یادی ئەنفال لە لەندەن کرایەوە؛ هەوڵ بۆ ناساندنی وەک جینۆساید دەدرێت

كاژێرێك له‌مه‌وپێش
سیروان جەلال
رێورەسمی یادەکە. وێنە: تایبەت بۆ رووداو نێردراوە
رێورەسمی یادەکە. وێنە: تایبەت بۆ رووداو نێردراوە
A+ A-

رووداو دیجیتاڵ

سکرتێری گشتیی پارتی سەربەخۆیی کوردستان رایدەگەیێنێت، لە نێو بینای پارێزگای لەندەن یادی تاوانی ئەنفال کرایەوە و ئامانج لێی گەیاندنی دەنگی مەزڵوومییەتی گەلی کوردە بە جیهان، تاوەکو بەریتانیا ئەو تاوانە بە جینۆساید بناسێنێت.
 
رۆژی پێنجشەممە، 23ـی نیسانی 2026، ئاشتیاکۆ پوورکەریم، سکرتێری گشتیی پارتی سەربەخۆیی کوردستان بە رووداوی راگەیاند، "رێورەسمی یادی ئەنفال لە لەندەن بە هەوڵی سەرباز بەرزنجی، پارێزگاری پێشووی ناوچەی لامبێس بەڕێوەچوو، کە تێیدا ژمارەیەک کەسایەتیی بیانی ئامادەی بوون."
 
پوورکەریم ئاماژەی بەوە کرد، لەو پارێزگایەدا دوو مۆنیۆمێنت بۆ ئەنفال و هەڵەبجە دانراون و هەموو ساڵێک لە ساڵیادی ئەو تاوانانەدا لەوێ یاد دەکرێنەوە. گوتیشی: "ئامانجمان ئەوەیە ئەم پرسە بە جیهانی بکرێت و حکومەتی بەریتانیا وەک جینۆساید بیناسێنێت."
 
بەپێی گوتەی سکرتێری گشتیی پارتی سەربەخۆیی کوردستان، بڕیارە سبەی 24ـی نیسان، رێورەسمێکی دیکە بۆ ساڵیادی بۆردوومانکردنی قەڵادزێ بەڕێوە دەچێت و تێیدا داوا دەکرێت تاوانەکە وەک جینۆساید و پاکتاوی نەتەوەیی بناسێندرێت.
 
ئەنفال 
 
زنجیرە ئۆپەراسیۆنێکی سەربازی و جینۆساید بوو کە لە ساڵی 1988 لە لایەن رژێمی بەعسی عێراقەوە دژی گەلی کورد ئەنجامدرا. ئەم تاوانە بە 8 قۆناخ بەڕێوەچوو و تێیدا نزیکەی 182 هەزار مرۆڤی بێتاوان بێسەروشوێن و شەهید کران، هەروەها زیاتر لە 5 هەزار گوند وێران کران. ئامانجی رژێمی پێشوو لەم هەڵمەتە، سڕینەوەی ناسنامەی نەتەوەیی و تێکدانی ژێرخانی ئابووری و کۆمەڵایەتیی کوردستان بوو.
 
کیمیابارانی هەڵەبجە
 
لە 16ـی ئازاری 1988، فڕۆکە جەنگییەکانی رژێمی بەعس شاری هەڵەبجەیان بە گازی ژەهراوی و چەکی کیمیایی (گازی خەردەل و سارین) بۆردوومان کرد. لەم کارەساتە مرۆییەدا زیاتر لە 5000 هاووڵاتیی سڤیل لە ماوەیەکی زۆر کورتدا شەهید بوون و نزیکەی 10 هەزار کەسی دیکەش بریندار بوون. ئەم تاوانە وەک یەکێک لە گەورەترین هێرشە کیمیاییەکان دژی
خەڵکی سڤیل لە مێژووی نوێدا دەناسرێت.
 
بۆردوومانکردنی قەڵادزێ
 
24ـی نیسان لە 24ـی نیسانی 1974، رژێمی عێراق بە فڕۆکەی جەنگی شاری قەڵادزێی بۆردوومان کرد. ناوەندە زانستییەکان و خەڵکی سڤیل بوونە ئامانجی هێرشەکە. لەم رووداوەدا سەدان قوتابی و هاووڵاتی شەهید و بریندار بوون.



کۆمێنتەکان

وەک میوان کۆمێنتێك بنووسە یان وەرە ژوورەوە و هه‌موو خزمەتگوزارییەکان به‌كاربێنه‌

کۆمێنتێک دابنێ

داواکراوە
داواکراوە
 

دوایین هەواڵەکان

مەشقی سەربازی سوپای ئێران بە درۆن. وێنە: رۆیتەرز

چەند بەرپرسێکی ئەمریکا: ئێران هێشتا توانایەکی سەربازیی گەورەی ماوە

چەند بەرپرسێکی باڵای ئەمریکا پەردە لەسەر زانیارییە هەواڵگرییەکان لادەدەن و رایدەگەیێنن، توانای سەربازیی ئێران زۆر لەوە زیاترە کە کۆشکی سپی و پنتاگۆن بە ئاشکرا باسی دەکەن. بەگوێرەی زانیارییەکان، سەرەڕای هێرشە چڕەکان، هێشتا بەشێکی زۆری کۆگای مووشەک و هێزی دەریایی ئێران بە پارێزراوی ماونەتەوە.