیەکی راوێژکاریی نێودەوڵەتیی تایبەتمەند کە دڵخوازی وەزارەتەکانی نەوتی فیدراڵ و وەزارەتی سامانە سرووشتییەکانی هەرێمی کوردستان بێت.

بڕیارەکە ماوەی 60 رۆژی دیاریکردووە لەگەڵ دامەزراوەیەکدا رێککەوتن بکرێت، ئەگەر لەو ماوەیەدا لەسەر دامەزراوەکە نەگەیشتنە رێککەوتن، ئەوا حکومەتی فیدراڵ تاکلایەنە دامەزراوەیەک وەک نێوەندگیر و لایەنی سێیەم دیاری دەکات.

بڕگەی دووەمی پێشنیازەکە، باس لەوە دەکات کە لایەنە نێودەوڵەتییەکە تێچووی بەرهەمهێنان و گواستنەوە دەخەمڵێنێت و رادەستی هەردوو حکومەتی عێراق و هەرێمی کوردستانی دەکات.

بەشێکی دیکەی پێشنیازی هەموارکردنەکە تایبەتە بە تێچووی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان، کە 16 دۆلاری بۆ دیاریکراوە و ئەگەر پەسندکرا ئەوا وەزارەتی دارایی فیدراڵی راستەوخۆ شایستە داراییەکانی هەرێمی کوردستان دەدات.

هەناردەی نەوتی هەرێمی کوردستان لە رێگەی بۆرییەوە بۆ بەندەری جەیهان لە 25-3-2023ەوە راگیراوە و تاوەکو ئێستا عێراق و تورکیا ئەوەیان راگەیاندووە کە لارییان نییە لە دەستپێکردنەوەی هەناردەکردنەوەی نەوت، بەڵام کۆمپانیاکانی بەرهەمهێنانی نەوت کێشەیان هەبوو لە کەمیی ئەو نرخەی بۆ تێچووی هەر بەرمیلێک دانرابوو. 

نەرمین مەعرووف، ئەندامی لیژنەی دارایی پەرلەمانی عێراق لە راگەیێندراوێکدا دەڵێت، "ئەگەرچی راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان کە نزیکەی ساڵێک و حەوت مانگە زیانی دارایی زۆری گەیاندووە بە ئابووریی هەرێمی کوردستان و عێراق، بەڵام ئەو بڕیارەی ئەمڕۆی ئەنجومەنی وەزیرانی فیدراڵ هەنگاوێکی گرنگە بۆ چارەسەرکردنی یەکێک لە کێشە هەڵپەسێردراوەکانی نێوان هەرێمی کوردستان و بەغدا تاوەکو ئەوکاتەی یاسای نەوت و گازی فیدراڵ دەردەکرێت، پشتبەست بە مادەی 112ی دەستوور."

دوای بڕیاری راگرتنی هەناردەکردنی نەوتی هەرێمی کوردستان لە بەندەری جیهان لە 25ی ئاداری 2023 و دەرچوونی یاسای بودجەی سێ ساڵە، یەکێک لە خاڵەکانی ناکۆکی نێوان هەرێمی کوردستان و بەغدا تێچووی بەرهەمهێنان و گواستنەوەی نەوتی هەرێمی کوردستان بوو کە لە یاسای بودجە بە تێکڕا بۆ نەوتی عێراق و هەرێمی کوردستان بە نزیکەی 7 دۆلار بۆ بەرمیلێک دیاریکرابوو.

نەرمین مەعرووف دەڵێت: دیاریکردنی ئەو نرخە لەکاتێکدایە کە "جیاوازییەکی زۆر هەیە لەنێوان سرووشتی کێڵگە نەوتییەکانی هەرێمی کوردستان و عێراق، جگە لە جیاوازیی نێوان گرێبەستە نەوتییەکانی هەردوولا."