رووداو دیجیتاڵ
لە هەنگاوێکی مێژووییدا بۆ بەهێزکردنی ئاسایشی ناوچەکە، ئەمڕۆ هەینی، 7ـی ئابی 2026 لە شاری مەککە، هەر سێ وڵاتی سعودیە، تورکیا و پاکستان رێککەوتنی (بەرگریی هاوبەشی مەککە)یان واژۆ کرد. ئامانج لەم رێککەوتنە دروستکردنی قەڵخانێکی هاوبەشە دژی هەر هێرشێک.
کێ رێککەوتنەکەی واژۆ کرد؟
لەنێو کۆشکی سەفا لە مەککە، لە (لووتکەی مەککەی پیرۆز بۆ بەرگریی هاوبەش)، رێککەوتنەکە لەلایەن محەممەد بن سەلمان، شازادەی جێنشینی سعودیە؛ رەجەب تەیب ئەردۆغان، سەرۆککۆماری تورکیا و شەهباز شەریف، سەرۆکوەزیرانی پاکستان بە ئامادەبوونی عاسم مونیر، فەرماندەی سوپای پاکستان واژۆکرا.
گرنگترین خاڵەکانی رێککەوتنەکە چین؟
- بەرگریی هاوبەش: گرنگترین خاڵی رێککەوتنەکە ئەوەیە کە "هەر هێرشێکی چەکداری بۆ سەر یەکێک لەو سێ وڵاتە، بە هێرشکردنە سەر هەر سێ وڵاتەکە دادەنرێ."
- هاوکاریی سەربازی: هەر سێ وڵات لە هەموو بوارە سەربازییەکاندا هاوکاریی یەکدی دەکەن، وەک راهێنانی سەربازیی هاوبەش، ئاڵوگۆڕی تەکنەلۆجیا، زانیاریی هەواڵگری و دروستکردنی چەک پێکەوە.
- تەنیا بۆ بەرگرییە: دەسەڵاتداران جەخت دەکەنەوە کە ئەم رێککەوتنە تەنیا بۆ پاراستنی خۆیانە و دژی هیچ وڵاتێکی دیاریکراو نییە؛ هەروەها نایانەوێ وەک هاوپەیمانیی ناتۆ سوپایەکی یەکگرتوو دروست بکەن یان رێککەوتنەکانی پێشوویان هەڵبووەشێننەوە.
- دەرگای کراوە: رێککەوتنەکە کراوەیە بۆ ئەوەی لە داهاتوودا وڵاتانی دیکەی ناوچەکەش تێیدا بەشدار بن.
"هەر هێرشێکی چەکداری بۆ سەر یەکێک لەو سێ وڵاتە، بە هێرشکردنە سەر هەر سێ وڵاتەکە دادەنرێ."
— لە رێککەوتنامەی بەرگریی هاوبەشی مەککەبۆچی ئێستا؟
ئەم رێککەوتنە لە کاتێکدایە، گرژییەکانی رۆژهەڵاتی نێوەڕاست بەهۆی شەڕی ئەمریکا و ئیسرائیل لەگەڵ ئێران زیادیان کردووە و هێرش کراوەتە سەر وڵاتانی کەنداو و کەشتییە بازرگانییەکانەش.
هێزی ئەم سێ وڵاتە لە چیدایە؟
ئەم هاوپەیمانییە سێ هێزی جیاواز کۆدەکاتەوە:
- سعودیە: خاوەنی سامانی دارایی زۆر و پێگەیەکی بەهێزە لە ناوچەکەدا.
- تورکیا: پیشەسازییەکی بەرگریی زۆر پێشکەوتووی هەیە و خاوەنی دووەم گەورەترین سوپایە لەنێو هاوپەیمانیی ناتۆدا.
- پاکستان: ئەزموونێکی زۆری سەربازی هەیە و تاکە وڵاتی زۆرینە موسڵمانە کە خاوەنی چەکی ئەتۆمی بێت.
چ شتێک نهێنییە؟
هەرچەندە راگەیێندراوەکان بڵاوکراونەتەوە، بەڵام دەقی تەواوی رێککەوتنەکە و وردەکاریی ئەوەی کە ئایا لە کاتی هێرشدا چۆن و بە چ شێوەیەک بە هانای یەکدییەوە دەچن، بە نهێنی هێڵدراوەتەوە. سعودیەش دووپاتی کردووەتەوە کە ئامانجیان دروستکردنی بلۆکێکی مەزهەبی یان کێبڕکێی چەکی ئەتۆمی نییە.



.jpg&w=3840&q=75)