کوردیKURDÎENGLISHTÜRKÇEعربي
Rudaw Logo
راستەوخۆ
کوردستانهەواڵە ناوخۆییەکاندیاسپۆرا
رۆژهەڵاتی نێوەڕاست
جیهانئابووریهەڤپەیڤینتەندروستیپۆدکاستبیروڕاکولتووروەرزشمەڵتیمیدیابەرنامەکاندۆکیۆمێنتاری
راستەوخۆ
Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزی•مەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزیمەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

Article hero image
تەندروستی

زانکۆی کامبریج: خوێندنەوە مەترسیی تووشبوون بە ئەڵزهایمەر کەم دەکاتەوە

نمە سەرهەنگ
شکار رێبوار

نمە سەرهەنگ، شکار رێبوار

22-11-2026
گوێبگرە
0:00
0:00
قەبارەی دەق
نمە سەرهەنگ
نمە سەرهەنگ22-11-2026
شکار رێبوار
شکار رێبوار

بابەتی پەیوەندیدار

توێژینەوەیەک: بەکارهێنانی مۆبایل لە شەودا خەو تێکدەدات
تەندروستی22-11-2026

توێژینەوەیەک: بەکارهێنانی مۆبایل لە شەودا خەو تێکدەدات

توێژینەوەیەک: پیاسە رێژەی شەکر رێک دەخات
تەندروستی22-11-2026

توێژینەوەیەک: پیاسە رێژەی شەکر رێک دەخات

توێژینەوەیەک: خواردنی عەلی بابا مەترسیی تووشبوون بە شەکرەی جۆری 2 کەم دەکاتەوە
تەندروستی22-11-2026

توێژینەوەیەک: خواردنی عەلی بابا مەترسیی تووشبوون بە شەکرەی جۆری 2 کەم دەکاتەوە

رووداو - تەندروستی


توێژینەوەیەک لەلایەن زانکۆی کامبریج لە بەریتانیا ئەنجامدراوە، دەرکەوتووە خوێندنەوەی کتێب سوودێکی سەرسوڕهێنەری بۆ مێشک هەیە و پەیوەستە بە باشتربوونی یادگە، کەمکردنەوەی گوشاری دەروونی، باشترکردنی دەرووندروستی و کەمکردنەوەی مەترسیی تووشبوون بە لەبیرچوونەوە.


پرۆفیسۆر د. باربارا ساکیان، سەرپەرشتیاری سەرەکیی توێژینەوەکە دەڵێت: تەنیا پێنج خولەک خوێندنەوەی چیرۆک دەتوانێت گوشاری دەروونی بە رێژەی 20% کەم بکاتەوە، هەروەها خوێندنەوە بە گشتی مەترسیی تووشبوون بە نەخۆشیی ئەڵزهایمەر بە رێژەی 33% کەم دەکاتەوە.


بەگوێرەی توێژینەوەکە، ئەو منداڵانەی لە تەمەنێکی زووەوە دەست بە خوێندنەوە دەکەن، توانای سەرنجدان، یادگە و بڕیاردانیان باشتر دەبێت، هەروەها دەرووندروستترن، خەویان باشترە و کاتێکی کەمتر لەسەر شاشەکان بەسەر دەبەن.


توێژەران ئاماژە بەوەش دەکەن کە خوێندنەوەی بەکۆمەڵ، وەک لە یانەکانی خوێندنەوەدا، سوودی زیاتری هەیە، چونکە پەیوەندییە کۆمەڵایەتییەکان بەهێز دەکات و هەستی تەنهایی کەم دەکاتەوە، کە ئەمەش مەترسیی تووشبوون بە لەبیرچوونەوە کەم دەکاتەوە.


بە گوێرەی رێکخراوی تەندروستیی جیهانی، ئەڵزهایمەر باوترین نەخۆشیی لەبیرچوونەوەیە کە خانەکانی مێشک دەپووکێنەوە و لاوازدەبن، بەمەش چەند نیشانەیەک بە کورتخایەن و درێژخایەنی دەردەکەون.


ئەو هۆکارانەی ئەگەری تووشبوون بە ئەڵزهایمەر کەم دەکەنەوە؛


- جووڵەی رۆژانە و چالاکیی جەستەیی

- خواردنی خۆراکی تەندروست

- دوورکەوتنەوە لە جگەرە، نێرگەلە و کحول

- ئەنجامدانی پشکنینی پێشوەختە

- کۆنتڕۆڵکردنی شەکر و پەستانی خوێن

- راهێنانی مێشک

- بەهێزکردنی پەیوەندیی کۆمەڵایەتی


نیشانەکانی نەخۆشیی ئەڵزهایمەر؛


- بیرچوونەوەی زانیاری و رووداوەکان

- تێکچوونی هاوسەنگیی رۆیشتن

- قورسی لە گێڕانەوەی رووداوەکان

- گۆڕانکاری لە رەفتارەکان

- دڵەڕاوکێ و خەمۆکی

- لاوازیی بڕیاردان

- پەیوەستنەبوون بە کات

- بەجێهێشتنی کەلوپەلەکان

- دانانی کەلوپەل لە شوێنی نەگونجاو


ئەو هۆکارانەی ئەگەری تووشبوون بە ئەڵزهایمەر زیاد دەکەن؛


- قەڵەوی

- لاوازیی پەیوەندیی کۆمەڵایەتی

- بەساڵداچوون

- جگەرە، نێرگەلە و ڤەیپکێشان

- نەخۆشیی شەکرە

- بەرزەپەستانی خوێن

- خواردنەوەی کحول

- گوشاری دەروونی




بابەتی پەیوەندیدار

توێژینەوەیەک: بەکارهێنانی مۆبایل لە شەودا خەو تێکدەدات
تەندروستی22-11-2026

توێژینەوەیەک: بەکارهێنانی مۆبایل لە شەودا خەو تێکدەدات

توێژینەوەیەک: پیاسە رێژەی شەکر رێک دەخات
تەندروستی22-11-2026

توێژینەوەیەک: پیاسە رێژەی شەکر رێک دەخات

توێژینەوەیەک: خواردنی عەلی بابا مەترسیی تووشبوون بە شەکرەی جۆری 2 کەم دەکاتەوە
تەندروستی22-11-2026

توێژینەوەیەک: خواردنی عەلی بابا مەترسیی تووشبوون بە شەکرەی جۆری 2 کەم دەکاتەوە

پێشنیازەکان

ئەمەنەش ببینە