سەرۆککۆمار، پۆستێکی مەترسیدار

بۆچوونێکی باو هەیە کە دەڵێت پۆستی سەرۆککۆماری عێراق تەنیا پۆستێکی تەشریفاتی و رەمزییە، بەڵام بەپێی دەستووری عێراق، ئەمە راست نییە. هۆشیار زێباری، سیاسەتمەداری کورد، جەخت لەوە دەکاتەوە کە سەرۆککۆمار "پارێزەری دەستوورە" و دەسەڵاتی فراوانی هەیە، هەرچەندە ئەم دەسەڵاتانە زۆرجار بەکارناهێنرێن.

ئەم بەرنامەیەی "هێشتا ماویەتی" سێ پرسیاری سەرەکی دەکات: دەسەڵاتە دەستوورییەکانی سەرۆککۆمار چین و بۆچی جێبەجێ ناکرێن؟ ململانێی نێوان پارتی دیموکراتی کوردستان و یەکێتیی نیشتمانیی کوردستان لەسەر ئەم پۆستە چییە؟ هەروەها، بۆچی هێزە سیاسییەکانی بەغدا نایانەوێت کەسێکی سیاسیی بەهێزی کورد ببێتە سەرۆککۆمار؟

بەرنامەکە لە سلێمانی، پێگەی سەرەکیی یەکێتی، دەست پێدەکات. جەعفەر شێخ مستەفا، بەرپرسێکی باڵای یەکێتی، دان بەوەدا دەنێت کە بەهۆی ناکۆکی لەسەر پۆستەکانی حکومەتی هەرێمی کوردستان پەیوەندییەکانیان لەگەڵ پارتی باش نین. ئەو پێی وایە ئەگەر لە هەرێم رێکبکەون، کێشەی سەرۆککۆمار لە بەغدا ئاسانتر چارەسەر دەبێت، بەڵام جەختیش دەکاتەوە کە یەکێتی پێداگیری لەسەر وەرگرتنی ئەو پۆستە دەکات.

دواتر، هیڤیدار ئەحمەد دەچێتە بەغدا و لە کۆشکی سەلام، لەگەڵ راوێژکاری یاسایی سەرۆککۆمار گفتوگۆ دەکات. راوێژکارەکە چەندین دەسەڵاتی گرنگی سەرۆککۆمار رووندەکاتەوە، لەوانە: پێشنیازکردنی پڕۆژەیاسا، دەرکردنی لێبوردنی تایبەت، پەسەندکردنی باڵیۆزان، داواکردنی کۆبوونەوەی پەرلەمان، هەروەها پێشنیازکردنی سەندنەوەی متمانە لە سەرۆکوەزیران، کە بە "بۆمبێکی سیاسی" ناوی دەبات.

پرسیارەکە ئەوەیە، ئەگەر سەرۆککۆمار ئەم هەموو دەسەڵاتەی هەیە، بۆچی بەکاریان ناهێنێت؟ نەسر ئەلعانی، کە بۆ ماوەی 13 ساڵ سەرۆکی دیوانی سەرۆکایەتیی کۆمار بووە، ئاشکرای دەکات کە هێزە سیاسییەکان بە "سازان" کارەکان بەڕێدەکەن، کە زۆرجار بە واتای بازدانە بەسەر دەستووردا. ئەوان کەسێک بۆ سەرۆککۆمار هەڵدەبژێرن کە دەزانن "کەسێکی تووند" نابێت و سنووری خۆی دەزانێت، بۆ ئەوەی کێشە دروست نەکات و هاوسەنگیی سیاسی تێکنەدات.

لە کۆتاییدا، بەرنامەکە بۆچوونی چوارچێوەی هاوئاهەنگیی شیعەکان لە زاری د. سەعد ساعدی، ئەندامی مەکتەبی سیاسیی عەسائیبی ئەهلی حەق وەردەگرێت. ساعدی بە راشکاوی دەڵێت کە ئەگەر پارتی و یەکێتی رێکنەکەون، ئەوان "بەبێ دوودڵی" پشتگیری لە بەربژێرەکەی یەکێتی دەکەن. ئەو هۆکاری ئەم هەڵوێستە بۆ ئەوە دەگەڕێنێتەوە کە "خاڵی هاوبەشیان لەگەڵ یەکێتی زیاترە" و یەکێتی زیاتر بەرژەوەندیی گشتیی عێراق لەبەرچاو دەگرێت.

ئەم بەرنامەیەی هێشتا ماویەتی بەو ئەنجامە دەگات کە پرسی سەرۆککۆمار تەنیا ململانێیەکی کوردی نییە، بەڵکو ترسێکە لەوەی سەرۆکێک بێت و دەسەڵاتە دەستوورییەکانی خۆی بەکاربهێنێت و ئەو سیستەمە بگۆڕێت کە هێزە سیاسییەکان لە دەرەوەی دەسەڵاتی دەوڵەت دروستیان کردووە. بۆیە، یەکلاییکردنەوەی ئەم پۆستە هێشتا ماویەتی.