Rudaw Logo
راستەوخۆ
کوردستانهەواڵە ناوخۆییەکان
رۆژهەڵاتی نێوەڕاست
جیهانئابووریهەڤپەیڤینتەندروستیپۆدکاستبیروڕاکولتووروەرزشمەڵتیمیدیابەرنامەکاندۆکیۆمێنتاری
Rudaw

ئەپلیکەیشنی رووداو دابەزێنە

App StoreGoogle Play
نهێنیپارێزیمەرج و بەندەکان

© 2026 هەموو مافەکان پارێزراون.

تەندروستی20-08-2024

د. رێبین سەمەد: دوای ساڵی 2003 پیسبوونی هەوای هەولێر دەستیپێکرد

0:00
0:00
قەبارەی دەق
شکار رێبوار

بڵاوکراوەتەوە لەلایەن

شکار رێبوار

رۆژی بڵاوکردنەوە

20-08-2024

بابەتی پەیوەندیدار

ڤێتێرنەریی راپەڕین: 20 ساڵە داوای کوشتارگە دەکەین و تاوەکو ئێستا نییە
تەندروستی28-05-2026

ڤێتێرنەریی راپەڕین: 20 ساڵە داوای کوشتارگە دەکەین و تاوەکو ئێستا نییە

تەندروستیی هەولێر: تاوەکو ئێستا هیچ تووشبوویەکی تای خوێنبەربوون تۆمارنەکراوە
تەندروستی28-05-2026

تەندروستیی هەولێر: تاوەکو ئێستا هیچ تووشبوویەکی تای خوێنبەربوون تۆمارنەکراوە

کوشتارگەی سلێمانی: رێژەی قوربانیکردن زیادیکردووە
تەندروستی28-05-2026

کوشتارگەی سلێمانی: رێژەی قوربانیکردن زیادیکردووە

رووداو - تەندروستی

سەرۆکی بەشی ئەندازیاریی رووپێوان لە زانکۆی پۆلیتەکنیکیی هەولێر ئاشکرای دەکات، دوای 2003 پیسبوونی هەوای هەولێر دەستیپێکرد و دەڵێت: زۆریی ژمارەی پاڵاوگە، موەلیدە و ئۆتۆمبێلەکان هۆکاری سەرەکییە.
 
ئەمڕۆ سێشەممە 20ـی ئابی 2024 د. رێبین سەمەد، سەرۆکی بەشی ئەندازیاریی رووپێوان لە زانکۆی پۆلیتەکنیکیی هەولێر بە رووداوی راگەیاند، داخستنی پاڵاوگە نایساییەکان و دانانی مەرجی تووند لەسەر پاڵاوگەکان، هەروەها زیادکردنی رێژەی سەوزایی لە پارێزگای هەولێر وادەکەن کە پیسبوونی بەرگەهەوا کەمببێتەوە.
 
لە بەشێکی قسەکانیدا ئاماژە بە ئۆتۆمبێلەکان دەکات بەوەی کە پێویستە بەردی ئەگزۆزیان تێدا بێت و دەڵێت: ''هەر ئۆتۆمبێلێک ئەو بەردەی نەبێت، نابێت رێگە بدرێت هاوردەی هەرێمی کوردستان بکرێت''.
 
به‌پێی راپۆرتێکی ئاژانسی نێوده‌وڵه‌تیی وزە، هۆكاره‌كانی گواستنه‌وه‌ نزیكه‌ی 32٪ رێژه‌ی دووانەئۆكسید به‌رهه‌مدێنن، ئه‌م رێژه‌یه‌ش له‌ وڵاتێكه‌وه‌ بۆ وڵاتێكی دیکە به‌پێی بارودۆخی ئابووری، دابونه‌ریت و شێوازی ژیان ده‌گۆڕێت.
 
ئه‌و گازانه‌ی له‌ ئۆتۆمبێل ده‌رده‌چن بریتین له‌ ئۆكسیدی كاربۆن، نایترۆجین، هایدرۆكاربۆن و چه‌ندین گازی ژه‌هراوی دیکە، كه‌ مه‌ترسیدارترین جۆر و هۆكارن بۆ پیسبوونی هەوا، ئەمەش ده‌بێته‌ هۆی شێرپه‌نجه‌ و هەناسەتەنگی.
 
بەپێی ئەو داتایانەی دەستەی ژینگە لە وەزارەتی سامانە سرووشتییەکانی وەرگرتووە، رۆژانە نزیکەی هەشت ملیۆن لیتر بەنزین دەسووتێنرێن، "ئەمەش زیانێکی گەورەی بۆسەر ژینگەی هەرێمی کوردستان هەیە".
 
بەپێی بەدواداچوونەکانی رووداو، هەر موەلیدەیەکی 500 کلڤنی یەکسانە بە ئیشکردنی 300 ئۆتۆمبێل کە لە ماوەی 24 کاژێر کارکردندا دەشێت ئەمانەی خوارەوە دەربدات؛
 
- 26 کیلۆگرام دووانەئۆکسیدی گۆگرد
- 18 کیلۆگرام یەکەئۆکسیدی کاربۆن
- 45 کیلۆگرام ئۆکسیدی نایترۆجین
- 12 کیلۆگرام دووکەڵی رەش
- 113 کیلۆگرام دووانەئۆکسیدی کاربۆن
 
ئەمەی خوارەوە دیمەنی بەرگەهەوای ئەم بەیانییەی پارێزگاکانی هەرێمی کوردستانە؛ لە هەولێر بەهۆی دووکەڵ و پیسییەکی زۆرەوە مەودای بینین کەمبووەتەوە.
 
کاریگەرییەکانی پیسبوونی هەوا لەسەر دەروون
 
- گوشار و شڵەژانی دەروونی
- دڵەڕاوکێ
- لەبیرچوونەوە
- خەمۆکی