رووداو دیجیتاڵ
جەنگیز چاندار، پەرلەمانتاری پارتی یەکسانی و دیموکراسیی گەلان (دەم پارتی) رایگەیاند، سەرەڕای ئەوەی پرۆسەی چارەسەری بەهۆی ئەزموونەکانی رابردوو متمانەی پێویستی لەناو خەڵکدا نییە، بەڵام دەرچوواندنی "یاسای چوارچێوە" لە پەرلەمان هەنگاوێکی گرنگ و هیوابەخشە.
چاندار، میوانی بووڵتەنی کاژێر 15:00ـی تەلەڤزیۆنی رووداو بوو، لەگەڵ راوین ستێرک هەڵسەنگاندنی بۆ پرۆسەی چارەسەری کرد. ئاماژەی بەوەدا، بۆ ئەوەی متمانە بۆ پرۆسەکە بگەڕێتەوە، پێویستە حکومەت هەنگاوی کرداری بنێت، لەوانەش ئازادکردنی سەلاحەدین دەمیرتاش و گەڕاندنەوەی قەیوومەکان لە شارەوانییەکان.
پەرلەمانتارەکەی دەم پارتی، جەختی لەوە کردەوە کە دەرچوواندنی "یاسای چوارچێوە" بە 467 دەنگی پەرلەمانتاران، بۆ یەکەمجار بنەمایەکی یاسایی بۆ پرسی کورد داناوە. بە گوتەی ئەو، چاوەڕوان دەکرێت دوای کۆبوونەوەی ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانیی تورکیا لە 27ی تشرینی دووەم، یاساکە بکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە.
جەنگیز چاندار، رۆڵی عەبدوڵڵا ئۆجەلانی لە پرۆسەکەدا بە "زۆر گرنگ" دانا و گوتی، "بۆ جێبەجێکردنی یاساکە و رێکخستنی گەڕانەوەی گەریلاکان و ئازادکردنی زیندانیان، پێویستە خودی ئۆجالان رۆڵی سەرەکی ببینێت، چونکە هەزاران کەس گوێڕایەڵی ئەون."
سەبارەت بە رۆڵی دەم پارتی، چاندار روونیکردەوە کە پارتەکەیان نێوەندگیر نییە، بەڵکو رۆڵی سەرەکییان بریتییە لە گەیاندنی پرۆسەکە بە کۆمەڵگە وەک نوێنەری سیاسیی گەلی کورد.
دەقی هەپڤەیڤینی رووداو لەگەڵ جەنگیز چاندار، پەرلەمانتاری دەم پارتی:
رووداو: خەڵکی کورد بۆچوونیان بۆ پرۆسەی ئاشتی چییە بەتایبەتی لە باکووری کوردستان؟ گلەیی و گازندەیان چییە؟
چاندار: یەکێک لە گەورەترین کەموکوڕی و لاوازییەکانی ئەم پرۆسەیە تاوەکو ئێستا، ئەوەیە کە کەمێک بە ئەنقەست تاوەکو ئەمڕۆ ئەم بابەتە بە کۆمەڵایەتی نەکراوە. هێشتا لەسەر ئاستی کۆمەڵگە خاوەندارێتی و متمانەی پێویست نییە. کاتێک دەچینە ئامەد، کاتێک دەچینە هەر سووچێکی کوردستان، ئامەد وەک دەزانرێت پایتەختە، ناوەندە. شوێنێکی گرنگە و لە هەمان کاتدا نیشاندەرێکی گرنگیشە. هەموو گەلی کورد پشتیوانیی لێ دەکات. واتە ئارەزووی ئەوەی هەیە ئاشتی هەبێت، پرۆسەکە سەرکەوتوو بێت و کۆتایی پێ بهێنرێت، بەڵام کاتێک دەڵێیت ئایا متمانە هەیە، ئایا دەبێت؟ لەوێدا دەوەستن.
رووداو: هۆکار چییە؟
چاندار: هۆکارەکەی ئەوەیە، چونکە تاوەکو ئەمڕۆ، با بڵێین پرسی کورد، بێگومان ئەم پرۆسەیەی باسی دەکەیت راستەوخۆ پەیوەندیی بە پرسی کوردەوە هەیە. پەیوەندیی بە هیچ بابەتێکی دیکەوە نییە، پەیوەندیی بە پرسی کوردەوە هەیە. ئەمە زۆر ئاڵۆز و سەختە. نزیکەی 100 ساڵە بە نائومێدیی زۆر گەورەوە هاتووە. بەشێکی گرنگی ئەم نائومێدییانەش لەوەوە سەرچاوەی گرتووە کە دەوڵەت ئەو هەنگاوانەی نەناوە کە گەلی کورد ویستوویەتی و چاوەڕێی کردووە. ئێستا یەکێک لە لایەنەکان و گرنگترینیان دەوڵەتە. بۆیە رەنگە ئەم پرۆسەیەش بە نائومێدی کۆتایی بێت. هەستی رەشبینیی کەڵەکەبووی سەدەی رابردوو، لەبەر ئەوەی ئێستاش هەنگاوی زۆر روون و بەرچاو لەم ئاراستەیەدا نانرێت، لەلای گەل بێمتمانەیی هەیە. چەند هەنگاوێکی سادە دەتوانن ئەم بێمتمانەییە بەرەو متمانە ببەن. لە سەرووی هەموویانەوە، بەبێ گوێدانە ئەم پرۆسەیە، ئەو کەسانەی کە لە ئێستادا پێویست ناکات لە زینداندا بن و لە پێش هەمووشیانەوە ناوی سەلاحەدین دەمیرتاش دێت. تاوەکو سەلاحەدین دەمیرتاش بە ئازادی نەگەڕێتەوە ناو کۆمەڵگە، گومانەکان لەسەر ئەوەی کە ئەم پرۆسەیە لە رووی دەوڵەتەوە بەرەو کۆتاییەکی ئەرێنی دەڕوات، بەردەوام دەبن. یەکێکی دیکە قەییومەکانن. لە سەرووی هەموویانەوە ئەحمەد تورک، سەرۆکی شارەوانیی هەڵبژێردراوی مێردین و سەرۆک شارەوانییەکانی دیکەی هاوشێوەی ئەو، سەرەڕای تێپەڕبوونی ئەم هەموو کاتە و گرنگتر لە هەمووشیان، دەوڵەت باخچەلی کە ئەمڕۆ بە هاوبەشی دەسەڵات دادەنرێت و بە واتایەک گەرەنتی و سوپاپی ئەمنییەتی ئەم پرۆسەیەیە، چەندین جار لەگەڵ ئەحمەد تورک کۆدەبێتەوە. دەڵێت با ئەحمەدەکان بێنە سەر کار. هەم بۆ ئەحمەد تورک و هەم بۆ ئەحمەد ئۆزەر کە پێموایە ئێستا لە پارتە نوێیەکەی ئەستەنبۆڵە. چەند جارێک ناوی سەلاحەدین دەمیرتاشی هێنا. گوتی لە ئازادکردنیدا خێر هەیە. فەتی یڵدز، پەرلەمانتارێک کە بە مێشکی یاسایی پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی (مەهەپە) دادەنرێت، رێگە یاساییەکانی چۆنیەتیی جێبەجێکردنی ئەمەی روونکردەوە، بەڵام ئاوا، ئێستا مانگی تشرینی یەکەمە و پەرلەمانی تورکیا دەستی بە خولی نوێی کاری خۆی کردووە. هێشتا هیچ شتێکی ئەوتۆی بەرجەستە نییە کە هەستی بێمتمانەیی لەلای گەل، لەلای خەڵکی ئامەد و بە گشتی لەلای تەواوی کۆمەڵگەی تورکیا بڕەوێنێتەوە. وێنەکان بەرجەستە نین. بەڵام با ئەمە بڵێم، نامەوێت رێگە بۆ تێگەیشتنێکی هەڵەش خۆش بکەم. پرۆسەکە هەیە. هەرچەندە قورسیش بێت، هەرچەندە بە دڵی ئێمەش نەبێت، بەڕێوە دەچێت. وادیارە کە بەڕێوەش دەچێت.
رووداو: تۆ کەسێکیت لەبارەی پرۆسەکەوە زۆر بە جۆش و خرۆشەوە کار دەکەیت. تا کۆتایی بەمشێوەیە بەردەوام دەبیت؟
چاندار: راستیت دەوێت، تێنەگەیشتم لە کوێوە منت بە پەرۆش بینیوە. بەتایبەتی لەبارەی ئەم پرۆسەیەوە، من لە سەرەتاوە کاتێک سەیری ئاوێنەم کردووە، پێموایە تا رادەیەکی زۆر هێمن بووم. زۆر تووشی پەرۆشی نەبووم. ئایا باوەڕم بە پرۆسەکە هەیە؟ بەڵێ. ئایا پشتیوانیی پرۆسەکە دەکەم؟ بەڵێ. ئایا هیوادارم پرۆسەکە لە کۆتاییدا سەرکەوتوو بێت؟ بەڵێ. ئایا وریا و بە ئاگام؟ بۆ ئەوەش بەڵێ. بۆچی وریا و بە ئاگام؟ وەک چۆن کەمێک لەمەوبەر قسەمان کرد، بەهۆی ئەزموونەکانی رابردوو و هەروەها لێرە تورکیایە. چۆن دەبێت، هەمیشە دیار نییە. هەروەها لە ناوچەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاستدا دەژین. ناوچەیەکی زۆر پشێوییە و هەم دۆخی ئێستای و هەم داهاتووی پڕە لە ناڕوونی. بۆیە وەک چۆن لە کاتی لێخوڕینی ئۆتۆمبێلدا دەیکەین، پێویستە قاچێک لەسەر برێک بێت، دواتر لێت دەپرسن؛ ئاخر تۆ وات دەگوت، ئاخر بڕیار بوو وا بێت. هیوادارم، بەڵام هیواخوازییەکی وریایانە. ئەمەش هێمنی لەگەڵ خۆیدا دێنێت، بەڵام ئەگەر بگەڕێینەوە سەر بنەمای بابەتەکە، دێینە سەر بەشی دەوڵەتیش. گرنگترین و هیوابەخشترین شت ئەوەیە کە یاساکە دەرچوو. یاسای چوارچێوە دەرچوو و بە رێککەوتنێک کە لە مێژووی پەرلەمانی تورکیادا وێنەی نەبووە، بە رێککەوتنی توخمە سیاسییە جیاوازەکان بە 467 دەنگ دەرچوو. ئەگەر ئەوانەش کۆبکەیتەوە کە بە بیانووی جۆراوجۆر بەشدارییان نەکرد، بە رێژەی سەرووی 80% پەسەند کرا. ئەمە لە راستیدا رێژەیەکی ئێجگار گەورەیە. و بۆ یەکەمجارە لە بابەتێکی پەیوەندیدار بە کێشەی کورد و پرسی کوردەوە، دەقێکی یاسایی هەیە. تاوەکو ئەمڕۆ قسە هەبووە، ململانێ هەبووە، بەڵێن هەبووە. بەڵگەنامە نەبووە. پشتیوانیی یاسایی نەبووە. بەڵگەنامەی یاسایی نەبووە. ئێستا هەرچەندە بە کەم و کوڕیش دابنرێت، کەلێنی تێدا بێت، تەنانەت ئەگەر بە تەواوی بە دڵی زۆر توخم و لایەن، لە سەرووی هەموویانەوە بزووتنەوەی کورد و تەنانەت دەم پارتیش نەبێت، هێشتا وەک دەستپێکێک، وەک شتێک کە دەکرێت کاری لەسەر بکرێت و وەک خاڵی ئاماژەپێدان و پاڵپشتی، بەڵگەیەکی یاسایی هەیە. و ئەم بەڵگە یاساییە بە 467 دەنگ پەسەند کرا کە ئیمزای ئێمەشی لەژێرە. ئێستا ئەگەر ئەو خاڵانەی لە ماددەی یەکەمی ئەم یاسا 12 ماددەییەدا نووسراون، کە یاسایەکی چوارچێوەیە، بکەونە بواری جێبەجێکردنەوە؛ کە جێبەجێکردنیشی هەر لە یاساکەدا نووسراوە: ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی (MGK) پێیوابێت رێکخراوی پەکەکە چەکی داناوە، دوای پشتڕاستکردنەوە و دڵنیابوونەوە و پێدانی بە ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی و ئاگادارکردنەوەی سەرۆککۆمار و وتنی 'تەواوە'، بە واژۆی سەرۆککۆمار و بڵاوکردنەوەی لە رۆژنامەی فەرمیدا، ئەم یاسایە دەکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە. دەست بە کار دەکات و ماوەی 6 مانگ بۆ جێبەجێکردنی بڕگەکانی ئەم یاسایە پێشبینی کراوە. لە مانگی تشرینی یەکەمدا چاوەڕوان دەکرا، چونکە چاوەڕوان دەکرا کۆتایی ئەیلوول یان سەرەتای تشرینی یەکەم ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی کۆببێتەوە. من بە پێچەوانەی قسەکەی تۆ، لەبەر ئەوەی هێمن بووم، لەبەر ئەوەی لە جیاتی پەرۆشی، وریا و هێمن بووم و بە بینین و سەیرکردن و لێکۆڵینەوەی ئەکتەرەکان و پێشهاتەکانی گۆڕەپانەکە، گوتم رەنگە لە تشرینی یەکەم تێپەڕێت. ناتوانین بڵێین ئەنجوومەنی ئاسایشی نیشتمانی هەر لە تشرینی یەکەمدا کاری پشتڕاستکردنەوە و دڵنیابوونەوە تەواو دەکات و یاساکە دەکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە. گوتمان رەنگە لە قۆناغی دواتردا بێت. ئێستا چاوەڕوان دەکرێت لە 27ی تشرینی دووەم کۆببێتەوە. چاوەڕوان دەکرێت تا 27ی تشرینی دووەم ئەو پێشهاتانە رووبدەن کە رێگە بۆ پشتڕاستکردنەوە و دڵنیابوونەوە خۆش دەکەن. ئێستا ئەگەر لێم بپرسیت ئایا ئەم یاسایە لە دوای تشرینی دووەمەوە دەکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە؟ ئایا لەو بارەیەوە پەرۆشیت؟ بەڵێ.
رووداو: رەخنە لە دەم پارتی دەگیرێت بەوەی تەنیا لەنێوان ئیمراڵی و ئەنقەرە کاردەکات و نایەتە ناو خەڵک، ئێوە چی دەڵێن؟
چاندار: پێموایە دیاریکردنێکی زۆر دروستە. ئەگەر رەخنەش بێت، رەخنەیەکی بەجێ نییە. دەم پارتی نێوەندگیری نێوان ئیمراڵی و دەوڵەت نییە. چونکە ئیمراڵی، واتە عەبدوڵڵا ئۆجەلان، رووبەڕوو لەگەڵ دەوڵەت دادەنیشێت. بەردەوام دادەنیشێت. تەنانەت بەپێی لێدوانەکانی ئەم دواییەی مستەفا قەرەسو، بەڕێوەبەرایەتیی هەڵوەشاوەی پەکەکە لە قەندیل، کە ئێستا واژۆی بەڕێوەبەرایەتیی بزووتنەوە بەکاردەهێنێت، ئەوانیش دەڵێن کە رووبەڕوو لەگەڵ دەوڵەت دانیشتوون، بەردەوامن لە دانیشتن و تەنانەت رووبەڕوو لەگەڵ عەبدوڵڵا ئۆجەلانیش دانیشتوون. کەواتە لە نێوان دەوڵەت و ئۆجەلان، ئیمراڵیدا، پێویستییەکی راستەوخۆ بە دەم پارتی نییە. بەڵام بێگومان وەک سێیەم گەورەترین پارتی پەرلەمان کە لە بواری یاساییدایە، دەم پارتی لە رێگەی شاندی ئیمراڵییەوە دەچێتە ئیمراڵی. یەکێکیان جێگری سەرۆکی پەرلەمانە، پەروین بوڵدان، و میدحەت سانجار کە هەردووکیان هاوسەرۆکی پێشووی پارتی دیموکراتی گەلانن، و پارێزەر ئۆزگور بەی. دەچن و دێن و جاروبار لەگەڵ سەرۆککۆمار تەیب ئەردۆغان و بەرپرسانی ئاک پارتی و پارتی بزووتنەوەی نەتەوەیی و ئۆزگور ئۆزەل و پارتەکانی دیکەش کۆدەبنەوە، بەڵام ئەمە دانیشتنی نێوەندگیری نییە. ئەرکی سەرەکیی دەم پارتی، لەبەر ئەوەی پرۆفایلی نوێنەرایەتیی سیاسیی گەلی کوردە کە لایەنی سەرەکیی پرسی کوردە، ئەوەیە کە لە گەیاندنی ئەم بابەتە بە کۆمەڵگە و کۆمەڵایەتیکردنی، رۆڵی سەرەکی بگێڕێت و دەیگێڕێت.
رووداو: دەوڵەت باخچەلی دەڵێت، عەبدوڵڵا ئۆجەلان مافی خۆیەتی لە کۆمیسیۆنی چارەسەری پێگەی پێ بدرێت، ئەمە دانپێدانانی دەوڵەت نییە بۆ پێگەی ئۆجەلان؟
چاندار: دەبێت ئەوە بەرجەستە بکرێت. واتە دەوڵەت باخچەلی بە شێوەیەکی زۆر یەکپارچە و بەردەوام جەخت لە پێویستیی وەرگرتنی رۆڵێک لەلایەن عەبدوڵڵا ئۆجەلانەوە بە سیفەتێک، واتە بە ستاتۆیەک، دەکاتەوە. ئەمڕۆش دیسان قسەی کرد. دیسان ئەمەی گوت. ئێستا بەپێی هەندێک زانیاری، چاوەڕوان دەکرێت عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە داهاتوویەکی نزیکدا لە سەرۆکایەتیی لیژنەیەکی لاوەکیدا کە خۆی بە لیژنەی ئاشتی و بەسیاسیکردن ناوی دەبات، رۆڵ لەم کاری هەماهەنگییەدا ببینێت. چونکە بە شێوەیەکی تر نابێت، دەبێت لێرەوە تێبگەین. بۆچی بە شێوەیەکی تر نابێت؟ ئێستا ئێوە دەتانەوێت پەکەکە بەڕاستی بە تەواوی خۆی هەڵبوەشێنێتەوە، واز لە چەک بهێنێت و خەباتی چەکداری نەکات، کە ئەمە خۆی پەکەکە پێرێ لە بەڵگەنامەیەکدا بە ناوی "راگەیێندراوی پرۆسەی بەڕێوەبەرایەتیی بزووتنەوە" دەریبڕی. و دەقاودەق قسەی خۆیانە، قسەی ئەو بەڕێوەبەرایەتییەیە کە دەڵێت "دەوڵەتی تورک چیتر ناتوانێت باس لە هەڕەشەی چەکداری بۆ سەر تورکیا بکات. کۆتاییهێنان بە خەباتی چەکداری دژی تورکیا و پێداویستییەکانی ستراتیژی خەباتی دیموکراتی و سیاسیی ئێمە بە تەواوی جێبەجێ کراون." ئەمە قسەی (پەکەکە)یە. بەڵام بۆ ئەوەی ئەمە بەرەو بەسیاسیکردن بڕوات، بۆ ئەوەی راگەیێندراوە بەناوبانگەکەی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لە 27ی شوباتی 2025دا جێبەجێ ببێت و گرنگتر لە هەمووی، بۆ ئەوەی بڕگەکانی یاسای چوارچێوە جێبەجێ بکرێن، پێویستە یاساکە بکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە. کەوتنە بواری جێبەجێکردنی یاساکە واتە، با بڵێین پەکەکەییەکانی پێشوو، ئەو گەریلا پەکەکەییانەی پێشوو کە دەتوانن بگەڕێنەوە تورکیا، بگەڕێنەوە تورکیا، و ئەوانەی بەهۆی بڕگەکانی پەیوەندیدار بە پەکەکەوە لە زیندانن و دەتوانن لەم یاسایە سوودمەند بن، ئازاد بکرێن.
رووداو: بۆ ئەمە وادەیەکی دیاریکراو هەیە لە رووی یاساییەوە؟
چاندار: دوای کەوتنە بواری جێبەجێکردنی یاساکە، یەکەم گەریلا، ئاوا نەنووسراوە بەڵام مەبەست ئەوەیە، دووەم ئەوانەی لە زیندانن، سێیەم ئەوانەی لە تاراوگەن. پێویستە ئەمانە لە ماوەی شەش مانگدا داواکاری پێشکەش بکەن و بتوانن بگەڕێنەوە تورکیا. ژمارەکانیش ئەوەندە گەورەن، خەمڵاندنەکان باس لە سەرووی 5000 گەریلا، نزیکەی 3900-4000 کەس لە زیندانەکان و سەرووی 10,000 کەس لە تاراوگە دەکەن. ئێستا ئەمانە هەموویان لە یەک کاتدا و بە یەک شێوە بۆ کوێ دێن و چۆن دێن؟ پێویستە هەموو ئەمانە بە شێوەیەکی رێکخراو و بە جۆرێک ئەنجام بدرێن کە لە کۆمەڵگە و لەناو بازنەکانی دەسەڵاتدا، چونکە ساڵێک یان ساڵ و نیوێکی تر لە تورکیا هەڵبژاردن دەکرێت، هەستیارییەکان نەورووژێنێت و هەستە نەتەوەپەرستییە تورکییەکان و دژە کوردەکان زیاد نەکات. دەبێت بە شێوەیەک بێت کە رێگە بە توخمە ناوخۆیی و دەرەکییەکان نەدات پرۆڤۆکاسیۆن بۆ ئەم پرۆسەیە دروست بکەن. ئەو کەسەی رۆڵی سەرەکی لەوێدا دەگێڕێت، عەبدوڵڵا ئۆجەلانە. چونکە دەچیتە قەندیل، دەچیتە ئەوروپا، تەنانەت دەچیتە زیندانەکانیش، هەزاران کەس هەن کە دەڵێن ئەو چی بڵێت، ئێمە ئەوە دەکەین. کەواتە بۆ ئەوەی ئەم یاسایە کارا بێت، بکەوێتە بواری جێبەجێکردنەوە و لەو ماوە شەش مانگییەدا یاساکە بە شێوەیەکی بەرجەستە جێبەجێ بکرێت، پێویستە خودی عەبدوڵڵا ئۆجەلان لەسەر خەت بێت. کاتێک ئەم یاسایە کارا دەبێت، تەواوی کەشی سیاسیی تورکیا دەگۆڕێت.
رووداو: ئێوە هاوکات وەک رۆژنامەڤانێک، بەدەر لە ناسنامە سیاسییەکەتان، وەک رۆژنامەڤانێک ئەو بۆشایی و کەلێنانە چین کە بەچاوی رۆژنامەڤانێک دەیبینن؟
چاندار: راستییەکەی ئەمە شتێک نییە کە زۆر بوترێت یان قسەی لەسەر بکرێت. بەداخەوە تورکیا لە ئێستادا تووشی لاوازیی گەورەی دیموکراسی بووە کە بە جۆرێک کاریگەریی نەرێنی لەسەر ئەم پرۆسەیەش دەکات. واتە جگە لە ئۆپەراسیۆنەکان بۆ سەر سەرۆک شارەوانییەکان، سەرۆک شارەوانییە هەڵبژێردراوەکانی پارتی سەرەکیی ئۆپۆزسیۆن، پارتی گەلی کۆماری (جەهەپە)، قەدەغەکردنی دەستڕاگەیشتن بە سۆشیال میدیا، لە سەرووی هەموویانەوە وەک ئەوەی من لە پەرلەمانیش باسم کرد، کپکردنی دەنگی ئۆرگانەکانی وەک T24 و Bianet و جگە لە هەموو ئەمانە، قەیرانێکی سندووق هەیە کە کێشەی زۆر قورسی ئابووری و دارایی دروست دەکات. ئێستا لەناو وێنەیەکی ئاوا تاریکدا، ئەگەر دەنگی کۆمەڵگە کپ بکرێت، دەنگی دەرنەیەت و ژینگەی گفتوگۆ لەناوببرێت، رەنگە بەڕێوەچوونی ئەم پرۆسەیەش رووبەڕووی کێشە ببێتەوە. وەک گوتم، ساڵی داهاتوو، ساڵی 2027، ساڵێک دەبێت کە بەرەو هەڵبژاردن دەڕوات. ویستت بێت یان نا، هەمووان دەست دەکەن بە حسابی هەڵبژاردن. کاغەز و قەڵەم دەگرنە دەست و لێرە ئاک پارتی چەند دەهێنێت و لەوێ چەند دەهێنێت. ئایا سەرۆککۆمار سەدا پەنجا بەدەست دەهێنێت؟ لە گەڕی دووەمدا دەیهێنێت؟ ئایا تەیب ئەردۆغان بۆ جاری دووەم خۆی کاندید دەکاتەوە؟ چۆن خۆی کاندید دەکاتەوە؟ هەموو ئەم حسابانە دەست پێدەکەن. هەموو ئەمانە رۆژەڤێکی زۆر قورس بۆ رۆژانی داهاتوو نیشان دەدەن. بەڵام پێشهاتێکی زۆر سەرسوڕهێنەر و هەژێنەر، لەو بارەیەوە شتێک نییە.
رووداو: بەربژێربوونی ئەردۆغان مایەی مشتومڕە لە رووی سیاسی و یاساییەوە، ئەگەر ئەردۆغان خۆی بەربژێر بکات، دەم پارتی پشتیوانی لێدەکات؟
چاندار: کاتێک کار دەگاتە ئەو خاڵە، دەبێت وەڵامی دوو شت بدۆزینەوە. یەکەم، ئایا ئەردۆغان لە رووی ژمارەی پەرلەمانییەوە پێویستی بە دەم پارتی دەبێت؟ ئەگەر پێویستی پێنەبێت، کێشە نییە. ئەو کاتە دەکرێت بەو ژمارانە بڕیاری هەڵبژاردن بدرێت. بەڵام بۆ هەڵبژاردنی، پێویستی بە دەنگی کورد دەبێت. ئەمەش واتە هێشتا پێویستی بە دەم پارتی هەیە. ئەگەر هەم بۆ ژمارەی پەرلەمانی و هەم بۆ هەڵبژاردن پێویستی بە دەم پارتی بێت، لە وتاری کردنەوەی پەرلەماندا کە هەفتەیەک لەمەوبەر بوو، ئەردۆغان جەختی لەسەر دوو شت کردەوە کە زۆر دیار بوون لە قسەکانیدا. یەکەم پرۆسە، تورکیا دەڵێت تیرۆریست، گەڕانەوە لەمە نییە، زۆر گرنگیی پێدەدات. دووەم، دەستووری نوێ دەڵێت. لە دەستووری نوێدا بۆ ئێمە، بۆ دەم پارتی، ماددەکانی 42 و 66، پێناسەی هاووڵاتیبوون کە بە تەواوی کوردەکان دەخاتە دەرەوە و بە واتایەک هاووڵاتیبوونی یەکسانی کوردەکان لەناودەبات. و ئەگەر بەڵێنی گۆڕانکارییەکی دەستووری بدات کە رێگرییەکانی بەردەم خوێندن بە زمانی دایک لابدات، واتە زمانی کوردی، پێویست ناکات بنووسرێت کوردی. وەک گوتم، ماددەکانی 42 و 66، ئەو کاتە سەیری دۆخەکە دەکرێت.
