شەڕەكەی 24ی مایسی نێوان پارتی كرێكارانی كوردستان و حیزبی دیموكراتی كوردستانی ئێران برینی كۆنی كوردی كولاندەوە و بووە مایەی نیگەرانی جددی بۆ داهاتوو.
ئەم شەڕە ناكۆكییەكی نوێ نەبوو. لەو قەیرانە سیاسییەوە سەرچاوەی گرت كە دەیان ساڵە بەرۆكی حیزبە سیاسییەكانی كوردستانی گرتووە.
هەر ئەو قەیرانە رێگر بووە لەوەی حیزبە سیاسییەكانی كوردستان بگەنە رێككەوتنێك بۆ بەستنی كۆنگرەی نەتەوەیی. ئامانج لەو كۆنگرەی نەتەوەییەی دەمێكە چاوەڕێی بەستنی دەكرێ، كۆكردنەوەی 39 حیزبی سیاسی كوردی بوو بۆ چارەسەركردنی پرسی كورد لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. دوای چەند جارێك لە دواخستن، هەڵوەشێندرایەوە.
هۆكاری سەرەكیی شكستهێنانی كۆنگرەكە ناكۆكیی نێوان پەكەكە و پارتی دیموكراتی كوردستان بوو، هەریەكەیان دەیەویست هەژموونی سیاسی خۆی بسەپێنێ.
رووداوەكەی ئەم دواییە كە بووە هۆی كوژرانی پێشمەرگەیەك، رووداوێك نەبوو كە تەنیا بەهۆی چوونی پێشمەرگەكانی دیموكرات بۆ ناوچەیەك كە چەندین ساڵە لەژێر كۆنترۆڵی گەریلاكانی پەكەكەدایە، روویدابێت. یاخود رووداوێكی لە ناكاو بێت. بەڵكو بەرهەمی پتر لە دەیەیەك لە ناكۆكی سیاسیە كە بووەتە هۆی دروستبوونی شەڕێكی ساردی شاراوە لەنێوان هەندێ حیزبی سیاسی كوردی ئێران و پەكەكە.
ناكۆكییەكە ئەوكات دەستیپێكرد كە پەكەكە تۆمەتبار كرا بەوەی بووەتە هاوپەیمانی رژێمی ئێران و دەست لە كاروباری سیاسی كوردستانی ئێران وەردەدات.
حیزبی دیموكرات و كۆمەڵە، ناڕەزاییان دەربڕی بەرامبەر پەكەكە بەهۆی دروستكردنی رێكخراوێكی چەكداری وەكو پارتی ژیانی ئازادی كوردستان (پژاك) لە ساڵی 2004.
ئەو حیزبانە لەدژی بوونی پژاك لەو ناوچەیە و هەڵمەتی سیاسی پەكەكە بوون بۆ كۆكردنەوەی كوردی ئێران لەدەوری خۆی كە پێشتر سەر بە حیزبە كوردییەكانی دیكە بوونە. كۆمەڵە و حیزبی دیموكرات ئەو ناوچانەیان بە ناوچەی ئۆپەراسیۆنەكانی خۆیان دەزانی.
پەكەكە، وەك وەڵامێك، رەخنەی لە حیزبە سیاسییە كوردییەكانی ئێران گرت بەوەی پشتیان كردووەتە بزووتنەوەی كوردی لە ئێران و لە دوو دەیەی رابردوودا پاسیڤ و مت بوونە.
پەكەكە ئەو حیزبانەی بەوە تۆمەتبار كرد كە چەكیان داناوە و بوونەتە كامپنشین، لەلایەن حكومەتی هەرێمی كوردستانەوە مووچەیان دەدرێتێ و پاروویان بە دەمدا دەكرێ.
ئاڵۆزییەكەی ئەم دواییە هاوكات بوو لەگەڵ نزیكبوونەوەی هەڵبژاردنەكەی توركیا، ئەوەش هەلی دا بە هەردوو حیزبەكە بۆئەوەی تۆمەتی نوێ بۆ یەكتر بچنن.
پەكەكە چوونی هێزەكانی حدكای وا لێكدایەوە كە لەلایەن پارتی دیموكراتی كوردستانەوە بەرنامەی بۆ دانراوە وەك هەوڵێك بۆ زیانگەیاندن بە پارتی دیموكراتی گەلان هەدەپە لە هەڵبژاردنەكانی توركیادا.
پەكەكە دەیگوت چوونی پێشمەرگەكانی حدكا بۆ ناوچەكە مەبەستی خراپی لە پشتەوە بووە.
لەلایەكی دیكەوە، حیزبی دیموكرات پەكەكەی تۆمەتبار دەكرد بەوەی شەڕێكی لە دژی ئەوان هەڵگیرساندووە كە لایەن رژێمی ئێرانەوە بەرنامەی بۆ دانراوە بۆئەوەی رێگری لە هێزەكانیان بكرێت بۆئەوەی نەچنە ناو خاكی كوردستانی ئێران. ئەوەش گوترا كە شەڕەكە دەستی یەكێتی نیشتیمانی كوردستانیشی تێدابووە. پروپاگەندەی بەربڵاو، قسەی دژبەرانە و تۆمەتی زۆر لەلایەن هەردوولاوە لە تۆڕە كۆمەڵایەتییەكان بڵاوكرانەوە. چەندین گرووپی دیكەش دوودڵ نەبوون لەوەی بەنزین بكەن بە ئاگرەكەدا.
بازرگانانی شەڕ و سوودمەندانی خوێنڕشتن ئامانجیان ئەوەیە چەك هەرگیز پشوونەدات.
لە زۆرینەی ئەو پروپاگەندە و تۆمەتانەدا، بێ لەبەرچاوگرتنی ئەو لایەنەی بڵاویان دەكاتەوە، یەك خاڵی هاوبەش هەیە. لایەنێك لایەنەكەی دیكە تۆمەتبار دەكات بەوەی بووەتە هاوپەیمانی دوژمنی گەلی كورد، خۆیشی بە بێ هەڵە دادەنێت. لەو نێوەدا بەرامبەری بە جاش ناودەبات و خۆشی بە باش.
ئەم دووبەرەكییەی نێوان لایەنە كوردییەكان تەنیا نەبووەتە هۆی دروستبوونی ئاڵۆزی سیاسی، بەڵكو بووەتە هۆی رقی سیاسی، دژایەتی نێوان حیزبەكان و شەڕی ناوخۆ لەم سەرزەمینە پەرتەوازەیەدا.
كێشانی هێڵ لەنێوان رەش و سپی، جاش و باش، راست و هەڵە، شەرعی و ناشەرعی بووەتە هۆی ژەهراویكردنی كولتووری سیاسی لە كوردستان. لەهەموو كاتێك زۆرتر خەڵكی دابەشكردووە، قەیرانەكانی قووڵتر كردووەتەوە و پتر لە خوێنی گەوزاندووین.
ئەم هێڵە بزوێنەری هەموو شەڕێكی ناوخۆ و ململانێی لایەنەكان بووە.
كاتێك پروپاگەندە و تۆمەت گوتاری سیاسی داگیردەكەن، لایەنی بەرامبەر بە دوژمنی گەل دەناسرێت. كاتێك ئەمە روودەدات، هیچ زەمینەیەك نامێنێ بۆ دیالۆگ و پێكەوەهەڵكردن. لەبەرئەوە شەڕ و خوێنڕشتن دەبنە حەتمی.
لەبەر هەمان شت بۆماوەیەكی درێژ حیزبی دیموكرات لەدژی كۆمەڵە، یەكێتی لە دژی پارتی وەستاونەتەوە، ئێستاش پەكەكە لەدژی حدكا.
سیاسەتی كوردی پێویستی بەوەیە ئەو هێڵانە تێپەڕێنێ.
ئەمڕۆ، بەداخەوە، توركیا و ئێران ئامادەییەكی حاشالێنەكراویان لە كەشی سیاسی كوردیدا هەیە. حیزبە سیاسییە سەرەكییەكانی كوردستان هەریەكەیان لەبەرەی یەكێك لەم وڵاتانەدان. سیاسەتوانانی كورد پێویستیان بەوەیە دیپلۆماسیانە لەگەڵ واقیعی تاڵ رووبەڕوو ببنەوە، نەك بە چەك.
چەندین فاكتەری دیكەی نەزانراویش هەن لەپشت ئەم رووداوەوە، ئەوەی تاوەكو ئێستا زانراوە، ئەوەیە پەكەكە هێڵی سووری بەزاندووە و پێشمەرگەیەكی كوشتووە. ئەو ئاشتییە ساردەی شكاند كە لە ساڵی 1998ەوە لەئارادابوو. ئەمە واتای ئەوە نییە حیزبی دیموكرات هیچ بەرپرسیارێتییەكی لە ئەستۆ نییە و بووەتە قوربانی دەستی پەكەكە، نەخێر. ئەوانیش تەقەیان كردووە، بەڵام ئامانجەكانیان نەپێكاوە.
لە كۆتاییدا، كوردێك كوژراوە كە پەكەكە لێی بەرپرسیارە.
سەرەڕای ئەمە، پەكەكە دەیتوانی بە داوای لێبووردن هەڵەكەی راست بكاتەوە و ئاوێك بە ئاگرەكەدا بكات. ئەو داوای لێبووردنە دەبووە هۆی دروستبوونی رەهەندێكی نوێ لە سیاسەتی كوردیدا كە تائێستا ونە: بوێری و دانپێدانان بە هەڵەدا و هێنانەوەی پۆزش.
کۆمێنتەکان
وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و ههموو خزمەتگوزارییەکان بهكاربێنه
کۆمێنتێک دابنێ